Phân biệt móm do răng và móm do hàm?  Nguyên nhân, phương pháp điều trị hiệu quả

Móm do răng và móm do hàm là hai nhóm thuộc tình trạng móm (khớp cắn ngược). Món thường biểu hiện bằng tình trạng răng hàm dưới phát triển quá mức, phủ ngoài răng hàm trên, gây ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai và thẩm mỹ. Bài viết sau đây sẽ cung cấp các thông tin giúp khách hàng dễ dàng phân biệt móm do răng và móm do hàm, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Nguyễn Thị Quỳnh – Trưởng ban Invisalign tại hệ thống Nha khoa Quốc tế Việt Pháp.

1. Tình trạng móm (Khớp cắn ngược)

Móm (khớp cắn ngược) là tình trạng sai lệch khớp cắn mà khi khép miệng, răng cửa dưới hoặc hàm dưới phủ ra ngoài răng cửa hoặc hàm trên. Dạng sai lệch khớp cắn này khá phổ biến trong nha khoa, có thể do răng, do xương hàm hoặc sự kết hợp của răng và xương hàm.

Ảnh hưởng của tình trạng móm (khớp cắn ngược)

Móm kéo dài có thể ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai và thẩm mỹ, cụ thể:

• Gây mất thẩm mỹ khuôn mặt (mặt gãy, dạng lưỡi cày)
• Gây khó khăn khi ăn nhai
• Ảnh hưởng đến phát âm, một số âm phát ra không rõ hoặc thiếu tự nhiên
• Có thể gây đau khớp thái dương hàm, gây mỏi hàm vùng mặt

2. Phân biệt Móm do răng và Móm do hàm

Món do răng và móm do hàm là hai dạng khớp cắn ngược phổ biến. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa thể phân biệt được hai tình trạng này. Bảng sau đây sẽ tổng hợp chi tiết các thông tin giúp khách hàng dễ dàng phân biệt móm do răng và móm do hàm.

Sau đây hãy cùng tìm hiểu chuyên sâu hơn về các dạng khớp cắn ngược (móm): 

2.1. Móm do răng

Móm do răng là tình trạng khớp cắn ngược xảy ra do răng mọc sai vị trí, trong khi cấu trúc xương hàm trên và hàm dưới vẫn phát triển bình thường.

Cơ chế hình thành móm do răng

Móm do răng xảy ra khi răng hàm trên mọc cụp vào bên trong hoặc răng hàm dưới mọc chìa ra ngoài, hoặc kết hợp cả hai yếu tố này, trong khi cấu trúc xương hàm vẫn phát triển bình thường và cân đối. 

Dấu hiệu nhận biết móm do răng

Móm do răng có thể nhận biết thông qua các dấu hiệu sau đây:

• Răng cửa hàm dưới phủ ra ngoài răng cửa hàm trên
• Khi nhìn nghiêng, khuôn mặt vẫn tương đối hài hòa, không có dấu hiệu cằm nhô rõ rệt.
• Phim X-quang cho thấy các chỉ số xương hàm nằm trong giới hạn bình thường.
• Sai lệch chủ yếu tập trung ở một vài răng hoặc nhóm răng cửa.

2.2. Móm do hàm 

Móm do hàm là tình trạng khớp cắn ngược xuất phát từ sự mất cân đối của xương hàm.

Cơ chế hình thành móm do hàm

Móm do hàm xuất phát từ việc xương hàm dưới phát triển quá mức (đưa ra trước nhiều hơn) hoặc xương hàm trên phát triển kém (ngắn hoặc lùi vào), ngay cả khi các răng vẫn mọc đúng vị trí.

Dấu hiệu nhận biết móm do hàm:

Móm do hàm thường biểu hiện thông qua các dấu hiệu sau:

• Cằm nhô rõ ra phía trước nhiều
• Gương mặt biến dạng rõ rệt, nhìn nghiêng có dạng mặt lưỡi cày
• Tầng giữa khuôn mặt có xu hướng lõm
• Phân tích phim X-quang cho thấy sự chênh lệch lớn về kích thước và vị trí giữa hai xương hàm.

2.3. Móm do cả răng và hàm

Móm do cả răng và hàm là trường hợp phức tạp nhất, bao gồm cả sự phát triển không đều của xương hàm và các răng mọc lệch lạc, chìa ra hoặc quặp vào trong.

Dấu hiệu nhận biết móm do cả răng và hàm là:

• Răng cửa hàm dưới phủ ngoài răng cửa hàm trên.
• Cằm nhô ra rõ, khuôn mặt mất cân đối.
• Khó khăn trong ăn nhai và phát âm.
• Thẩm mỹ khuôn mặt bị ảnh hưởng đáng kể

3. Nguyên nhân gây ra tình trạng móm

Dưới đây là những nguyên nhân chính gây ra tình trạng móm mà khách hàng cần biết để xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

• Yếu tố di truyền: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, chiếm đến 70% các trường hợp (theo nhiều nghiên cứu). Nếu người thân trong gia đình bị móm thì tỉ lệ con cái mắc phải tình trạng này sẽ cao so với người bình thường.
• Thói quen xấu từ nhỏ: Một số thói quen như mút ngón tay, đẩy lưỡi, cắn môi trên, hoặc thở bằng miệng kéo dài có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của răng và xương hàm, từ đó dẫn đến khớp cắn ngược.
• Nguyên nhân khác: Một số yếu tố sau đây cũng có thể làm tăng nguy cơ móm:
  • Mất răng sữa sớm khiến các răng còn lại di chuyển sai vị trí
  • Thiếu răng cửa hàm trên bẩm sinh
  • Chấn thương vùng hàm mặt làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển của xương hàm 
  • Các hội chứng bệnh lý như rối loạn tuyến yên làm thay đổi sự phát triển của xương sọ vùng mặt

4. Phương pháp điều trị móm hiệu quả

Tình trạng móm có thể được cải thiện hiệu quả nếu xác định đúng nguyên nhân và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Tùy thuộc vào việc móm do răng, do hàm hay kết hợp cả hai, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị riêng cho từng trường hợp.

4.1. Điều trị móm do răng

Đối với trường hợp móm do sự sai lệch vị trí răng còn cấu trúc xương hàm vẫn bình thường, mục tiêu điều trị là đưa các răng về đúng vị trí để khớp cắn chuẩn. Do đó, các phương pháp điều trị thường được bác sĩ chỉ định gồm:

• Niềng răng (Chỉnh nha): Là phương pháp điều trị tối ưu với móm do răng. Bác sĩ sẽ sử dụng hệ thống khí cụ như mắc cài (kim loại, sứ), dây cung hoặc khay trong suốt (Invisalign) để dịch chuyển răng về đúng vị trí. Từ đó cải thiện khớp cắn, chức năng ăn nhai và thẩm mỹ khuôn mặt.
• Bọc răng sứ: Phương pháp chỉ áp dụng cho các trường hợp móm răng rất nhẹ, chỉ cần điều chỉnh tương quan khớp cắn và thẩm mỹ. Tuy nhiên, phương pháp này cần phải mài răng thật nên khách hàng cần cân nhắc kỹ càng trước khi quyết định.

4.2. Điều trị móm do hàm

Với những người móm do sự mất cân đối của xương hàm, hướng điều trị sẽ phụ thuộc vào độ tuổi và mức độ sai lệch. Cụ thể:

• Giai đoạn trẻ em (6 – 12 tuổi): Đây là giai đoạn xương hàm vẫn còn phát triển, do đó việc can thiệp sớm sẽ mang lại hiệu quả. Bác sĩ sẽ sử dụng các khí cụ chỉnh xương như Facemask để kích thích hàm trên phát triển hoặc hạn chế sự phát triển quá mức của hàm dưới. Can thiệp đúng thời điểm sẽ giúp trẻ tránh phẫu thuật khi trưởng thành.
• Giai đoạn trưởng thành: Khi xương hàm đã phát triển hoàn chỉnh, để điều trị móm bác sĩ sẽ cân nhắc thực hiện các phương pháp sau:
  • Phẫu thuật chỉnh hàm: Đây là phương pháp điều trị triệt để móm do hàm. Bác sĩ sẽ cắt và định vị lại xương hàm để tạo sự cân đối giữa hàm trên và hàm dưới. Với những trường hợp hàm dưới phát triển quá mức, kỹ thuật thường được áp dụng là phẫu thuật BSSO.
  • Niềng răng kết hợp phẫu thuật: Áp dụng cho các trường hợp móm nặng hoặc móm do sai lệch cả răng và hàm. Quá trình điều trị sẽ thực hiện theo hai giai đoạn: Niềng răng để sắp xếp răng đều trước, sau đó phẫu thuật để điều chỉnh vị trí xương hàm, tạo sự cân đối cho khuôn mặt và khớp cắn. 

5. Móm do răng và do hàm có tự hết không?

Móm do răng và do hàm thường không tự cải thiện hoặc tự hết theo thời gian nếu không được điều trị đúng cách.

Nếu không điều trị móm do răng hoặc do hàm kịp thời, tình trạng móm có thể ngày càng rõ rệt hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và thẩm mỹ khuôn mặt như:

• Sai lệch khớp cắn ngày càng nặng.
• Giảm hiệu quả ăn nhai, gây khó khăn khi cắn xé thức ăn.
• Tăng nguy cơ mòn răng, tổn thương mô nha chu.
• Ảnh hưởng đến phát âm dẫn đến phát âm không rõ hoặc thiếu tự nhiên.
• Gây mất cân đối khuôn mặt, làm giảm sự tự tin trong giao tiếp.
• Có thể làm tăng áp lực lên khớp thái dương hàm, gây đau mỏi vùng hàm mặt.

Đặc biệt ở trẻ nhỏ, việc can thiệp móm do răng và do hàm sẽ mang lại nhiều lợi ích quan trọng bởi vì giai đoạn này xương hàm vẫn đang phát triển. Cụ thể:

• Phát hiện và điều trị sớm sẽ giúp quá trình điều trị đơn giản và hiệu quả hơn
• Hạn chế tình trạng sai lệch nghiêm trọng khi trưởng thành
• Giảm nguy cơ phải phẫu thuật chỉnh hàm sau này

6. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Khách hàng nên trực tiếp đến cơ sở nha khoa hoặc chuyên khoa Răng Hàm Mặt thăm khám nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau đây:

• Răng hàm dưới chìa ra trước quá nhiều
• Răng cửa hàm dưới nằm phía trước răng cửa hàm trên khi khép miệng.
• Cằm nhô ra trước bất thường hoặc khuôn mặt mất cân đối
• Gặp khó khăn khi ăn nhai, cắn xé thức ăn
• Phát âm không rõ, gặp tình trạng nói ngọng
• Khuôn mặt mất cân đối, tạo cảm giác mặt lưỡi cày khi nhìn ở góc nghiêng
• Có dấu hiệu đau khớp thái dương hàm, xuất hiện tiếng kêu khi há miệng
• Trẻ có biểu hiện khớp cắn ngược từ sớm

Móm do răng và móm do hàm là hai dạng khớp cắn ngược phổ biến. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm có thể ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai và thẩm mỹ. Tình trạng móm do răng và do hàm thường do tác động từ yếu tố di truyền, thói quen xấu từ nhỏ kéo dài… Việc nắm rõ dấu hiệu, phân biệt móm do răng và móm do hàm cũng như nguyên nhân gây ra sẽ giúp khách hàng lựa chọn được phương pháp điều trị phù hợp.

Điều quan trọng khi điều trị móm là chọn đúng cơ sở nha khoa uy tín, đội ngũ bác sĩ có chuyên môn và giàu kinh nghiệm để được thăm khám, tư vấn phương pháp điều trị theo đúng nguyên nhân gây ra. Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ điều trị móm do răng và do hàm cũng như đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.