Chân răng bị thối tôi phải làm sao? Nguyên nhân, tác hại và giải pháp khắc phục hiệu quả

Chân răng bị thối (hay hoại tử tủy) là tình trạng nhiễm trùng nặng, áp xe hoặc viêm nha chu. Khi chân răng bị thối, cần xác định chính xác nguyên nhân để đưa ra cách xử lý phù hợp, làm sạch ổ viêm, lấy tủy hoại tử hoặc nhổ bỏ răng nếu không còn khả năng bảo tồn. Bài viết sau đây sẽ cung cấp chi tiết thông tin về nguyên nhân, tác hại và giải pháp khắc phục hiệu quả tình trạng này, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Nguyễn Hồng Quân – Nha khoa Việt Pháp. 

1. Dấu hiệu nhận biết chân răng bị thối?

Khách hàng có thể nhận diện tình trạng chân răng bị hôi thối qua các dấu hiệu sau đây:

• Hơi thở có mùi hôi dai dẳng: Hơi thở có mùi khó chịu ngay cả khi vừa vệ sinh răng miệng xong. Mùi hôi xuất hiện thường xuyên, đặc biệt là vào buổi sáng hoặc sau khi ăn.
• Nướu quanh chân răng sưng đỏ, dễ chảy máu hoặc có mủ: Nướu (lợi) quanh chân răng bị sưng đỏ, dễ chảy máu khi đánh răng hoặc có mủ tụ quanh, dịch chảy ra từ khe giữa răng và lợi.
• Tích tụ nhiều mảng bám và vôi răng quanh chân răng: Vùng chân răng tích tụ nhiều mảng bám cứng (vôi răng) màu vàng hoặc nâu đen. Cao răng tích tụ nhiều dưới đường viền nướu.
• Răng ê buốt, đau khi ăn nhai hoặc lung lay: Răng bị lung lay, ê buốt nhẹ hoặc đau nhức khi ăn nhai, đặc biệt là vùng chân răng. Cảm giác răng dài hơn do tụt lợi, răng lung lay hoặc không chắc chắn.
• Xuất hiện lỗ sâu cùng cổ hoặc kẽ răng: Xuất hiện các lỗ sâu đen tại vùng cổ răng hoặc kẽ răng, thức ăn thường xuyên mắc vào.

2. Nguyên nhân gây hôi thối chân răng

Mùi hôi thối ở chân răng xuất phát từ sự phân hủy thức ăn và hoạt động của vi khuẩn trong khoang miệng. Dưới đây là những nguyên nhân gây ra mùi hôi thối khó chịu ở chân răng: 

• Vệ sinh răng miệng kém, không đúng cách: Đánh răng không đúng cách hoặc bỏ qua bước làm sạch bằng chỉ nha khoa, nước súc miệng khiến thức ăn giắt lại ở kẽ răng và chân răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh sôi và tạo ra mùi hôi.
• Vôi răng (Cao răng) tích tụ: Mảng bám không được làm sạch, lâu ngày cứng lại thành vôi răng dưới nướu. Đây là nơi cư trú lý tưởng của vi khuẩn gây mùi và viêm nhiễm kéo dài.
• Các bệnh lý răng miệng: Những bệnh lý răng miệng sau đây có thể khiến chân răng xuất hiện mùi hôi do vi khuẩn phát triển hoặc mô răng bị nhiễm trùng.
  • Sâu răng và viêm tủy: Vi khuẩn tấn công mô răng và tủy, tạo ra mùi hôi đặc trưng kèm theo các dấu hiệu đau nhức, ê buốt kéo dài, thậm chí xuất hiện áp xe nếu không được điều trị.
  • Viêm nha chu và áp xe: Viêm nha chu và áp xe khiến nướu bị tụt tạo khe hở khiến vi khuẩn tích tụ sâu, gây viêm nhiễm nặng và sinh mủ. Từ đó tạo ra mùi hôi khó chịu và rõ rệt hơn.
  • Răng khôn mọc lệch/ngầm: Răng khôn nằm sâu phía trong, dễ kẹt thức ăn và khó vệ sinh sạch sẽ, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây hôi miệng, viêm lợi trùm, sưng đau hoặc chảy mủ trong một số trường hợp.
• Thói quen sinh hoạt không lành mạnh: Một số thói quen như hút thuốc lá (chứa độc tố gây mùi), thường xuyên dùng thực phẩm nặng mùi (tỏi, hành, rượu bia, cà phê) có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện mùi hôi ở chân răng.
• Yếu tố sức khỏe toàn thân: Tác dụng phụ của thuốc chữa bệnh tiểu đường, tim mạch, thận có thể gây khô miệng hoặc các bệnh lý như viêm xoang, rối loạn tiêu hóa… cũng có thể gây mùi hôi đặc trưng trong hơi thở.

3. Chân răng bị thối có giữ lại được không? 

Không phải mọi trường hợp chân răng bị tổn thương đều phải nhổ răng. Bác sĩ luôn là ưu tiên giữ lại răng thật khi còn đủ điều kiện. Khả năng giữ răng với trường hợp chân răng bị thối phụ thuộc vào:

• Lượng mô răng khỏe mạnh còn lại: Nếu mô răng còn đủ nhiều, khả năng bảo tồn răng sẽ cao hơn
• Tình trạng tủy và chân răng: Nếu tủy răng bị viêm hoặc hoại tử nhưng chân răng vẫn còn nguyên vẹn, bác sĩ sẽ điều trị tủy để loại bỏ nhiễm trùng và giữ lại răng
• Mức độ nhiễm trùng: Phạm vi nhiễm trùng lan rộng và kéo dài thường khó giữ răng hơn những trường hợp nhiễm trùng khu trú.
• Tình trạng xương nâng đỡ: Nếu xương còn đủ để nâng đỡ, khả năng bảo tồn răng sẽ cao hơn.
• Răng có bị nứt dọc chân hay không: Nếu chân răng bị nứt dọc, việc điều trị thường không mang lại hiệu quả lâu dài và đa số trường hợp phải nhổ bỏ răng.
• Khả năng phục hồi bằng trám, chốt hoặc mão răng: Bác sĩ sẽ đưa ra đánh giá sau khi xử lý tổn thương.

3.1. Trường hợp có thể giữ lại răng

Dù chân răng đã bị tổn thương nhưng răng vẫn có thể được bảo tồn nếu đáp ứng các điều kiện sau đây:

• Chân răng còn chắc, không bị nứt dọc hoặc gãy sâu dưới xương hàm
• Phần sâu có thể làm sạch và phục hồi bằng phương pháp phù hợp
• Nhiễm trùng có thể điều trị bằng phương pháp điều trị tủy (điều trị nội nha), giúp loại bỏ nguồn nhiễm trùng và bảo tồn răng
• Xương quanh răng vẫn đủ để nâng đỡ, hoạt động ổn định sau khi điều trị và phục hồi
• Răng còn đủ mô để phục hồi bằng miếng trám hoặc mão răng sứ

3.2. Trường hợp có thể phải nhổ răng

Với những trường hợp tổn thương đã quá nghiêm trọng, việc giữ lại răng không còn mang lại hiệu quả hoặc có nguy cơ gây biến chứng, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định nhổ răng. Cụ thể như:

• Răng sâu hoặc vỡ quá lớn, không thể phục hồi bằng các phương pháp phục hình
• Chân răng bị nứt dọc, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập sâu và khó xử lý triệt để 
• Tiêu xương nghiêm trọng, răng mất điểm tựa, không còn chịu được lực ăn nhai 
• Răng lung lay nhiều do mất mô nâng đỡ
• Nhiễm trùng tái phát và tiên lượng giữ răng kém, bác sĩ có thể chỉ định nhổ răng để loại bỏ hoàn toàn ổ nhiễm trùng và ngăn ngừa ảnh hưởng đến các răng kế cận

4. Tác hại nếu không điều trị kịp thời chân răng bị thối

Chân răng bị thối nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm sau đây:

• Viêm và hoại tử tủy răng dẫn đến mất khả năng nuôi dưỡng răng, đau nhức dữ dội, 
• Áp xe răng dẫn đến sưng đau vùng lợi và mặt, có mủ quanh chân răng, đau nhức dữ dội khi ăn nhai 
• Tiêu xương ổ răng, tụt lợi, răng kém chắc chắn
• Lung lay và mất răng do mô nâng đỡ và xương quanh răng bị phá hủy nghiêm trọng
• Nhiễm trùng lan sang mô mềm vùng mặt như má, môi hoặc hàm với các biểu hiện như sưng mặt, khó há miệng, khó nuốt và khó nói
• Ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai, dẫn đến ăn uống kém ngon miệng, nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài 
• Hôi miệng kéo dài dẫn đến mất tự tin khi giao tiếp

5. Giải pháp khắc phục hiệu quả chân răng bị thối

Điều trị chân răng bị thối sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ tổn thương của răng, tình trạng nhiễm trùng và khả năng bảo tồn răng thật. Nguyên tắc điều trị là loại bỏ ổ nhiễm khuẩn, bảo tồn răng thật tối đa khi còn có thể và phục hồi chức năng ăn nhai lâu dài.

Dưới đây là các phương pháp điều trị thường được bác sĩ áp dụng:

5.1. Làm sạch mảng bám và cao răng

Áp dụng khi mùi hôi thối xuất phát chủ yếu từ cao răng, mảng bám hoặc viêm lợi giai đoạn sớm, tổn thương chưa sâu vào cấu trúc răng. Bác sĩ sẽ chỉ định cạo vôi răng và làm sạch vùng quanh chân răng để kiểm soát tình trạng viêm lợi, giảm vi khuẩn gây mùi hôi.

5.2. Trám phục hồi răng sâu

Được thực hiện khi tổn thương chưa lan đến tủy, răng vẫn còn đủ mô khỏe mạnh. Quy trình điều trị có thể gồm các bước sau:

• Bác sĩ loại bỏ, làm sạch mô răng bị sâu
• Tạo hình xoang trám ở vùng tổn thương
• Phục hồi bằng vật liệu trám phù hợp 
• Điều chỉnh khớp cắn để đảm bảo chức năng ăn nhai

5.3. Điều trị tủy

Phương pháp được chỉ định thực hiện khi vi khuẩn đã xâm nhập vào tủy răng gây viêm nhiễm hoặc hoại tử, nhưng chân răng vẫn có thể giữ lại.

Mục tiêu điều trị là loại bỏ toàn bộ mô tủy bị viêm hoặc nhiễm khuẩn, làm sạch và tạo hình hệ thống ống tủy, sau đó trám bít kín ống tủy để ngăn vi khuẩn tái xâm nhập.

Sau khi điều trị tủy, răng mất mô nhiều thường được bọc mão để hạn chế nứt vỡ, tăng độ bền trong quá trình sử dụng. Điều trị tủy là giải pháp giữ lại những răng bị sâu và áp xe quanh chóp.

5.4. Điều trị áp xe

Áp xe răng là tình trạng nhiễm trùng tạo thành ổ mủ quanh chân răng hoặc trong mô nha chu. Việc điều trị áp xe cần tập trung vào loại bỏ nguồn nhiễm trùng. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể thực hiện các thủ thuật:

• Dẫn lưu ổ mủ để giải phóng nhiễm trùng
• Điều trị tủy nếu nguyên nhân xuất phát từ tủy răng
• Làm sạch túi nha chu nếu áp xe liên quan đến bệnh nha chu
• Nhổ răng không còn khả năng bảo tồn
• Kê thuốc giảm đau hoặc kháng sinh trong những trường hợp có chỉ định của bác sĩ

Lưu ý: Với nhiều trường hợp đau và sưng khu trú, ưu tiên chính vẫn là điều trị tủy hoặc dẫn lưu ổ nhiễm trùng. Việc sử dụng thuốc kháng sinh không thay thế việc xử lý nguyên nhân tại răng.

5.5. Điều trị nha chu

Với những trường hợp chân răng bị thối do viêm nha chu, bác sĩ sẽ tiến hành điều trị nha chu nhằm loại bỏ vi khuẩn dưới nướu và kiểm soát tình trạng viêm. Các bước cụ thể gồm:

• Cạo vôi và làm sạch dưới nướu
• Làm sạch bề mặt chân răng
• Làm sạch và kiểm soát túi nha chu
• Điều trị viêm nhiễm quanh chân răng
• Theo dõi mức độ tiêu xương và lung lay răng trong quá trình điều trị 

5.6. Nhổ răng hoặc chân răng còn sót

Nếu tổn thương quá nghiêm trọng, chân răng bị nhiễm trùng nặng, gãy sâu hoặc không thể phục hồi, bác sĩ có thể chỉ định nhổ bỏ để ngăn viêm nhiễm tái phát hoặc lan sang các răng/mô xung quanh. 

Thông thường bác sĩ sẽ chỉ định nhổ răng trong các trường hợp gồm:

• Chân răng bị nứt dọc
• Răng gãy sâu dưới nướu hoặc dưới xương
• Nhiễm trùng lan rộng và tái phát nhiều lần
• Tiêu xương nghiêm trọng khiến răng lung lay nhiều
• Răng không còn đủ điều kiện để phục hồi

5.6. Phục hồi răng đã mất

Sau khi tình trạng viêm nhiễm được kiểm soát, ổ răng đã lành, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phục hình răng mất để khôi phục chức năng ăn nhai và thẩm mỹ. Một số phương pháp phục hình răng mất khách hàng có thể cân nhắc như:

• Trồng răng Implant: Kỹ thuật cấy ghép trụ implant trực tiếp vào xương hàm, sau đó gắn mão sứ bên trên để phục hình cả chân và thân răng. Đây là giải pháp phục hình răng mất hiện đại và hiệu quả cao hiện nay.
• Làm cầu răng: Được thực hiện bằng cách mài hai răng thật kế cận răng mất để nâng đỡ một hoặc nhiều răng giả ở giữa. Phương pháp này phù hợp trong một số trường hợp nhưng cần đánh giá tình trạng của các răng trụ trước khi thực hiện.
• Hàm tháo lắp: Giải pháp phục hồi răng mất có chi phí thấp hơn, thường được áp dụng khi mất nhiều răng hoặc khách hàng chưa đủ điều kiện thực hiện trồng Implant hay cầu răng sứ.

6. Cách phòng ngừa tổn thương và nhiễm trùng chân răng

Phần lớn các trường hợp chân răng bị tổn thương hoặc nhiễm trùng, gây mùi hôi khó chịu đều bắt đầu từ những vấn đề răng miệng phổ biến như mảng bám, cao răng, sâu răng hoặc viêm lợi nhưng không được điều trị kịp thời. Bởi vậy khách hàng có thể phòng ngừa tổn thương và nhiễm trùng chân răng bằng các cách được bác sĩ khuyến cáo sau đây:

• Chải răng 2 lần mỗi ngày bằng kem đánh răng có fluoride và bàn chải lông mềm để làm sạch mảng bám, thức ăn thừa, giảm vi khuẩn gây sâu răng và bệnh nha chu.
• Làm sạch kẽ răng hàng ngày bằng chỉ nha khoa, máy tăm nước, có thể kết hợp nước súc miệng theo hướng dẫn của bác sĩ
• Hạn chế tần suất ăn đồ ngọt như bánh kẹo, nước ngọt và các thực phẩm chứa nhiều đường
• Điều trị sâu răng từ giai đoạn sớm, ngay khi phát hiện răng có lỗ sâu, ê buốt hoặc đổi màu
• Lấy cao răng và kiểm tra nha chu định kỳ khoảng 6 tháng/lần để bác sĩ kiểm tra sức khỏe nha chu để phát hiện sớm các dấu hiệu viêm lợi, tụt lợi hoặc tiêu xương
• Phục hồi sớm các răng bị mẻ, nứt bằng các biện pháp được bác sĩ chỉ định như trám răng, bọc răng sứ hoặc phương pháp khác
• Không để răng sâu tiến triển, vỡ dần chỉ còn chân răng vì sẽ gây khó khăn khi điều trị về sau 
• Khám nha khoa ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như sưng nướu, mủ hoặc đau khi cắn, răng ê buốt, lung lay

Chân răng bị thối có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có ảnh hưởng từ chế độ vệ sinh không đúng cách, bệnh lý răng miệng, cao răng, thói quen sinh hoạt không lành mạnh. Điều trị chân răng bị thối kịp thời là cách hiệu quả để tránh các biến chứng nguy hiểm như viêm và hoại tử tủy răng, áp xe, tiêu xương hoặc răng lung lay, mất răng.

Khi điều trị chân răng bị hôi thối, khách hàng nên lựa chọn các cơ sở nha khoa uy tín, bác sĩ có chuyên môn để xác định chính xác nguyên nhân và có biện pháp điều trị phù hợp. Liên hệ ngay Nha khoa Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh chóng.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.