Khớp cắn sâu sau niềng là tình trạng hai hàm bị bất cân đối, răng cửa hàm trên che phủ quá mức răng cửa hàm dưới (khoảng 4 – 10mm) khi cắn chặt. Tình trạng này cho thấy ca niềng răng trước đó đã thất bại. Khi niềng răng xong mà có dấu hiệu khớp cắn sâu, khách hàng nên đến cơ sở nha khoa uy tín để bác sĩ thăm khám và kiểm tra lại. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về khớp cắn sâu sau niềng răng, cách xử lý và phòng ngừa hiệu quả với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Đào Thị Ngọc Oanh – bác sĩ chỉnh nha tại hệ thống Nha khoa Quốc tế Việt Pháp.
1. Tình trạng khớp cắn sâu sau niềng
Khớp cắn sâu là tình trạng răng cửa hàm trên che phủ quá mức răng cửa hàm dưới khi cắn chặt. Thông thường răng cửa hàm trên chỉ che phủ răng cửa hàm dưới khoảng 1 – 3mm, tuy nhiên khi bị khớp cắn sâu, mức độ che phủ có thể trên 3 – 4mm, thậm chí có trường hợp từ 4 – 10mm.
Niềng răng được đánh giá là phương pháp điều trị khớp cắn sâu hiệu quả, vì có thể cải thiện sự tương quan giữa hai hàm. Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp sau khi kết thúc quá trình niềng răng, khớp cắn vẫn bị sâu hoặc tái phát. Điều này khiến nhiều người hoang mang, cho rằng quá trình niềng răng không được như mong đợi.

2. Dấu hiệu khớp cắn sâu sau niềng
Tình trạng khớp cắn sâu sau niềng răng thường biểu hiện thông qua các dấu hiệu sau đây:
- Răng cửa hàm trên che gần hết răng cửa hàm dưới khi ngậm miệng.
- Cảm giác cắn không thoải mái hoặc lực nhai không đều. Dấu hiệu này do sự tiếp xúc giữa các răng không cân bằng.
- Răng cửa dưới dễ chạm vào mặt trong răng trên hoặc nướu khi cắn, gây cảm giác khó chịu hoặc đau nhẹ.
- Có thể xuất hiện tình trạng mòn răng cửa theo thời gian. Đây là dấu hiệu khá phổ biến ở những người bị khớp cắn sâu kéo dài.
- Một số người thấy cằm ngắn hoặc khuôn mặt mất cân đối khi nhìn nghiêng. Những thay đổi này sẽ ảnh hưởng đến tổng thể thẩm mỹ khuôn mặt.

3. Nguyên nhân dẫn đến khớp cắn sâu sau khi niềng
Tình trạng khớp cắn sâu sau khi niềng răng có thể xuất phát từ cả yếu tố khách quan và chủ quan. Dưới đây là các nguyên nhân chính dẫn đến khớp cắn sâu sau khi niềng răng, khách hàng nên biết để phòng tránh nguy cơ tái phát và duy trì kết quả chỉnh nha lâu dài:
- Do chuyên môn bác sĩ và cơ sở nha khoa: Niềng răng là một quá trình lâu dài, cần được lên kế hoạch chi tiết và tỉ mỉ, cùng sự theo dõi sát sao của bác sĩ. Do đó một số yếu tố sau đây có thể ảnh hưởng, khiến kết quả niềng răng không đạt như mong muốn:
- Bác sĩ thiếu kinh nghiệm, đánh giá chưa chính xác tình trạng khớp cắn và cấu trúc xương hàm
- Bác sĩ lên phác đồ điều trị không chuẩn xác, dẫn đến việc răng chưa được điều chỉnh về vị trí đúng
- Điều chỉnh lực kéo răng quá nhanh hoặc quá mạnh, làm răng di chuyển sai vị trí so với kế hoạch ban đầu.
- Do cấu trúc xương hàm chưa được xử lý triệt để: Nếu khớp cắn sâu do xương hàm trên quá to, hàm dưới quá nhỏ mà chỉ được chỉ định niềng răng đơn thuần thì không thể khắc phục hoàn toàn triệt để. Lúc này dù răng đã được sắp xếp đều hơn, tương quan giữa hai hàm vẫn chưa được cải thiện đầy đủ, dẫn đến tình trạng cắn sâu vẫn tồn tại hoặc dễ tái phát.
- Thói quen xấu của khách hàng: Các thói quen như đẩy lưỡi, cắn móng tay, nghiến răng hoặc ngủ há miệng nếu không được loại bỏ sẽ làm răng dịch chuyển trở lại vị trí sai lệch, khớp cắn dễ bị thay đổi theo thời gian.
- Vệ sinh và chăm sóc răng miệng không đúng cách: Sau khi niềng răng, nếu chế độ vệ sinh không đúng cách như chải răng quá mạnh hoặc sai kỹ thuật có thể gây ảnh hưởng đến sự ổn định của răng trên cung hàm, tăng nguy cơ viêm nướu, viêm nha chu khiến răng lỏng lẻo, dễ dịch chuyển.
- Không đeo hàm duy trì đúng quy định: Sau khi tháo niềng, nếu không đeo hàm duy trì đúng thời gian chỉ định, răng có xu hướng chạy về vị trí cũ (tái phát khớp cắn sâu).

4. Tác hại và ảnh hưởng của khớp cắn sâu
Khớp cắn sâu sau niềng răng nếu không được xử lý kịp thời có thể gây ra nhiều tác hại và ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng:
- Làm mất thẩm mỹ khuôn mặt: Khớp cắn sâu có thể làm khuôn mặt thiếu cân đối với một số biểu hiện như tầng mặt dưới ngắn, cằm lẹm và nụ cười kém tự nhiên vì răng cửa hàm trên phủ quá nhiều răng hàm dưới.
- Gây tổn thương răng và nướu: Khi khớp cắn sâu, răng hàm dưới thường va chạm liên tục vào nướu trong hàm trên dẫn đến viêm nhiễm, gây đau đớn. Ngoài ra, mặt răng cửa bị mòn nặng dẫn đến lộ ngà và ê buốt.
- Rối loạn khớp thái dương hàm: Khớp cắn sâu kéo dài có thể làm tăng áp lực lên khớp hàm gây đau hàm, đau đầu, ù tai và khó khăn khi ăn nhai.
- Ảnh hưởng đến phát âm: Khớp cắn sâu đôi khi cũng gây ảnh hưởng đến cách phát âm, đặc biệt là các âm cần sự phối hợp chính xác giữa răng và lưỡi như âm “S” hoặc “T”.

5. Cách xử lý khớp cắn sâu sau niềng
Sau khi niềng răng nếu khớp cắn còn sâu hoặc có dấu hiệu tái phát, khách hàng nên thăm khám bác sĩ để được xác định chính xác nguyên nhân và mức độ cắn sâu để có phương pháp điều trị phù hợp. Dưới đây là các cách thường được áp dụng để xử lý khớp cắn sau sau niềng răng:
- Thăm khám lại: Khách hàng nên đến các cơ sở nha khoa uy tín để thăm khám, chụp phim X-quang và được bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân khớp cắn sâu là do răng hay do xương.
- Niềng răng lại (Tái chỉnh nha): Nếu nguyên nhân khớp cắn sâu là do răng chưa được điều chỉnh về đúng vị trí, bác sĩ có thể chỉ định niềng răng lại. Một số phương pháp được sử dụng gồm:
- Sử dụng niềng răng mắc cài hoặc niềng răng trong suốt (Invisalign/Zenyum) để dịch chuyển răng về vị trí chuẩn. Quá trình tái chỉnh nha có thể ngắn hơn so với lần đầu.
- Kỹ thuật nâng khớp cắn: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể áp dụng kỹ thuật nâng khớp cắn bằng việc gắn các bệ/cục nâng khớp bằng nhựa hoặc kim loại ở mặt sau răng cửa hoặc răng hàm để ngăn hai hàm cắn lại hoàn toàn, giúp giải phóng áp lực và thúc đẩy răng dịch chuyển nhanh hơn.
- Phẫu thuật xương hàm: Nếu khớp cắn sâu xuất phát từ sự bất thường của xương hàm mà niềng răng không thể giải quyết được, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật chỉnh hình xương hàm. Phương pháp này sẽ giúp điều chỉnh tương quan hàm trên và hàm dưới, khôi phục khớp cắn chuẩn và cải thiện thẩm mỹ khuôn mặt.

6. Lưu ý để đạt hiệu quả tối ưu và phòng ngừa khớp cắn sâu sau niềng
Niềng răng là một quá trình dài, cần được đánh giá và theo sát bởi bác sĩ chuyên môn kết hợp cùng sự kiên trì và tuân thủ hướng dẫn của khách hàng. Để duy trì kết quả niềng răng lâu dài và hạn chế tình trạng khớp cắn sâu sau niềng, khách hàng cần lưu ý những điều sau:
- Lựa chọn nha khoa uy tín ngay từ đầu: Ngay từ khi có ý định niềng răng, khách hàng nên lựa chọn các cơ sở nha khoa uy tín, có đội ngũ bác sĩ giỏi, trang thiết bị hiện đại (máy CT Cone Beam, iTero…) để được đánh giá và chẩn đoán chính xác tình trạng răng cũng như đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
- Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ: Trong suốt quá trình niềng răng, khách hàng cần tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ, bao gồm:
- Tái khám đúng lịch hẹn, thường 4 – 8 tuần/lần
- Thực hiện chế độ ăn uống phù hợp, ưu tiên thực phẩm mềm, hạn chế các đồ ăn cứng, dai
- Duy trì chế độ vệ sinh răng miệng đúng cách để hạn chế các bệnh lý răng miệng
- Đeo hàm duy trì sau khi tháo niềng: Đây là bước bắt buộc sau khi niềng để bảo toàn kết quả chỉnh nha, giữ răng ổn định ở vị trí mới, tránh tình trạng răng dịch chuyển lại vị trí cũ. Thời gian đeo hàm duy trì thường bằng thời gian niềng răng, khách hàng nên tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ.
- Tránh thói quen xấu ảnh hưởng đến răng: Các thói quen như nghiến răng, cắn móng tay, cắn vật cứng đều có thể tạo áp lực lên răng, ảnh hưởng đến sự dịch chuyển của răng. Khách hàng cần loại bỏ những thói quen này để giảm nguy cơ khớp cắn sâu tái phát sau niềng răng.
- Theo dõi sự thay đổi khớp cắn để xử lý sớm: Sau khi niềng răng khách hàng nên theo dõi sự thay đổi của khớp cắn, nếu có dấu hiệu bất thường như cắn không đều, mòn răng, mỏi hàm… thì cần liên hệ bác sĩ nha khoa ngay.

7. Khi nào cần đi khám bác sĩ nha khoa?
Nếu phát hiện các dấu hiệu bất thường dưới đây sau khi niềng răng, khách hàng nên đến nha khoa để bác sĩ thăm khám và tư vấn cách xử lý phù hợp:
- Khớp cắn thay đổi rõ rệt sau khi tháo niềng với các biểu hiện như hai hàm răng không khớp tự nhiên như trước, răng cửa hàm trên bắt đầu che phủ quá nhiều răng cửa hàm dưới
- Xuất hiện đau hàm, mỏi cơ nhai hoặc khó cắn thức ăn: Đây là những biểu hiện cho thấy khớp cắn không đúng vị trí chuẩn khiến lực nhai phân bổ không đều, dẫn đến rối loạn khớp thái dương hàm.
- Răng cửa dưới bị mòn nhanh do răng cửa hàm dưới va chạm mạnh vào mặt trong của răng cửa hàm trên. Điều này cho thấy khớp cắn đang có vấn đề, cần được kiểm tra bởi bác sĩ nha khoa có chuyên môn.
- .Răng có dấu hiệu dịch chuyển trở lại: Sau khi niềng răng, nếu răng bắt đầu lệch nhẹ, chen chúc hoặc thay đổi vị trí, đó có thể là dấu hiệu răng đang dịch chuyển trở lại vị trí cũ. Lúc này khách hàng cần thăm khám để bác sĩ xác định nguyên nhân và đưa ra cách xử lý phù hợp.

Khớp cắn sâu sau niềng răng hoàn toàn có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân như tay nghề bác sĩ kém, thói quen xấu của khách hàng, chế độ vệ sinh chưa đúng cách… Khớp cắn sâu nếu kéo dài có thể gây ảnh hưởng thẩm mỹ và tác động xấu đến sức khỏe răng miệng. Cho nên khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường của khớp cắn sau khi niềng răng, khách hàng nên chủ đến nha khoa để thăm khám bác sĩ và xử lý kịp thời.
Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ niềng răng và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.
Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.
| Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Nha khoa Quốc tế Việt Pháp chỉ mang tính chất tham khảo, không có vai trò thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị nha khoa. Để nắm rõ tình trạng bệnh lý về răng miệng, khách hàng hãy liên hệ trực tiếp với Nha khoa Quốc tế Việt Pháp để bác sĩ thăm khám. |

- Tốt nghiệp bác sĩ Răng Hàm Mặt tại trường Đại Học Y Hà Nội
- Chứng nhận khóa học quốc tế đào tạo về Chỉnh nha Typodont của Dentwin
- Chứng nhận tham gia Chương trình Invisalign Step Up của tiến sĩ William Dayan
