Mặt lệch bên phải là tình trạng các đường nét như mắt, mũi, cằm, miệng, má… bị lệch sang bên phải so với đường thẳng nối từ đỉnh trán đến đáy cằm. Mặt lệch bên phải có thể do nguyên nhân bẩm sinh, cấu trúc xương hàm hoặc do bệnh lý gây ra. Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến tính thẩm mỹ, lệch cơ nhau, suy giảm sự cân bằng chức năng của xương hàm và sức khỏe tổng thể.
Bài viết sau đây Nha khoa Quốc tế Việt Pháp sẽ cung cấp thông tin chi tiết về dấu hiệu, nguyên nhân gây mặt lệch bên phải, tác hại và các phương pháp khắc phục tình trạng này, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Đào Thị Ngọc Oanh.
1. Dấu hiệu mặt lệch bên phải
Khách hàng có thể nhận biết tình trạng mặt lệch bên phải thông qua các dấu hiệu điển hình sau đây:
Dấu hiệu quan sát bằng mắt thường
Khi nhìn chính diện bằng gương hoặc chụp ảnh, khách hàng có thể dễ dàng phát hiện các điểm bất đối xứng trên khuôn mặt như sau:
- Đường trục khuôn mặt bị lệch: Mũi, môi và cằm không thẳng hàng, có xu hướng nghiêng rõ về bên phải.
- Sự mất cân đối hai bên má: Một bên má (thường là bên phải) có xu hướng tròn đầy hơn do cơ nhai phát triển mạnh; ngược lại, má bên trái hóp và thiếu sức sống hơn.
- Khi cười: Khóe miệng bên phải bị kéo lệch, thấp hơn hoặc không đều so với bên trái, làm khuôn mặt mất cân đối.
Dấu hiệu khi ăn nhai
Mặt lệch bên phải sẽ biểu hiện rõ rệt qua các dấu hiệu khi ăn nhai như:
- Nhai lệch về bên phải: Khi nhai thường xuyên ở một bên, cơ hàm bên đó sẽ phát triển to hơn, bên còn lại teo nhỏ dần, gây mất cân đối rõ rệt.
- Răng mòn không đều: Lực nhai dồn về bên phải khiến mặt nhai của răng bên này bị mòn nhanh, dễ gây sai khớp cắn.
- Nghe tiếng “khục khặc” khi há miệng: Đây là dấu hiệu cảnh báo khớp thái dương hàm hoạt động không đồng bộ, có thể do lệch trục hàm dưới hoặc lệch khớp cắn kéo dài.
Dấu hiệu từ góc nhìn chuyên môn
Khi thăm khám nha khoa, bác sĩ sẽ sử dụng các công cụ chẩn đoán hình ảnh để phát hiện nhanh tình trạng lệch mặt bên phải. Cụ thể:
- Chụp phim X-quang Ceph: Có thể thấy xương hàm dưới hoặc xương gò má bên phải phát triển quá mức, dẫn đến lệch.
- Trục mũi, răng cửa giữa lệch khỏi đường giữa khuôn mặt (Đường giữa răng cửa trên – dưới và trục mũi không trùng nhau), cho thấy sự sai lệch cấu trúc xương hàm hoặc răng.

2. Nguyên nhân gây mặt lệch bên phải
Mặt lệch bên phải có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Dưới đây là 3 nhóm nguyên nhân chính gây ra tình trạng mặt lệch bên phải theo tư vấn của bác sĩ:
2.1. Thói quen sinh hoạt xấu
Nếu khách hàng có một trong những thói quen xấu sau đây thì có thể làm cho một bên mặt bị nhỏ và lệch:
- Thói quen ăn nhai 1 bên (phải): Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng mặt lệch. Khi khách hàng chỉ nhai thức ăn ở bên phải, lực tác động sẽ dồn về một phía khiến cơ nhai, khớp thái dương hàm và xương hàm dưới phát triển mất cân đối. Lâu dần, mặt bên phải sẽ to hơn, trong khi bên trái teo lại, khuôn mặt lệch hẳn về bên phải.
- Tư thế ngủ: Nằm nghiêng hoặc tì mặt về một bên trong thời gian dài (đặc biệt là nghiêng bên phải) khiến cơ và xương hàm chịu áp lực không đều, từ đó khiến khuôn mặt dễ bị lệch.
- Thói quen khác: Chống cằm một bên, cắn móng tay, cắn bút, nhai kẹo cao su một bên hoặc tư thế ngồi – đứng lệch vai đều có thể làm lệch khớp cắn, lệch cơ mặt và dần dần dẫn đến mặt lệch bên phải.

2.2. Yếu tố di truyền
Một số người sinh ra đã có cấu trúc khuôn mặt mất cân đối do yếu tố di truyền hoặc sự phát triển không đồng đều của xương, từ đó dẫn đến tình trạng mặt lệch. Cụ thể:
- Di truyền (bẩm sinh): Nếu cha mẹ hoặc người thân có cấu trúc xương hàm, răng hoặc cơ mặt không cân đối, con cái có khả năng cao thừa hưởng các đặc điểm này.
- Xương hàm phát triển không cân đối: Trường hợp khung hàm bên phải phát triển quá mức hoặc bên trái phát triển kém hơn, khuôn mặt sẽ bị kéo lệch về một phía.
- Mất răng lâu ngày: Đặc biệt là khi mất răng hàm bên phải khiến lực nhai dồn sang bên trái, khiến xương hàm phải tiêu dần và khuôn mặt bị lệch, hóp một bên.
- Lệch khớp cắn: Các tình trạng như răng hô, móm, chen chúc hoặc khớp cắn chéo đều khiến cơ hàm hoạt động không đồng bộ, dẫn đến lệch và biến dạng khuôn mặt theo thời gian.
- Tật nghiến răng kéo dài: Nghiến răng thường xuyên, đặc biệt về đêm sẽ khiến cơ nhai bên phải phát triển quá mức, làm lệch mặt

2.3. Bệnh lý và chấn thương
Trong một số trường hợp, mặt lệch bên phải do tổn thương hoặc bệnh lý, ảnh hưởng đến cấu trúc và hoạt động của cơ, xương cũng như hệ thần kinh. Cụ thể:
- Chấn thương hoặc tai nạn: Các va chạm mạnh gây gãy mũi, gãy xương hàm hoặc tổn thương phần mềm có thể khiến khuôn mặt biến dạng nếu không được điều trị đúng kỹ thuật.
- Bệnh lý thần kinh: Một số người bị liệt dây thần kinh mặt một bên khiến cơ mặt không thể co giãn, dẫn đến hiện tượng miệng méo, mắt không khép kín và mặt lệch rõ rệt.
- Đột quỵ hoặc tai biến mạch máu não: Khi mạch máu não bị tổn thương, các nhóm cơ mặt có thể co rút, làm miệng bị kéo lệch, môi trễ xuống một bên.
- Rối loạn trương lực cơ: Cơ mặt co thắt không đều sẽ gây ra những biến dạng nhẹ nhưng nếu kéo dài sẽ làm khuôn mặt dần lệch về một phía.
- Phẫu thuật thẩm mỹ hỏng: Các ca gọt hàm, nâng – hạ gò má hoặc chỉnh cằm không đúng kỹ thuật có thể làm tổn thương cấu trúc xương, dây thần kinh hoặc cơ mặt, khiến khuôn mặt mất cân đối.
3. Tác hại khi mặt lệch bên phải
Mặt lệch bên phải sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ và sức khỏe răng miệng. Dưới đây là những tác hại khi mặt lệch bên phải:.
- Ảnh hưởng đến thẩm mỹ: Khi mặt lệch bên phải, cơ hàm bên nhai bị sử dụng nhiều sẽ phồng to, còn bên còn lại bị teo nhỏ. Điều này dẫn đến tình trạng khuôn mặt mất cân đối, các đường nét như mũi, môi, cằm không còn nằm trên cùng trục giữa, khiến gương mặt trông “vẹo”, cười thiếu tự nhiên.
- Rối loạn chức năng hàm: Mặt lệch bên phải sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống nhai và khớp cắn, cụ thể:
- Lệch cơ hàm: Cơ hàm bên nhai ít sẽ bị co lại, dẫn đến mặt bên to bên nhỏ, lệch rõ rệt.
- Mài mòn răng: Răng ở bên hàm nhai nhiều sẽ yếu đi và bị mài mòn nhanh hơn, dẫn đến hỏng men răng, sâu răng và viêm tủy.
- Rối loạn khớp thái dương hàm: Nhai một bên liên tục có thể làm khớp thái dương hàm bị mài mòn, dẫn đến sai lệch khớp cắn. Khách hàng có thể nghe thấy âm thanh “lách cách”, “khục khặc” khi há miệng, kèm cảm giác mỏi, đau hoặc kẹt khớp.
- Khó phát âm: Trường hợp lệch mặt nghiêm trọng, miệng méo có thể gây khó khăn khi phát âm.
- Suy giảm khả năng tiêu hóa: Nhai một bên khiến thức ăn không được nghiền nát kỹ, làm tăng gánh nặng lên dạ dày và có thể dẫn đến bệnh lý như đầy hơi, khó tiêu, đau dạ dày.

4. Các phương pháp khắc phục mặt lệch bên phải
Để giải quyết tình trạng mặt lệch bên phải, khách hàng có thể áp dụng các phương pháp sau đây:
4.1. Thay đổi thói quen sinh hoạt và bài tập tại nhà
Việc thay đổi thói quen sinh hoạt và thực hiện một số bài tập tại nhà có thể hỗ trợ khắc phục tình trạng mặt lệch bên phải:
- Thay đổi thói quen ăn nhai: Cần ăn nhai đều cả hai bên hàm để cơ hàm hai bên phát triển đồng đều, từ đó giúp khuôn mặt cân đối, tránh tình trạng lệch mặt, bên to – bên nhỏ.
- Tư thế ngủ: Cần điều chỉnh tư thế ngủ, tránh nằm nghiêng về bên phải hoặc tì mặt vào gối quá lâu. Tư thế tốt nhất khi ngủ là nằm ngửa, cổ và đầu được đỡ nhẹ nhàng. Bạn nên chọn gối có độ cao vừa phải để tránh tạo áp lực lên vùng hàm.
- Bài tập Mewing: Đây là một phương pháp điều chỉnh cấu trúc khuôn mặt hiệu quả. Hướng dẫn tập Mewing đúng kỹ thuật là cần đặt phần lưỡi áp sát vòm miệng, miệng khép hờ, thở bằng mũi và giữ cằm hơi thu vào. Lưu ý, khi tập Mewing cần thực hiện đều đặn, kiên trì để đạt hiệu quả giảm lệch mặt nhẹ và nâng đỡ khuôn mặt tự nhiên hơn.
- Các biện pháp hỗ trợ: Một số biện pháp hỗ trợ sau đây có thể giúp khắc phục tình trạng mặt lệch bên phải:
- Dùng đai định hình khuôn mặt: Hỗ trợ cố định cơ mặt và tạo cảm giác hai bên được kéo đều. Tuy nhiên, bạn cần lựa chọn sản phẩm uy tín, không nên sử dụng liên tục hoặc quá chặt gây cản trở lưu thông máu.
- Thực hiện bấm huyệt, châm cứu: Biện pháp này phù hợp với trường hợp lệch mặt do co cơ hoặc liệt dây thần kinh số 7. Châm cứu, bấm huyệt giúp lưu thông khí huyết, thư giãn cơ mặt và phục hồi khả năng vận động của cơ. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, giải pháp này cần được thực hiện bởi chuyên viên trị liệu có chuyên môn.
4.2. Can thiệp chuyên sâu
Với những trường hợp mặt lệch bên phải nghiêm trọng, can thiệp chuyên sâu là phương pháp hiệu quả nhất. Tùy theo mức độ mặt lệch, bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện một trong các biện pháp sau đây:
- Chỉnh nha (Niềng răng): Đây là phương pháp giúp sắp xếp lại vị trí răng, điều chỉnh khớp cắn về đúng trục giữa khuôn mặt thông qua hệ thống lực được tạo ra bằng các khí cụ như mắc cài, dây cung hoặc khay niềng invisalign. Tùy theo phương pháp niềng răng mà bác sĩ sẽ sử dụng khí cụ tương ứng. Niềng răng sẽ cải thiện cả thẩm mỹ lẫn chức năng nhai một cách an toàn, chính xác.
- Trồng răng implant: Phù hợp với những trường hợp mặt lệch bên phải do nguyên nhân mất răng lâu năm. Bằng việc cấy trụ implant vào xương hàm, gắn mão sứ, trồng răng implant sẽ giúp khôi phục lại cấu trúc xương, hình dáng răng, từ đó cân bằng lực nhai và ngăn ngừa biến dạng khuôn mặt.
- Phẫu thuật chỉnh hình xương hàm: Áp dụng cho những trường hợp mặt lệch bên phải nặng do xương hàm phát triển không cân đối hoặc lệch trục. Kỹ thuật phẫu thuật sẽ tái cấu trúc lại khung xương hàm để đưa khuôn mặt về vị trí cân đối. Đây là phương án chuyên sâu, cần được thăm khám kỹ lưỡng và thực hiện tại cơ sở uy tín, bác sĩ có chuyên môn cao.
- Đeo máng chống nghiến: Áp dụng cho những người có thói quen nghiến răng. Máng chống nghiến sẽ giúp phân bố lực đều, giảm co cơ hàm và ngăn cơ phát triển lệch, đồng thời bảo vệ men răng khỏi mòn.
- Bọc răng sứ: Với những khách hàng bị mặt lệch bên phải nhẹ do mòn răng không đều hoặc khớp cắn thấp một bên, bọc răng sứ có thể giúp cân chỉnh lại tỷ lệ răng, hỗ trợ phục hồi thẩm mỹ khuôn mặt.

5. Lưu ý khi điều trị mặt lệch bên phải
Hiệu quả điều trị mặt lệch bên phải sẽ phụ thuộc vào tình trạng lệch, cơ địa cũng như quá trình chăm sóc… Khi điều trị khách hàng cần lưu ý các điều sau đây:
- Khám bác sĩ chuyên khoa răng hàm mặt để được xác định chính xác nguyên nhân gây mặt lệch bên phải, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
- Không tự tập các bài “nắn mặt tại nhà” vì có thể dễ làm lệch cơ nặng hơn hoặc tổn thương khớp thái dương hàm.
- Duy trì chế độ ăn uống cân đối, bổ sung các dưỡng chất như canxi, vitamin D, collagen type II để hỗ trợ cơ xương khỏe mạnh.
- Sau khi chỉnh lệch mặt, khách hàng cần duy trì thói quen nhai đều, điều chỉnh tư thế ngủ – ngồi đúng cách để tránh tái lệch mặt.

Mặt lệch bên phải là tình trạng do nhiều nguyên nhân gây ra, có thể bẩm sinh di truyền hoặc tác động từ thói quen xấu, bệnh lý, chấn thương… Khi bị lệch mặt nếu không khắc phục sớm có thể tác động nguy hiểm đến sức khỏe răng miệng, thẩm mỹ khuôn mặt.
Hy vọng với những thông tin trên đây, khách hàng đã nắm rõ các dấu hiệu khi bị mặt lệch bên phải, nguyên nhân gây ra, tác hại nghiêm trọng cũng như các phương pháp khắc phục hiệu quả. Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ niềng răng, trồng răng implant, bọc răng sứ chữa mặt lệch và đặt lịch khám bác sĩ nhanh nhất.
Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.
| Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp chỉ mang tính chất tham khảo, không có vai trò thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị nha khoa. Để nắm rõ tình trạng bệnh lý về răng miệng, khách hàng hãy liên hệ trực tiếp với Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp để bác sĩ thăm khám. |

- Tốt nghiệp bác sĩ Răng Hàm Mặt tại trường Đại Học Y Hà Nội
- Chứng nhận khóa học quốc tế đào tạo về Chỉnh nha Typodont của Dentwin
- Chứng nhận tham gia Chương trình Invisalign Step Up của tiến sĩ William Dayan


