[Giải đáp] Răng trám bị vỡ phải làm sao? Cách khắc phục, chăm sóc và phòng ngừa hiệu quả

Răng trám bị vỡ hoàn toàn có thể khắc phục được bằng cách trám đè hoặc trám bổ sung để cải thiện nếu vết vỡ nhỏ. Còn trường hợp răng trám bị vỡ lớn, miếng trám bể ra nhiều, bác sĩ có thể phải tháo gỡ miếng trám cũ. Khi răng trám bị vỡ, khách hàng cần đến nha khoa sớm để kiểm tra và xử lý kịp thời. Sau đây Nha khoa Việt Pháp sẽ giải đáp chi tiết cách khắc phục, chăm sóc và phòng ngừa hiệu quả khi răng trám bị vỡ, với sư tư vấn chuyên môn của bác sĩ Nguyễn Nữ Cẩm Chi.

1. Dấu hiệu nhận biết miếng trám răng bị vỡ, bể

Để nhận biết miếng trám răng bị vỡ, bể khách hàng có thể chú ý những thay đổi về hình dạng miếng trám và cảm giác khi ăn uống dưới đây.

Dấu hiệu quan sát và cảm nhận trực tiếp

• Xuất hiện vết nứt, mẻ hoặc lỗ hổng trên bề mặt răng, nhìn thấy bằng mắt thường khi quan sát trong gương
• Cảm giác có gờ sắc hoặc vết lõm khi lưỡi vô tình chạm vào vị trí trám. Nếu phần trám ở kẽ răng bị sứt, bạn còn có thể thấy cộm, vướng như có vật lạ mắc giữa hai răng

Dấu hiệu và triệu chứng lâm sàng:

• Răng ê buốt, nhạy cảm khi ăn uống: Xuất hiện cơn đau buốt khi ăn uống đồ quá nóng, quá lạnh hoặc khi luồng không khí đi qua vị trí bị hở. Tình trạng này có thể xảy ra khi miếng trám bị vỡ làm lộ ngà răng. 
• Đau nhức âm ỉ hoặc kéo dài: Xuất hiện cơn đau âm ỉ, đau khi cắn hoặc cơn đau tự phát. Đặc biệt, đau kéo dài sau khi ngừng ăn uống đồ nóng, lạnh.
• Thức ăn dễ dắt vào vị trí trám: Phần miếng trám bị mất tạo ra hốc hoặc khoảng hở khiến thức ăn dễ mắc lại, nhất là ở vùng tiếp xúc giữa hai răng
• Nướu sưng đau, xuất hiện mủ: Vùng chân răng sưng đau, có thể xuất hiện mủ do viêm tủy không được xử lý sớm. Đây cũng có thể là dấu hiệu của áp xe răng.

2. Nguyên nhân khiến miếng trám bị vỡ, bể

Răng trám bị vỡ bể thường liên quan đến lực ăn nhai, kỹ thuật phục hồi, thời gian sử dụng và cách chăm sóc răng miệng. Dưới đây là những nguyên nhân chính và phổ biến gây ra tình trạng này: 

• Tác động lực mạnh và thói quen sinh hoạt: Vô tình cắn phải vật cứng trong thức ăn như xương, đá viên, hạt cứng hoặc dùng răng mở nắp chai có thể tạo lực đột ngột lên răng đã trám. Thói quen nghiến răng khi ngủ hoặc chấn thương va đập vùng mặt cũng có thể khiến miếng trám răng bị bong, bể. 
• Vật liệu trám và kỹ thuật thực hiện chưa phù hợp:  Sử dụng vật liệu trám kém chất lượng, pha tạp hoặc không rõ nguồn gốc có thể ảnh hưởng đến chất lượng phục hình. Ngoài ra, bác sĩ thực hiện sai kỹ thuật (không làm sạch ổ sâu, trám không khít, thiếu độ sâu bám dính) cũng có thể làm giảm chất lượng liên kết giữa vật liệu và mô răng. Từ đó dẫn đến việc miếng trám dễ bong tróc.
• Tuổi thọ miếng trám giảm theo thời gian: Miếng trám đã hết hạn sử dụng (tuổi thọ trung bình từ 4 – 5 năm), bị mòn và giảm độ bám dính theo thời gian. Từ đó làm tăng nguy cơ sứt vỡ hoặc bong miếng trám.
• Vệ sinh răng miệng chưa đúng cách: Dùng bàn chải lông quá cứng hoặc chải răng theo chiều ngang có thể làm bào mòn và bật mối hàn, khiến miếng trám dễ bong, vỡ.

3. Hậu quả nếu không điều trị miếng trám bị vỡ, bể

Miếng trám bị vỡ, bể nếu kéo dài và không được xử lý có thể tạo điều kiện cho sâu răng tiến triển, ảnh hưởng đến tủy và khiến việc phục hồi phức tạp hơn. Dưới đây là những hậu quả có thể xảy ra: 

• Sâu răng tái phát, phá hủy mô răng còn lại: Khoảng hở tại vị trí miếng trám bị vỡ dễ giữ lại thức ăn và mảng bám, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và phá hủy mô răng thật còn lại.
• Viêm tủy và áp xe quanh chân răng: Vi khuẩn ăn sâu vào tủy sẽ gây viêm nhiễm nghiêm trọng, hình thành ổ mủ vùng quanh chân răng (áp xe).
• Tăng chi phí điều trị và nguy cơ mất răng: Nếu răng đã mất nhiều mô hay tổn thương tủy, khách hàng cần điều trị tủy và phục hồi bằng phương án phù hợp như bọc mão răng. Những can thiệp này thường đòi hỏi nhiều thời gian và chi phí hơn so với trám đơn thuần. Trong trường hợp quá nặng, bác sĩ có thể chỉ định nhổ bỏ răng.

4. Cách xử lý miếng trám bị vỡ tại nhà tạm thời

Khi miếng trám bị vỡ mà chưa thể thăm khám bác sĩ ngay, khách hàng có thể áp dụng một số cách xử lý tạm thời tại nhà sau đây để bảo vệ răng và giữ vệ sinh. 

Lưu ý: Các biện pháp tại nhà chỉ có tác dụng tạm thời, không thay thế việc sửa chữa hoặc trám lại răng.

• Bảo vệ vị trí răng bị tổn thương: 
  • Nếu thấy mảnh trám rơi ra, hãy nhặt và giữ lại miếng trám vỡ (nếu có) để bác sĩ kiểm tra, nhận biết phần bị bong là vật liệu trám hay mô răng thật. 
  • Nếu cạnh răng sắc cọ vào lưỡi hoặc má, khách hàng có thể dùng một ít sáp nha khoa chuyên dụng che phủ cạnh sắc, tránh nhét sâu vào lỗ hổng. 
  • Với vật liệu trám tạm dành cho người dùng tại nhà, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ và sử dụng đúng hướng dẫn của sản phẩm. Không tự trám kín khi có sưng, mủ hoặc đau dữ dội
  • Tuyệt đối không dùng keo dán gia dụng để gắn lại miếng trám.
• Vệ sinh nhẹ nhàng và súc miệng sau khi ăn: Súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối ấm hoặc nước muối sinh lý sau khi ăn để loại bỏ vụn thức ăn và kháng khuẩn. Không dùng tăm nhọn hoặc vật cứng chọc vào lỗ hổng vì có thể làm tổn thương nướu và phần răng còn lại.
• Điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt trong thời gian chờ khám: Để giảm áp lực lên răng đã bị vỡ, bong miếng trám, khách hàng nên:
  • Nhai ở bên hàm còn lại, ăn chậm, cắn miếng nhỏ và tránh thử cắn mạnh để kiểm tra răng.
  • Ưu tiên thức ăn mềm như cháo, súp, trứng, đậu phụ hoặc thực phẩm nấu mềm, để nguội bớt trước khi ăn.
  • Tránh đồ cứng, dai, dính như đá viên, xương, hạt cứng, kẹo cứng, kẹo dẻo và những món cần dùng nhiều lực nhai.
  • Tránh đồ quá nóng hoặc quá lạnh, đặc biệt khi răng đang ê buốt
• Dùng thuốc giảm đau không kê đơn nếu bị ê buốt hay đau nhức nhiều. Chú ý sử dụng đúng liều lượng và hướng dẫn của dược sĩ hoặc thông tin trên bao bì sản phẩm.

5. Cách khắc phục răng trám bị vỡ

Để khắc phục răng trám bị vỡ, bác sĩ cần kiểm tra miếng trám, lượng mô răng còn lại, tình trạng tủy và khớp cắn từ đó lựa chọn phương án xử lý phù hợp. Mục tiêu khi điều trị răng trám bị vỡ là phục hồi khả năng ăn nhai và giữ lại tối đa phần răng thật còn khỏe mạnh. Cụ thể: 

5.1. Trường hợp nhẹ (Miếng trám vỡ nhỏ/mẻ ít)

Nếu miếng trám chỉ sứt, vỡ một phần nhỏ, phần còn lại vẫn chắc và vùng răng xung quanh không có tổn thương, bác sĩ có thể sửa chữa tại chỗ mà không cần tháo bỏ toàn bộ miếng trám cũ.

Cách khắc phục chủ yếu được thực hiện như sau:

• Bác sĩ sẽ làm sạch vết trám bị vỡ, loại bỏ phần vật liệu lỏng lẻo
• Xử lý bề mặt để tạo liên kết
• Thực hiện trám đè hoặc trám bổ sung bằng vật liệu phù hợp.

Miếng trám sẽ được tạo hình, đánh bóng và kiểm tra khớp cắn để hạn chế cộm, cấn khi nhai..

5.2. Trường hợp nặng (Miếng trám vỡ mảng lớn/mòn nặng)

Khi miếng trám hư hỏng, vỡ lớn trên diện rộng, không còn bám chắc hoặc có sâu răng tái phát bên dưới, bác sĩ sẽ cân nhắc tháo bỏ miếng trám cũ, xử lý tổn thương rồi phục hồi lại. Theo đó:

• Nếu lượng mô răng còn lại đủ nâng đỡ, răng vẫn có thể được trám mới trực tiếp. 
• Nếu thành răng quá mỏng hoặc vùng khuyết quá lớn, bác sĩ có thể đề xuất phục hình gián tiếp để bảo vệ răng tốt hơn. 

5.3. Trường hợp mất nhiều mô răng/tổn thương tủy

Với những trường hợp răng trám bị vỡ, mất nhiều mô hoặc tổn thương tủy, bác sĩ sẽ đánh giá để lựa chọn phương pháp inlay, onlay hoặc mão răng:

• Inlay/onlay: Là phần phục hồi được chế tác riêng để gắn vào vùng mô răng bị mất. Inlay nằm trong phạm vi các múi răng, còn onlay che phủ một hoặc nhiều múi răng yếu. Phương án này phù hợp khi răng tổn thương lớn nhưng vẫn còn đủ mô răng để giữ lại.
• Bọc mão răng: Được cân nhắc khi răng mất nhiều mô, thành răng yếu và cần che phủ rộng hơn để phục hồi hình dạng, khả năng ăn nhai. 

Nếu tủy răng bị tổn thương không thể hồi phục hoặc đã hoại tử, bác sĩ cần điều trị tủy trước khi phục hình hoàn chỉnh. Chỉ định điều trị sẽ được bác sĩ dựa trên thăm khám và đánh giá khả năng bảo tồn tủy.

5.4. Trường hợp nghiêm trọng (Răng vỡ nát chỉ còn chân răng)

Trường hợp răng vỡ chỉ còn chân răng, bác sĩ sẽ xem xét mức độ vỡ xuống dưới nướu, tình trạng chân răng, mô răng còn lại và xương nâng đỡ. Một số trường hợp vẫn có thể bảo tồn bằng điều trị tủy, tái tạo cùi răng và phục hình nếu đáp ứng các điều kiện cần thiết.

Nếu chân răng nứt dọc, tổn thương quá sâu hoặc không còn khả năng phục hồi, bác sĩ có thể chỉ định nhổ bỏ. 

Sau nhổ răng, cấy ghép Implant là một phương án thay thế răng mất để phục hồi ăn nhai hiệu quả. Tuy nhiên, bác sĩ cần đánh giá tình trạng xương hàm, nướu và sức khỏe toàn thân trước khi thực hiện. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể tư vấn cầu răng hoặc hàm tháo lắp cho những trường hợp răng vỡ lớn phải nhổ bỏ. 

Lưu ý đặc biệt đối với răng sứ bị bể

Cách xử lý mão răng sứ bị mẻ sẽ khác với sửa miếng trám trên răng thật. Không phải mọi trường hợp răng sứ bị bể đều bắt buộc làm mão mới. Nếu chỉ mẻ nhỏ, bác sĩ có thể cân nhắc làm nhẵn, đánh bóng hoặc sửa bằng composite sau khi xử lý bề mặt và sử dụng hệ thống kết dính phù hợp với loại sứ.

Nếu mão nứt vỡ lớn, ảnh hưởng đến độ chắc, độ kín hoặc không thể sửa chữa đạt yêu cầu, thay mão mới thường là phương pháp được áp dụng. Độ bền của phần sửa chữa còn phụ thuộc vào vị trí mẻ, vật liệu mão và lực ăn nhai, cho nên khách hàng vẫn nên thăm khám trực tiếp trước khi đưa ra lựa chọn phù hợp. 

6. Biện pháp chăm sóc và phòng ngừa tái phát

Sau khi khắc phục răng trám bị vỡ, khách hàng cần duy trì vệ sinh đúng cách và hạn chế những tác động có thể làm hỏng phần phục hồi. Những thói quen dưới đây sẽ giúp bảo vệ mô răng còn lại, giảm nguy cơ sâu răng tái phát và kéo dài thời gian sử dụng miếng trám.

• Vệ sinh răng miệng đúng cách, chuẩn y khoa: Khách hàng cần duy trì chế độ vệ sinh răng miệng đúng cách, chuẩn y khoa. Trong đó chú ý: 
  • Chải răng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm ít nhất 2 lần/ngày
  • Khi chải răng cần đặt bàn chải ở góc 45 độ và chải theo chiều dọc (tránh chải ngang).
  • Dùng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước để làm sạch kẽ răng, không nên dùng tăm xỉa răng.
• Điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học: Răng đã trám vẫn cần được bảo vệ trước lực cắn quá lớn. Vì thế khách hàng nên: 
  • Hạn chế cắn nhai đồ quá cứng, dai hoặc thực phẩm sẫm màu, chứa nhiều axit.
  • Không dùng răng mở nắp chai hay cắn xé bao bì.
  • Với thực phẩm cần nhiều lực nhai, nên cắt nhỏ trước khi ăn.
  • Sau khi ăn có thể uống hoặc súc miệng bằng nước lọc.
• Kiểm tra nha khoa định kỳ: Khách hàng nên thăm khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần để bác sĩ kiểm tra độ khít sát và tình trạng của miếng trám. Khoảng cách giữa các lần khám cần được điều chỉnh theo nguy cơ sâu răng, tình trạng nướu và chất lượng phần phục hồi. 

Răng trám bị vỡ cần được kiểm tra sớm để xác định mức độ tổn thương và lựa chọn cách phục hồi phù hợp. Dù chưa đau nhức, khách hàng cũng không nên chủ quan hoặc chỉ xử lý tạm thời tại nhà. Thăm khám kịp thời, kết hợp vệ sinh đúng cách và hạn chế cắn nhai đồ cứng sẽ giúp bảo vệ phần răng thật còn lại, đồng thời giảm nguy cơ miếng trám tiếp tục hư hỏng.

Liên hệ ngay Nha khoa Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ niềng răng và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh chóng.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.