Lấy dấu răng để niềng? Lợi ích, phương pháp, quy trình thực hiện  

Lấy dấu răng để niềng là bước bắt buộc, để bác sĩ lấy dữ liệu chính xác về kích thước, vị trí răng, khớp cắn, từ đó thiết kế khí cụ hoặc khay niềng vừa vặn cho từng người. Hiện có 2 phương pháp lấy dấu răng để niềng là lấy dấu bằng bột thạch cao và lấy dấu với kỹ thuật scan 3D. Sau đây hãy cùng tìm hiểu chi tiết về lợi ích, phương pháp và quy trình lấy dấu răng để niềng. Bài viết có sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Nguyễn Thị Quỳnh – chuyên gia chỉnh nha tại hệ thống Nha khoa Quốc tế Việt Pháp.

1. Lấy dấu răng là gì?

Lấy dấu răng là kỹ thuật nha khoa nhằm ghi nhận chính xác hình dạng, kích thước và vị trí của răng cũng như tái hiện các cấu trúc giải phẫu liên quan trong khoang miệng như nướu, sống hàm và vòm miệng. 

Dựa trên dấu răng thu được, bác sĩ và kỹ thuật viên sẽ có đầy đủ dữ liệu để lập kế hoạch điều trị và chế tác khí cụ phù hợp với từng người.

Bản chất của bước lấy dấu răng có thể hiểu đơn giản là tạo ra một “bản sao 3D” hoàn hảo của hàm răng và mô mềm trong khoang miệng, nhằm phục vụ cho việc chẩn đoán và chế tác các khí cụ chỉnh nha.

Lấy dấu càng chính xác thì các khí cụ và phục hình được chế tác càng sát khít với răng thật, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện tính thẩm mỹ và giúp khách hàng cảm thấy thoải mái hơn khi sử dụng.

2. Tầm quan trọng lấy dấu răng để niềng

Lấy dấu răng là một trong những bước đầu tiên và quan trọng trước khi bắt đầu quá trình chỉnh nha. Dữ liệu thu được từ bước này sẽ là cơ sở để bác sĩ chẩn đoán, lập kế hoạch điều trị và theo dõi toàn bộ quá trình niềng răng. 

Dưới đây là những điểm cho thấy tầm quan trọng của bước lấy dấu răng khi niềng:

• Lưu trữ tình trạng răng và khớp cắn ban đầu: Lấy dấu răng giúp bác sĩ lưu lại hồ sơ với đầy đủ thông tin về hình dạng cung hàm, vị trí/tình trạng răng và khớp cắn trước khi điều trị/. Từ đó giúp bác sĩ cũng như khách hàng theo dõi tiến độ qua từng giai đoạn và so sánh kết quả sau khi kết thúc điều trị.
• Hỗ trợ chẩn đoán và lập phác đồ: Lấy dấu răng sẽ cung cấp dữ liệu trực quan để bác sĩ đánh giá, phân tích mức độ sai lệch của răng, khớp cắn, từ đó xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa bao gồm phương pháp niềng răng phù hợp, dự kiến hướng di chuyển của răng…
• Làm cơ sở chế tác khí cụ chỉnh nha: Dữ liệu từ bước lấy dấu răng chính là căn cứ để kỹ thuật viên thiết kế mắc cài, dây cung hoặc khay niềng trong suốt đảm bảo vừa khít với hàm răng của từng khách hàng. Khí cụ được chế tác càng chính xác thì hiệu quả dịch chuyển răng càng cao và người niềng răng cũng cảm thấy thoải mái hơn khi sử dụng.
• Dự đoán kết quả và thời gian điều trị: Thông qua dữ liệu lấy dấu răng, bác sĩ có thể mô phỏng quá trình dịch chuyển răng trong từng giai đoạn điều trị. Điều này giúp bác sĩ xác định thời gian niềng dự kiến và tư vấn rõ ràng cho khách hàng về lột trình chỉnh nha.

3. Phương pháp lấy dấu răng phổ biến

Hiện nay phổ biến có phương pháp lấy dấu răng chính: Lấy dấu truyền thống và lấy dấu kỹ thuật số. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm riêng và được chỉ định tùy theo nhu cầu điều trị, điều kiện của từng cơ sở nha khoa.

Phương pháp lấy dấu răng truyền thống (Lấy dấu trực tiếp)

Phương pháp này được sử dụng phổ biến trong nhiều nha khoa. Bác sĩ sẽ lựa chọn khay lấy dấu phù hợp với kích thước cung hàm, sau đó đưa vật liệu lấy dấu vào khay và đặt lên răng trong vài phút để vật liệu đông cứng. 

Sau khi lấy ra, dấu răng sẽ được dùng để đổ mẫu hàm thạch cao phục vụ cho việc chẩn đoán và chế tác khí cụ.

Phương pháp này thường sử dụng các vật liệu như: bột thạch cao, Alginate, cao su (Silicone) hoặc hợp chất nhiệt dẻo.

Ưu điểm của phương pháp lấy dấu răng truyền thống là chi phí thấp, kỹ thuật đơn giản, dễ thực hiện và phổ biến tại nhiều cơ sở nha khoa.

Tuy nhiên điểm hạn chế của phương pháp này là có thể gây cộm vướng, cảm giác buồn nôn, khó chịu do mùi vật liệu hoặc kích thước khay lấy dấu cồng kềnh. Ngoài ra, chất lượng dấu răng có thể bị ảnh hưởng nếu vật liệu biến dạng hoặc thao tác lấy dấu chưa đạt yêu cầu.

Phương pháp kỹ thuật số (Lấy dấu gián tiếp)

Đây là phương pháp lấy dấu răng hiện đại, sử dụng công nghệ Scan 3D (CAD/CAM) để quét toàn bộ cung hàm và tạo hình ảnh 3D trên máy tính.

Ưu điểm: 

• Độ chính xác cực cao (đến từng micromet)
• Thực hiện nhanh chóng (chỉ từ 2 – 5 phút)
• Mang lại trải nghiệm thoải mái, không gây buồn nôn và khó chịu 
• Hình ảnh 3D hiển thị ngay trên màn hình, giúp bác sĩ và người bệnh dễ dàng quan sát tình trạng răng, trao đổi về kế hoạch điều trị
• Dữ liệu được lưu trữ dưới dạng kỹ thuật số, thuận tiện cho việc theo dõi, chỉnh sửa và tái sử dụng khi cần

Hạn chế:

• Chi phí thường cao hơn phương pháp lấy dấu truyền thống
• Yêu cầu cơ sở nha khoa đầu tư hệ thống máy quét hiện đại, đội ngũ bác sĩ được đào tạo sử dụng công nghệ số

4. Quy trình thực hiện lấy dấu răng để niềng

Quy trình lấy dấu răng sẽ khác nhau tùy theo phương pháp niềng răng. Với phương pháp niềng răng mắc cài, bác sĩ thường sử dụng vật liệu lấy dấu truyền thống để tạo mẫu hàm. Còn phương pháp niềng răng trong suốt Invisalign thường sử dụng công nghệ quét dấu răng kỹ thuật số nhằm tạo mô hình 3D.

1. Đối với phương pháp niềng mắc cài 

Khi niềng răng mắc cài, quy trình lấy dấu răng sẽ được thực hiện theo các bước như sau:

• Bước 1: Vệ sinh răng miệng sạch sẽ, loại bỏ mảng bám, thức ăn thừa, để vật liệu lấy dấu tiếp xúc tốt với bề mặt răng, hạn chế sai số
• Bước 2: Pha trộn vật liệu như Alginate hoặc thạch cao với nước theo tỷ lệ phù hợp để tạo hỗn hợp đạt độ mịn, đồng nhất để ghi nhận đầy đủ các chi tiết của răng và nướu.
• Bước 3: Đổ hỗn hợp vào khay lấy dấu, đặt lên hàm trên hoặc hàm dưới và giữ cố định trong vài phút để vật liệu ôm sát toàn bộ bề mặt răng và mô mềm xung quanh.
• Bước 4: Chờ khoảng 5 – 7 phút để vật liệu đông cứng lại rồi nhẹ nhàng lấy khay ra. Nếu mẫu dấu chưa đạt yêu cầu, bác sĩ có thể thực hiện lại để đảm bảo dữ liệu chính xác.
• Bước 5: Đổ thạch cao vào khuôn vừa lấy để tạo mẫu hàm cứng phục vụ cho việc lập kế hoạch chỉnh nha, lưu trữ hồ sơ điều trị của khách hàng.

2. Đối với phương pháp niềng răng trong suốt invisalign

Đối với những khách hàng niềng răng bằng phương pháp khay trong invisalign, quy trình lấy dấu sẽ gồm các bước như sau:

• Bước 1: Bác sĩ sử dụng máy quét cầm tay (intraoral scanner) di chuyển nhẹ nhàng trên bề mặt răng, nướu, cung hàm. Quá trình quét thường chỉ mất khoảng 2 – 5 phút, diễn ra nhẹ nhàng và hầu như không gây khó chịu
• Bước 2: Hình ảnh 3D của hàm răng hiển thị trực tiếp trên màn hình, cho phép bác sĩ phóng to, xoay nhiều góc nhìn để kiểm tra độ chính xác và quét bổ sung nếu còn thiếu.
• Bước 3: Gửi file dữ liệu kỹ thuật số sang phòng Lab hoặc hệ thống của invisalign để thiết kế mô hình điều trị và chế tác các khay niềng trong suốt theo từng giai đoạn dịch chuyển của răng.

5. Lấy dấu răng để niềng có đau không?

Lấy dấu răng để niềng thường KHÔNG ĐAU. Lấy dấu răng là kỹ thuật chỉ ghi nhận hình dạng và vị trí của răng mà không mài răng, không gây đau đớn và không thực hiện bất kỳ thao tác xâm lấn nào.

Trong quá trình lấy dấu, khách hàng thường không cảm thấy đau hay ê buốt. Sau khi hoàn thành, khách hàng có thể sinh hoạt bình thường mà không cần nghỉ ngơi hay sử dụng thuốc.

Tuy nhiên, mỗi phương pháp lấy dấu răng sẽ có trải nghiệm khác nhau:

• Có thể xuất hiện cảm giác khó chịu với phương pháp lấy dấu truyền thống: Một số khách hàng có thể cảm thấy buồn nôn nhẹ hoặc vướng víu khi khay lấy dấu truyền thống đặt vào khoang miệng, nhất là khi chạm vào vòm họng.
• Công nghệ lấy dấu hiện đại giúp thoải mái hơn: Phương pháp quét 3D giúp loại bỏ hoàn toàn các cảm giác khó chịu, mang lại trải nghiệm êm ái và thoải mái cho khách hàng. 

6. Lưu ý để lấy dấu răng thuận lợi khi niềng

Để quá trình lấy dấu răng diễn ra thuận lợi, bác sĩ ghi nhận chính xác các dữ liệu, khách hàng cần lưu ý những điều sau:

• Vệ sinh răng miệng sạch sẽ: Trước khi lấy dấu, nên vệ sinh răng miệng sạch sẽ, thực hiện chải răng kỹ, súc miệng. Với những người có nhiều mảng bám cao răng, bác sĩ có thể chỉ định lấy cao răng để đảm bảo vật liệu lấy dấu và đầu quét ghi nhận bề mặt răng chính xác hơn.
• Giữ tinh thần thoải mái: Khách hàng nên giữ tinh thần thoải mái, thả lỏng cơ thể, tránh căng thẳng, gồng cứng cơ hàm vì sẽ làm tăng phản xạ buồn nôn khi sử dụng khay lấy dấu truyền thống.
• Tập trung vào hơi thở: Nên hít thở đều bằng mũi trong quá trình đặt khay lấy dấu trong miệng, tránh thở gấp hoặc cố nuốt liên tục. Hãy thực hiện theo các hướng dẫn của bác sĩ.
• Nếu cơ địa dễ buồn nôn, hãy thông báo với bác sĩ: Nếu khách hàng là người có cơ địa dễ buồn nôn, hãy thông báo với bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể, điều chỉnh tư thế ngồi hoặc cân nhắc sử dụng scan răng 3D thay cho lấy dấu truyền thống.
• Lựa chọn nha khoa uy tín: Khi niềng răng nên ưu tiên các cơ sở nha khoa uy tín, có đội ngũ bác sĩ tay nghề cao và trang thiết bị hiện đại để đảm bảo quá trình lấy dấu răng diễn ra chuẩn xác.

Lấy dấu răng để niềng là bước quan trọng giúp bác sĩ ghi nhận các dữ liệu chính xác về hình dạng răng, vị trí răng, cung hàm và các mô mềm trong khoang miệng. Từ đó bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp, chế tác khí cụ cá nhân hóa, dự kiến được hướng dịch chuyển của răng, thời gian điều trị… Hiện nay lấy dấu răng khi niềng có thể được thực hiện bằng phương pháp truyền thống hoặc công nghệ scan 3D hiện đại. Khách hàng hãy trao đổi kỹ với bác sĩ chỉnh nha để lựa chọn phương pháp phù hợp.

Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ niềng răng và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.