Dây cung niềng răng là gì? 7 loại dây cung phổ biến hiện nay

Dây cung niềng răng là một khí cụ quan trọng trong phương pháp niềng răng mắc cài kim loại hoặc mắc cài sứ, đóng vai trò thiết yếu giúp di chuyển răng về đúng vị trí trên cung hàm. Hiện nay có rất nhiều loại dây cung niềng răng và mỗi loại sẽ có những ưu điểm riêng. Hãy cùng Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp tìm hiểu về dây cung niềng răng, các loại dây cung cũng như tác dụng của khí cụ này trong chỉnh nha..

1. Dây cung niềng răng là gì?

Dây cung niềng răng là một khí cụ quan trọng trong phương pháp niềng răng mắc cài, có cấu tạo dài, mảnh và được làm từ kim loại hoặc hợp kim có độ đàn hồi cao. 

Dây cung được gắn cố định trên thân răng bằng dây thun, thông qua rãnh của các mắc cài, tạo thành một hệ thống để khi bác sĩ tạo lực kéo có thể di chuyển răng về đúng vị trí mong muốn.

Có nhiều loại vật liệu chính được sử dụng để chế tạo dây cung niềng răng, trong đó điển hình là: thép không gỉ, niken, titanium,… Mỗi chất liệu sẽ có những ưu, nhược điểm riêng. 

2. Kích thước của dây cung niềng răng

Kích thước dây cung niềng răng được xác định dựa trên tình giai đoạn niềng răng. Bác sĩ sẽ căn cứ vào từng giai đoạn để thiết kế dây cung phù hợp cả về kích thước lẫn hình dạng tròn, vuông, chữ nhật… Cụ thể:

• Giai đoạn san đều răng (kéo dài 6 tháng): Kích thước dây cung khoảng từ 0,014 – 0,016.
• Giai đoạn đóng khoảng niềng răng (Kéo dài 4 – 8 tháng): Dây cung có kích thước lớn hơn dao động từ 0,019 – 0,025 và 0,016 – 0,025.
• Giai đoạn nắn chỉnh khớp cắn và duy trì (kéo dài 6 tháng đến 1 năm): Dây cung sẽ có kích cỡ khoảng từ 0,019 – 0,025.

2. Tác dụng của dây cung niềng răng

Dây cung trong phương pháp niềng răng thẩm mỹ mắc cài có vai trò chính là tạo lực kéo giúp răng di chuyển về đúng vị trí mong muốn trên cung hàm. Tuy nhiên, ở mỗi giai đoạn, tác dụng của dây cung niềng răng sẽ thể hiện khác nhau. Cụ thể: 

• Giai đoạn san đều răng: Dây cung làm nhiệm vụ di chuyển răng về đúng vị trí trên cung hàm để tạo điều kiện thuận lợi cho việc điều chỉnh lực ở các bước tiếp theo. Trong giai đoạn này các loại dây cung có độ cứng thấp, tính đàn hồi cao sẽ được ưu tiên.
• Giai đoạn đóng khoảng, kéo khít răng: Đây là giai đoạn chính để dây cung “thể hiện” tầm quan trọng, khí cụ này sẽ nắn chỉnh, điều chỉnh sự chênh lệch của răng phía trước, căn chỉnh hai hàm. Dây cung trong giai đoạn này sẽ là loại dây cung có độ cứng cao hơn để tạo ra một lực kéo mạnh hơn. Lực này giúp thu hẹp các khoảng trống giữa các răng, kéo các răng lại gần nhau và khít chặt hơn. 
• Giai đoạn chỉnh khớp cắn và duy trì: Đây là giai đoạn cuối cùng và dây cung sẽ có tác dụng nắn chỉnh các sai lệch cuối cùng của khớp cắn như: hở khớp cắn, lệch khớp cắn,… giúp bạn có được khớp cắn chuẩn. Đồng thời, dây cung sẽ điều chỉnh để giữ cho răng ở vị trí mới, ngăn ngừa tình trạng răng xô lệch trở lại.

3. Phân loại dây cung niềng răng

Dây cung niềng răng có nhiều loại khác nhau. Sau đây là các loại dây cung niềng răng phổ biến được phân loại dựa theo hình dáng, chất liệu và độ dày. 

3.1. Phân theo hình dáng

Nếu xét theo hình dạng, dây cung niềng răng chia thành các loại tròn, vuông, chữ nhật. Cụ thể:

• Hình vòm: Là loại dây cung phổ biến nhất được sử dụng trong giai đoạn đầu của quá trình niềng răng. Dây cung vòm có độ đàn hồi cao, dễ uốn dẻo và tạo lực kéo nhẹ nhàng, thường được dùng trong giai đoạn đầu san đều răng.
• Hình vuông: Đây là dây cung có tiết diện hình vuông, thường được khuyên dùng cho những khách hàng có vòm hàm rộng.
• Hình chữ nhật: Dây cung có tiết diện hình chữ nhật thường được sử dụng trong giai đoạn đóng khoảng, kéo khít răng của quá trình niềng răng. Dây cung chữ nhật thích hợp để di chuyển, điều chỉnh khớp cắn.

3.2. Phân theo độ dày dây cung

Dây cung niềng răng phân theo độ dày có 2 loại cơ bản như sau:

• Dây cung mỏng: Là loại dây cung có độ dày mỏng khoảng  0,014 – 0,016 thường được sử dụng trong giai đoạn san đều răng của quá trình niềng răng. Dây cung mỏng linh hoạt, để di chuyển răng tới vị trí mong muốn.
• Dây cung dày: Thường được sử dụng trong giai đoạn đóng khoảng, kéo khít của quá trình niềng răng. Dây cung có kích thước 0,019 – 0,025 và 0,016 – 0,025 để tạo lực siết mạnh giúp định hình răng đến vị trí mong muốn trên cung hàm.  

3.3. Phân theo chất liệu

Dây cung niềng răng được làm từ nhiều chất liệu khác nhau. Sau đây là các loại dây cung phổ biến phân theo chất liệu:   

Dây cung thép không gỉ (Stainless Steel)

Loại dây cung thép không gỉ xuất hiện trên thị trường vào năm 1929, được cấu tạo chủ yếu bằng các thành phần gồm: 17 – 25% Chromium, 8 – 25% Niken, 1 – 2% Carbon. 

• Ưu điểm: Độ bền, dẻo và chống ăn mòn cao, chi phí rẻ .
• Nhược điểm: Có thể gây khó chịu cho bệnh nhân.
• Ứng dụng: Thường được sử dụng trong giai đoạn san đều răng của quá trình niềng răng mắc cài kim loại thường hoặc tự động để sắp xếp và điều chỉnh các răng lệch lạc nặng.

Hiện nay, loại dây cung niềng răng chất liệu thép không gỉ được sử dụng phổ biến với 3 loại chính là: 

• Dây cung 6 sợi chịu được lực uốn cao và có độ dẻo tốt
• Dây cung 3 sợi twist có hệ thống lò xo, rất thích hợp cho khách hàng niềng răng sớm
• Dây cung nhiều sợi, tối ưu cho hoạt động của mắc cài và ít gây tổn thương răng

Dây cung Niti (Niken Titanium)

Dây cung Niti được phát minh năm 1960, có thành phần gồm 55% Niken và 45% Titanium, được ứng dụng phổ biến trong niềng răng mắc cài. 

• Ưu điểm: Siêu đàn hồi, tạo lực kéo nhẹ nhàng và liên tục.
• Nhược điểm: Chi phí cao hơn dây cung kim loại.
• Ứng dụng: Thường được sử dụng trong giai đoạn san đều răng của quá trình niềng răng để tinh chỉnh vị trí răng và đóng các khoảng trống.

Dây cung TMA (Titanium Molybdenum Alloy)

Đây là loại dây cung có thành phần chính là Titanium (chiếm 79%), chất liệu còn lại gồm Molypden 11%, Zirconium 6% và Tin 4%.  

• Ưu điểm: Độ bền cao, linh hoạt tăng – giảm chiều dài trong quá trình niềng răng.
• Nhược điểm: Chi phí cao nhất trong các loại dây cung.
• Ứng dụng: Thường được sử dụng trong các trường hợp răng hô, móm, mọc lệch, khớp cắn hở phức tạp, đòi hỏi lực kéo mạnh và ổn định.

Dây cung niềng sứ

Dây cung niềng sứ làm từ chất liệu sứ y tế bọc bên ngoài và bên trong là thép không gỉ (thành phần chính là Niken và Titanium). Dây cung có màu trắng gần giống màu men răng, mang lại giá trị thẩm mỹ cao. 

• Ưu điểm: Lành tính, không biến chất trong quá trình sử dụng. Tính thẩm mỹ cao vì dây cung đồng màu với răng tự nhiên, lực tác động nhẹ nhàng và ổn định.
• Nhược điểm: Chi phí cao, độ bền kém có thể bị vỡ nếu bị va đập mạnh.
• Ứng dụng: Thường được sử dụng với người có yêu cầu cao về thẩm mỹ và dễ dị ứng với các chất liệu khác.

Dây cung hợp kim loại quý

Dây cung kim loại quý được ứng dụng trong nha khoa từ năm 1887. Loại dây này có thành phần chính gồm: 55 – 65% vàng, 5 – 10% bạch kim, 5 – 10% Palladi, 11- 18% đồng và 1 – 2% Niken. 

• Ưu điểm: Có độ dẻo, đàn hồi cao và khả năng chống ăn mòn tốt.
• Nhược điểm: Giá thành vô cùng đắt đỏ.
• Ứng dụng: Thường được sử dụng với những người có điều kiện kinh tế tốt.

Dây cung Cobalt – Chromium

Dây cung Cobalt – Chromium được áp dụng từ năm 1950 và có cấu tạo gồm các vật liệu như: Coban 40%, Crom 20%, Sắt 16%, Niken 15%. 

• Ưu điểm: Có giá thành rẻ.
• Nhược điểm: Độ cứng yếu và không thể sử dụng cho các ca niềng răng phức tạp.
• Ứng dụng: Ít được ứng dụng trong chỉnh nha.

4. Mẹo chọn dây cung niềng răng phù hợp?

Việc lựa chọn dây cung niềng răng phù hợp với tình trạng răng miệng đóng vai trò quan trọng trong quá trình niềng răng. Khí cụ này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả di chuyển răng, tính thẩm mỹ và cảm giác thoải mái của khách hàng trong suốt thời gian đeo mắc cài. Dưới đây là một số mẹo hữu ích giúp khách hàng  có thể đưa ra lựa chọn loại dây cung niềng răng phù hợp với mình: 

Dựa vào tình trạng sức khỏe răng miệng

Khi chọn dây cung niềng răng, khách hàng nên căn cứ vào tình trạng sức khỏe răng miệng của bản thân. Theo đó: 

• Răng lệch lạc, khấp khểnh: Nếu răng bị lệch lạc, khấp khểnh, bác sĩ thường sẽ ưu tiên sử dụng dây cung thép không gỉ cho các trường hợp răng lệch lạc mức độ nhẹ. Còn dây cung NiTi hoặc Titan linh hoạt sẽ phù hợp cho các trường hợp răng lệch lạc, khấp khểnh phức tạp.
• Sức khỏe nướu: Nếu khách hàng có nướu nhạy cảm, dây cung Titan hoặc dây cung sứ sẽ là lựa chọn lý tưởng nhất vì chúng ít gây kích ứng hơn.

Dựa vào độ tuổi

• Trẻ em (độ tuổi từ 12 – 16 tuổi) : Dây cung kim loại thép không gỉ, dây cung TMA thường được sử dụng cho trẻ em vì chúng có độ bền cao và giúp ngăn ngừa sâu răng.
• Người lớn (độ tuổi từ 16 tuổi trở lên): Người lớn có thể lựa chọn nhiều loại dây cung hơn, bao gồm dây cung NiTi, Titan, dây cung sứ thẩm mỹ.

Dựa vào tài chính của bản thân: 

• Tài chính eo hẹp: Nếu eo hẹp về tài chính bạn có thể lựa chọn dây cung thép không gỉ để tối ưu chi phí.
• Tài chính vững: Các loại dây cung NiTi, Titan, sứ có giá thành cao sẽ phù hợp với những người dư dả về tài chính.

Dựa vào nhu cầu cá nhân:

• Tính thẩm mỹ: Nếu bạn quan tâm đến tính thẩm mỹ, hãy lựa chọn dây cung sứ, dây cung NiTi vì các loại dây cung niềng răng này có màu sắc gần giống với răng thật.
• Ưu tiên sự thoải mái: Nếu bạn đề cao và mong muốn cảm giác thoải mái khi đeo niềng thì hãy lựa chọn dây cung NiTi hoặc Titan vì chúng linh hoạt và ít gây ma sát hơn.
• Tính hiệu quả: Nếu bạn muốn đạt hiệu quả niềng răng ở mức cao nhất thì dây cung thép không gỉ, NiTi hoặc Titan là lựa chọn phù hợp.

Tham khảo ý kiến bác sĩ

Bạn nên tham khảo thêm ý kiến tư vấn của bác sĩ để lựa chọn loại dây cung niềng răng phù hợp nhất với mình. Với kiến thức chuyên môn cao và kinh nghiệm trong nghề, các  bác sĩ sẽ tư vấn loại dây cung niềng răng thích hợp nhất dựa trên tình trạng răng, nhu cầu cá nhân và khả năng tài chính của mỗi người. Tại phòng khám Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp, các bác sĩ sẽ đưa ra tư vấn cụ thể dựa vào từng tình trạng răng miệng của khách hàng để quyết định loại dây cung sẽ sử dụng trong quá trình niềng răng.

5. Hỏi – Đáp về dây cung niềng răng

Sau đây là giải đáp của bác sĩ nha khoa về những thắc mắc liên quan đến  dây cung niềng răng để khách hàng  hiểu thêm về khí cụ niềng răng quan trọng này và đưa ra lựa chọn phù hợp nhất. 

5.1 Dây cung có phải là dây thun niềng răng?

Dây cung không phải là dây thun niềng răng, đây là hai khí cụ hoàn toàn khác nhau trong phương pháp  niềng răng mắc cài. Trong đó:

• Dây cung: Là khí cụ  kim loại, sứ hoặc các vật liệu khác được gắn cố định vào thân răng thông qua rãnh của các mắc cài để tạo lực kéo di chuyển răng về vị trí mong muốn trên cung hàm. 
• Dây thun niềng răng: Là những vòng thun nhỏ được sử dụng để cố định dây cung vào mắc cài hoặc để tạo lực kéo bổ sung cho dây cung. 

5.2 Khi nào thì thay dây cung niềng năng?

Tần suất thay dây cung niềng răng thường là từ 4 – 6 tuần một lần. Bác sĩ sẽ là người quyết định thời điểm thay dây cung cho khách hàng dựa trên đánh giá tình trạng răng miệng và tiến độ niềng răng theo từng giai đoạn. Cũng có trường hợp bác sĩ điều chỉnh dây cung và bắt vít niềng răng để làm điểm neo gia tăng lực cho dây cung và mắc cài.

5.3 Cảm giác khi đeo dây cung là như thế nào?

Khi mới đeo dây cung, bạn có thể cảm thấy hơi khó chịu, vướng víu hoặc thậm chí là đau nhức. Tuy nhiên, những cảm giác này thường sẽ giảm dần sau vài ba ngày.

5.4 Dây cung đâm vào má xử lý thế nào?

Nếu dây cung đâm vào má, bạn nên đến gặp bác sĩ nha khoa để được hỗ trợ. Các bác sĩ sẽ có phương pháp xử lý nhanh chóng để đảm bảo sức khỏe răng miệng và hiệu quả của quá trình niềng răng. 

5.5 Dây cung niềng răng bị tuột, bung có sao không?

Dây cung niềng răng bị tuột, bung có thể ảnh hưởng đến tiến độ niềng răng. Do đó, nếu gặp tình trạng này khách hàng không nên tự ý xử lý mà hãy đến gặp bác sĩ nha khoa càng sớm càng tốt để được gắn lại dây cung.

5.6 Thay dây cung niềng răng có đau không?

Quá trình thay dây cung niềng răng thường không gây đau đớn. Khách hàng có thể cảm thấy hơi khó chịu hoặc nhức nhẹ sau khi thay dây cung. Tuy nhiên, cảm giác này sẽ hết sau vài ngày.

5.7 Nuốt dây cung niềng răng có sao không? 

Nuốt dây cung niềng răng có thể gặp phải vấn đề nghiêm trọng do dây cung sắc, nhọn, nếu chạm vào dạ dày, đường ruột có thể gây viêm nhiễm, nguy hiểm. Bởi vậy, khi nuốt dây cung vào bụng bạn cần bình tĩnh, sau đó liên hệ ngay cơ sở y tế, nha khoa để có biện pháp xử lý. Đặc biệt là khi xuất hiện các triệu chứng đau bụng, đau họng sau khi nuốt.

Trên đây là những chia sẻ của Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp về dây cung niềng răng. Có thể thấy dây cung niềng răng là khí cụ chỉnh nha quan trọng được sử dụng trong phương pháp niềng răng mắc cài. Dây cung có vai trò trong việc điều chỉnh, nắn chỉnh răng về đúng vị trí trên cung hàm.

Hy vọng qua bài viết này, khách hàng đã có những thông tin tham khảo hữu ích, từ đó dễ dàng đưa ra lựa chọn về loại dây cung phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả niềng răng. Nếu vẫn còn thắc mắc khi lựa chọn dây cung niềng răng, bạn hãy liên hệ với Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp để được tư vấn cụ thể.

Thông tin liên hệ:

• Hotline: 0363.85.85.87
• Fanpage chính thức: https://www.facebook.com/nhakhoaquoctevietphapvn