Tôi sưng nướu răng khôn đau phải làm sao? Biến chứng , chế độ và phương pháp điều trị hiệu quả

Sưng nướu răng khôn là tình trạng nướu bị sưng và nhiễm trùng khi răng khôn mọc lên, gây đau đớn và khó chịu. Sưng nướu răng khôn có thể là dấu hiệu răng khôn đang mọc lệch, mọc ngầm. Nếu không xử lý sớm, sưng nướu răng khôn có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm. Bài viết sau đây sẽ cung cấp chi tiết các thông tin về biến chứng và phương pháp điều trị hiệu quả khi gặp tình trạng này, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Trần Thanh Tùng – bác sĩ Răng hàm mặt tại hệ thống Nha khoa Quốc tế Việt Pháp.

1. Sưng nướu răng khôn

Sưng nướu răng khôn là tình trạng viêm mô mềm xung quanh răng khôn (răng số 8) bị sưng viêm, đỏ và gây khó chịu. Tình trạng này thường xảy ra khi răng khôn đang trong quá trình mọc hoặc gặp các vấn đề bất thường như mọc lệch, mọc ngầm.

Đối tượng dễ bị sưng nướu răng khôn

Tình trạng này thường xảy ra ở độ tuổi từ 17 – 25. Đây là giai đoạn răng khôn mọc, khi xương hàm đã phát triển hoàn chỉnh và không còn đủ không gian cho răng mới. Do đó khi răng khôn bắt đầu mọc rất dễ gặp tình trạng bị kẹt lại trong nướu hoặc mọc lệch, ngầm, xô đẩy sang răng bên cạnh, gây đau nhức và sưng nướu.

Phân loại sưng nướu răng khôn 

Tình trạng sưng nướu răng khôn thường được phân chia thành 2 nhóm sâu đây:

• Sưng nướu sinh lý: Tình trạng thường gặp khi răng khôn đang nhú lên khỏi nướu. Biểu hiện rõ nhất là nướu sưng nhẹ, cảm giác ê tức cuối vùng hàm, đau mức độ nhẹ. Tình trạng này thường giảm dần sau vài ngày khi răng khôn tiếp tục mọc ổn định.
• Sưng nướu bệnh lý: Đây là tình trạng liên quan đến vấn đề bất thường của răng khôn nhưng mọc lệch, mọc ngầm hoặc viêm lợi trùm. Dấu hiệu thường gặp là nướu sưng to, đau dữ dội, lan sang vùng má và hàm, thậm chí có mủ hoặc dịch chảy quanh răng, hôi miệng, cơ thể mệt mỏi và sốt. Sưng nướu loại này nên được thăm khám và xử lý sớm để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng. 

2. Dấu hiệu nhận biết sưng nướu răng khôn 

Dấu hiệu nhận biết sưng nướu răng khôn thường được chia thành triệu chứng và toàn thân, cụ thể:

Triệu chứng tại chỗ

Những triệu chứng này sẽ xuất hiện trực tiếp quanh răng khôn đang mọc hoặc mọc bất thường.

• Nướu vùng răng khôn sưng to, căng phồng, có màu đỏ hoặc tím nhẹ do viêm.
• Đau nhức âm ỉ hoặc dữ dội, cơn đau có thể lan sang má, tai, thái dương.
• Hơi thở có mùi hôi, vị khó chịu trong miệng do tích tụ vi khuẩn và thức ăn.
• Chảy máu nướu khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa.
• Có thể xuất hiện mủ trắng hoặc vàng từ kẽ răng – dấu hiệu nhiễm trùng nặng.

Triệu chứng toàn thân

Khi tình trạng viêm lan rộng hoặc cơ thể phản ứng mạnh, khách hàng có thể xuất hiện thêm các dấu hiệu toàn thân như sau:

• Sốt nhẹ đến sốt cao, đau đầu và cảm giác nóng người
• Sưng hạch bạch huyết ở vùng cổ do phản ứng chống viêm của cơ thể
• Cơ thể mệt mỏi, chán ăn, ngủ không ngon
• Khó há miệng hoặc nuốt nước bọt do vùng viêm sưng lớn

3. Nguyên nhân gây sưng nướu răng khôn

Tình trạng sưng nướu răng khôn có thể phát sinh do nhiều yếu tố. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng này:

• Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm: Nguyên nhân thường gặp nhất. Khi cung hàm thiếu khoảng trống, răng khôn dễ mọc nghiêng, mọc lệch, đâm vào răng số 7 hoặc kẹt trong nướu, tạo áp lực cơ học lên vùng nướu xung quanh và gây viêm, sưng đau.
• Viêm lợi trùm quanh răng khôn: Khi răng khôn mọc dang dở, một phần nướu che phủ thân răng tạo ra khe hẹp hoặc “túi nướu” dễ tích tụ mảng bám và vi khuẩn. Nếu không được làm sạch, khu vực này sẽ dễ bị viêm nhiễm, dẫn đến sưng đau, hôi miệng, thậm chí có mủ.
• Kích ứng mô nướu khi răng khôn vừa nhú: Răng khôn mới mọc, thân răng mới nhú có bề mặt sắc nhọn có thể cọ xát, làm rách hoặc tổn thương nướu quanh vùng mọc răng. Điều này khiến nướu sưng đau, khó chịu hoặc đau khi ăn nhai, chạm vào.
• Vệ sinh răng miệng kém: Vị trí răng khôn nằm sâu trong cung hàm nên khó làm sạch. Điều này dẫn đến tích tụ cao răng và vi khuẩn gây viêm nướu, viêm nha chu, nướu quanh răng khôn rất dễ sưng đau.
• Yếu tố khác: Các yếu tố khác như: Suy giảm miễn dịch, stress kéo dài hoặc thay đổi nội tiết tố (ở phụ nữ mang thai) cũng có thể khiến nướu dễ viêm hơn, lâu lành và gây đau nhức kéo dài.

4. Biến chứng nếu không điều trị sưng nướu răng khôn kịp thời

Sưng nướu răng khôn nếu trường hợp nhẹ có thể giảm tạm thời, nhưng nếu nguyên nhân do răng khôn mọc lệch, mọc ngầm hoặc viêm lợi trùm mà không xử lý, tình trạng kéo dài có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến răng miệng và cả sức khỏe toàn thân.

• Viêm nhiễm lan rộng vùng mặt: Ban đầu viêm nhiễm có thể khu trú quanh răng khôn nhưng nếu kéo dài, vi khuẩn tiếp tục phát triển có thể dẫn đến áp xe răng (ổ mủ), viêm mô tế bào vùng hàm mặt, thậm chí nguy hiểm hơn là gây tắc nghẽn đường thở khi sưng nề nặng khiến khó nuốt, khó thở, khó nói. 
• Hỏng răng kế cận (răng số 7): Răng khôn mọc lệch thường chèn ép làm sâu răng, tiêu chân răng số 7 hoặc xô lệch cả hàm răng, từ đó làm tăng nguy cơ lệch khớp cắn, răng chen chúc khó vệ sinh.
• Viêm xương hàm: Khi nhiễm trùng lan sâu vào xương ổ răng sẽ gây viêm vùng xương quanh răng và dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như: đau xương hàm, sưng kéo dài, ăn nhai đau… và khó khăn trong điều trị.
• Nhiễm trùng huyết: Một số trường hợp nặng, nhất là ở những người có sức đề kháng kém, nhiễm trùng kéo dài, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng toàn thân và đe dọa đến tính mạng nếu không xử lý kịp thời.

5. Phương pháp điều trị và giảm sưng nướu răng khôn 

Điều trị và giảm sưng nướu răng khôn cần dựa trên nguyên nhân, mức độ sưng viêm cũng như tình trạng nhiễm trùng kèm theo:

Xử lý tại nhà (trường hợp nhẹ)

Với những trường hợp sưng nướu răng khôn ở mức độ nhẹ, khách hàng có thể áp dụng các cách xử lý tại nhà sau:

• Súc miệng bằng nước muối ấm hoặc nước muối sinh lý 2 – 3 lần/ngày để diệt khuẩn. Lưu ý súc miệng nhẹ nhàng và không dùng nước muối quá mặn.
• Chườm lạnh ngoài má khoảng 15 – 20 phút mỗi lần để giảm sưng và gây tê tạm thời. Chú ý không đặt trực tiếp đá lạnh lên da.
• Sử dụng nguyên liệu tự nhiên như: Bạc hà, dầu đinh hương, tỏi gừng đập dập, nha đam hoặc nghệ để xử lý. Chú ý không nên quá lạm dụng vì nếu thực hiện sai cách có thể dẫn đến kích ứng niêm mạc miệng.

Dùng thuốc (theo chỉ định)

Tùy vào mức độ đau và viêm của tình trạng sưng nướu răng khôn, bác sĩ có thể chỉ định khách hàng sử dụng thuốc.

• Thuốc giảm đau, kháng viêm: Bác sĩ có thể chỉ định sử dụng một số loại thuốc như: Acetaminophen (Paracetamol), Ibuprofen… để giúp giảm đau, hạ sốt và hỗ trợ giảm viêm.
• Thuốc kháng sinh: Các loại thuốc như Amoxicillin, Erythromycin hoặc Metronidazole thường được bác sĩ kê đơn khi khách hàng khi có dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng, sưng to, có mủ. Lưu ý, khách hàng chỉ sử dụng thuốc kháng sinh khi có chỉ định của bác sĩ, không tự ý mua dùng vì có thể gây kháng thuốc hoặc sử dụng không đúng loại.

Can thiệp nha khoa

Với những trường hợp răng mọc lệch, viêm lợi trùm tái phát hoặc nhiễm trùng kéo dài, để điều trị triệt để, cần có sự can thiệp của bác sĩ nha khoa. Tùy theo mức độ mà bác sĩ sẽ chỉ định áp dụng phương pháp phù hợp:

• Vệ sinh chuyên sâu vùng răng khôn như hút mủ, cạo vôi răng để làm sạch vùng viêm, giúp giảm vi khuẩn và cải thiện triệu chứng nhanh hơn.
• Tiểu phẫu cắt lợi trùm: Với những răng khôn mọc thẳng nhưng bị phần nướu che phủ gây viêm nhiễm tái đi tái lại nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định cắt phần lợi trùm để răng mọc lên thuận lợi hơn.
• Nhổ răng khôn: Giải pháp xử lý triệt để nếu răng khôn mọc lệch, ngầm, đâm vào răng số 7 hoặc tái viêm nhiều lần. Nhổ răng sẽ giúp xử lý nguyên nhân tận gốc và hạn chế biến chứng về sau.

6. Chế độ ăn uống và phòng ngừa sưng nướu răng khôn

Khi bị sưng nướu răng khôn, ăn uống đúng cách và chăm sóc răng miệng hợp lý có thể giúp giảm kích ứng, hỗ trợ hồi phục nhanh hơn và hạn chế viêm tái phát. Bên cạnh việc điều trị, xây dựng thói quen chăm sóc tốt sẽ giúp phòng ngừa tình trạng sưng đau trong tương lai.

Thực phẩm nên ăn khi sưng nướu răng khôn

Khi nướu bị viêm, vùng răng khôn thường nhạy cảm và đau khi ăn nhai. Vì vậy khách hàng nên ưu tiên sử dụng các loại thực phẩm sau đây để giảm áp lực lên vùng răng đau:

• Thực phẩm mềm, dễ nhai như cháo, súp, thực phẩm xay nhuyễn
• Bổ sung vitamin C  từ nước ép cam, dâu tây
• Thực phẩm chống viêm như cá mềm giàu omega-3, rau xanh nấu chín mềm, sữa chua ít đường, trứng hoặc các loại hạt xay nhỏ hoặc dạng sữa hạt

Thực phẩm nên tránh

Các loại thực phẩm dễ làm vùng nướu đau hơn hoặc dễ kích ứng khi đang viêm sau đây khách hàng cần tránh:

• Đồ ăn cay nóng, đồ nếp
• Thịt gà, rau muống, hạt cứng, bánh giòn
• Đồ chua lên men
• Thức uống có cồn/cà phê, bia rượu, đồ uống kích thích

Cách phòng ngừa sưng nướu răng khôn 

Tình trạng sưng nướu răng khôn có thể phòng ngừa hiệu quả bằng các cách sau:

• Chải răng đúng kỹ thuật, nhẹ nhàng ngày 2 lần bằng bàn chải lông mềm, đầu nhỏ để dễ tiếp cận răng khôn
• Sử dụng chỉ nha khoa, máy tăm nước hoặc nước súc miệng chuyên dụng để hỗ trợ làm sạch khoang miệng, nhất là vùng kẽ răng
• Khám nha khoa định kỳ mỗi 6 tháng để phát hiện sớm các tình trạng răng khôn mọc lệch, mọc ngầm, viêm lợi trùm… và xử lý kịp thời.

7. Cách phòng tránh sưng nướu răng khôn

Sưng nướu răng khôn khá phổ biến ở độ tuổi trưởng thành, đặc biệt khi răng số 8 bắt đầu mọc. Nếu theo dõi sớm và chăm sóc đúng cách, khách hàng hoàn toàn có thể giảm nguy cơ gặp phải tình trạng này.

• Khám răng định kỳ và chụp phim khi đến tuổi mọc răng khôn: Răng khôn thường mọc trong giai đoạn từ 17 – 25 tuổi. Đây là thời điểm khách hàng nên kiểm tra nha khoa định kỳ để theo dõi hướng mọc của răng. Việc thăm khám sẽ giúp phát hiện sớm các tình trạng răng khôn mọc ngầm, mọc lệch, mọc ngang đâm vào răng số 7, từ đó có biện pháp xử lý phù hợp.
• Vệ sinh kỹ vùng răng hàm trong cùng: Răng khôn nằm sâu phía trong nên thường khó chải sạch, thức ăn thừa và mảng bám dễ tích tụ, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Do đó khách hàng cần chú ý vệ sinh kỹ vùng răng trong cùng của hàm, nên dùng bàn chải đầu nhỏ để dễ tiếp cận, chú ý chải nhẹ nhàng và đúng kỹ thuật. Khách hàng có thể sử dụng thêm chỉ nha khoa, máy tăm nước hoặc nước súc miệng để làm sạch sâu. 
• Điều trị sớm khi có dấu hiệu mọc lệch: Khi phát hiện răng khôn có dấu hiệu mọc lên gây đau nhức kéo dài, nướu sưng to và khó há miệng – dấu hiệu thường gặp khi răng khôn mọc lệch, ngầm hoặc xô đẩy vào răng số 7. Lúc này khách hàng nên thăm khám để bác sĩ tư vấn cách can thiệp, tránh tình trạng kéo dài dẫn đến biến chứng nguy hiểm.
• Duy trì lối sống lành mạnh để hỗ trợ sức khỏe răng miệng: Sức khỏe nướu cũng chịu ảnh hưởng của sức khỏe tổng thể, vì thế khách hàng nên duy trì lối sống lành mạnh: hạn chế thức khuya, căng thẳng kéo dài, sử dụng thuốc lá và chất kích thích, Thay vào đó cần chú ý uống nhiều nước và ngủ đủ giấc để nâng cao sức đề kháng, mô nướu hồi phục tốt hơn và ít viêm hơn.

8. Khi nào cần nhổ răng khôn?

Với những trường hợp răng khôn mọc lệch, mọc ngầm hoặc gây ra biến chứng, nhổ răng khôn là biện pháp phù hợp để bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài. Dưới đây là những trường hợp cần nhổ răng khôn theo khuyến nghị của bác sĩ:

• Răng khôn mọc lệch, mọc ngang, đâm vào răng số 7 
• Viêm lợi trùm khi mọc răng khôn tái phát nhiều lần gây đau nhức, hôi miệng và sưng nướu kéo dài.
• Răng khôn mọc chèn ép gây sâu răng số 7 bên cạnh.
• Răng khôn mọc gây đau kéo dài, đau lan lên vùng má, hàm và ảnh hưởng ăn nhai, khó há miệng.

Hiện nay với công nghệ nha khoa hiện đại, khách hàng hoàn toàn có thể an tâm khi nhổ răng khôn. Trải nghiệm nhổ răng khôn sẽ ít đau, an toàn và nhanh lành vết thương. Điều quan trọng là khách hàng lựa chọn cơ sở nha khoa uy tín để nhổ răng khôn.

Sưng nướu răng khôn là tình trạng phổ biến, xảy ra trong quá trình mọc răng khôn, nhất là khi răng khôn mọc lệch hoặc có vấn đề bất thường. Tình trạng sưng nướu do răng khôn nếu kéo dài có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. 

Hy vọng qua bài viết này khách hàng đã nắm rõ dấu hiệu, nguyên nhân, các biến chứng do sưng nướu răng khôn gây ra cũng như biện pháp điều trị hiệu quả. Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ nhổ răng khôn và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.