Cười hở lợi là gì? Nguyên nhân, các dạng và phương pháp điều trị hiệu quả

Không chỉ gây mất tự tin, cười hở lợi còn có thể là biểu hiện của những bất cân đối trong cấu trúc răng, lợi hoặc hàm. Vậy đâu là những nguyên nhân chính gây ra tình trạng này, và làm sao để trị dứt điểm hở lợi khi cười? Hãy tham khảo ngay những thông tin hữu ích được Nha khoa Quốc tế Việt Pháp nêu ra trong bài viết dưới đây để tìm ra cho mình những phương pháp điều trị phù hợp nhất!

1. Cười hở lợi là gì? Ảnh hưởng của việc cười hở lợi 

Cười hở lợi hay còn gọi là cười hở nướu là tình trạng khi cười làm lộ ra phần lợi (nướu) của hàm trên quá mức, thường từ 3mm trở lên).

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực nha khoa, một nụ cười được xem là bình thường nếu phần lợi khi cười không lộ quá 2mm. Nếu vượt ngưỡng này, đặc biệt khi phần lợi chiếm hơn 25% chiều dài răng được nhận định là cười hở lợi. 

Dù không phải là bệnh lý nguy hiểm, nhưng tình trạng này có thể để lại nhiều ảnh hưởng không mong muốn về mặt tâm lý, khiến thẩm mỹ gương mặt bị ảnh hưởng và dẫn đến tự ti trong giao tiếp, sinh hoạt hàng ngày.

2. Các dạng cười hở lợi 

Cười hở lợi có thể xuất hiện ở nhiều mức độ khác nhau tùy theo tỷ lệ lợi lộ ra khi cười. Dưới đây là bảng phân chia 4 mức độ cười hở lợi thường gặp, dựa trên tỷ lệ mô nướu lộ ra và đặc điểm nhận biết:

3. Nguyên nhân gây cười hở lợi

Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng cười hở lợi. Cụ thể có những nhóm nguyên nhân chính sau:

• Do xương hàm: Sự phát triển của xương hàm gây ảnh hưởng không nhỏ đến chiều dài lợi, khiến tổng thể nụ cười bị tác động mạnh mẽ. Cụ thể:
  • Xương hàm phát triển quá mức theo chiều dọc: Hiện tượng xương hàm trên dài hơn bình thường, kéo theo mô mềm như môi và lợi cũng bị đẩy theo. Khi khách hàng cười, vùng nướu bị lộ quá mức do chiều dài xương hàm vượt quá sự che phủ tự nhiên của môi trên.
  • Xương ổ răng vồng lên: Phần xương bao quanh chân răng (gọi là xương ổ răng) bị dày hoặc nhô lên khiến mô nướu ở khu vực này dễ bị lộ ra ngoài khi cười. Từ đó làm tăng độ nhô của lợi so với mặt phẳng răng.
  • Hô xương hàm (hàm trên nhô): Khi xương hàm trên nhô ra quá mức so với hàm dưới sẽ đẩy toàn bộ vùng tiền đình miệng (bao gồm cả lợi và răng) ra phía trước, khiến lợi bị kéo lên theo khi cười.
• Do hình thái, sức khỏe của mô lợi (nướu): Cười hở lợi cũng chịu tác động bởi hình thái và sức khỏe của lợi (nướu). Cụ thể:
  • Lợi bẩm sinh phát triển quá mức: Một số người sinh ra đã có mô nướu phát triển dày, cao, khiến phần nướu bao phủ lên thân răng nhiều hơn bình thường. Khi cười, khiến phần răng bị che mất, làm lộ lợi rõ hơn.
  • Viêm lợi hoặc phì đại lợi: Viêm nướu kéo dài có thể khiến lợi phì đại, dày lên và trùm xuống phần răng. Khi không điều trị kịp thời, lợi trở nên sưng phồng, làm gia tăng diện tích khi cười.
  • Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như thuốc chống động kinh, thuốc ức chế miễn dịch.. có thể gây phì đại lợi không kiểm soát, đặc biệt nếu sử dụng lâu dài.
  • Răng chưa trồi hoàn toàn: Răng không mọc hết ra khỏi lợi khiến thân răng ngắn bất thường. Khi cười, tỷ lệ lợi/răng mất cân đối gây nên tình trạng cười hở lợi.
• Do cấu trúc môi: Cấu trúc và hoạt động của môi trên đóng vai trò trực tiếp trong việc để lộ mô nướu khi cười. Cụ thể:
  • Môi trên quá ngắn: Khi chiều cao từ mũi đến viền môi trên ngắn hơn mức trung bình, môi không đủ độ phủ để che kín mô lợi khi cười, đặc biệt là ở trạng thái căng cơ.
  • Tăng hoạt động cơ nâng môi: Một số người có cơ môi trên hoạt động quá mức khiến môi bị kéo lên quá cao khi cười. Dù mô lợi và răng bình thường nhưng do môi co quá mạnh, phần nướu bị lộ ra nhiều hơn.
  • Rối loạn vận động môi (thói quen cười hở): Một số người có thói quen cười bằng cách kéo môi quá mức hoặc không kiểm soát tốt hoạt động cơ môi, cũng là nguyên nhân hình thành thói quen cười hở lợi lâu dài.
  • Cấu trúc môi bị tật hoặc chấn thương: Trường hợp môi trên bị ngắn, mỏng bẩm sinh (ví dụ môi bị hếch) hay biến dạng vì tai nạn cũng có thể gây ra tình trạng cười hở lợi do môi không thể che phủ hết phần lợi khi cười.
• Do hình thể và vị trí mọc của răng: Hình thể và vị trí mọc của răng cũng ảnh hưởng đáng kể đến thẩm mỹ nụ cười và tỷ lệ lợi – răng lộ ra khi cười. Cụ thể:
  • Răng hô: Khi răng bị hô, chìa ra phía trước, môi trên bị kéo căng theo chiều ngang, dẫn đến việc không thể che phủ phần lợi như bình thường khi cười.
  • Thân răng ngắn, kích thước không tương xứng: Nếu răng ngắn do di truyền hoặc mòn men, phần lợi sẽ chiếm ưu thế về diện tích trong nụ cười, khiến tỷ lệ mất cân đối và lợi bị lộ rõ.
  • Răng mọc không đều hoặc bị lún sâu: Trường hợp này làm khoảng cách giữa răng và môi bị thay đổi, khiến phần lợi phía trên không được che phủ đúng mức.

4. Quy trình điều trị cười hở lợi 

Để khắc phục hiệu quả tình trạng cười hở lợi, việc điều trị cần được thực hiện theo quy trình chuyên sâu, thông thường sẽ đi theo 4 bước cơ bản như sau:

• Bước 1: Thăm khám và tư vấn: Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra tổng thể tình trạng răng miệng của khách hàng, xác định mức độ hở lợi dựa trên tỷ lệ mô nướu lộ ra khi cười,….. Từ kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ đưa ra tư vấn về phương pháp điều trị phù hợp.
• Bước 2: Vệ sinh khoang miệng và gây tê: Trước khi tiến hành thủ thuật, bác sĩ sẽ lấy cao răng, loại bỏ mảng bám (nếu có) và sát khuẩn vùng điều trị để giảm nguy cơ viêm nhiễm. Sau đó, khách hàng sẽ được gây tê cục bộ tại vùng răng, lợi cần can thiệp để đảm bảo không cảm thấy đau hay khó chịu trong suốt quá trình thực hiện.
• Bước 3: Tiến hành điều trị: Tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ cười hở lợi, bác sĩ sẽ áp dụng phương pháp điều trị tương ứng:
  • Cắt nướu thẩm mỹ: Loại bỏ phần lợi thừa để làm lộ thân răng, tạo lại đường viền nướu đều đặn và tự nhiên.
  • Niềng răng chỉnh nha: Dành cho trường hợp cười hở lợi do răng hô, răng sai khớp cắn.
  • Tiêm botox cơ nâng môi: Giúp hạn chế sự co kéo quá mức của môi trên khi cười.
  • Phẫu thuật chỉnh xương hàm: Được áp dụng nếu nguyên nhân đến từ xương hàm trên phát triển quá mức theo chiều dọc.
• Bước 4: Hoàn thiện và hẹn lịch tái khám: Sau khi điều trị hoàn tất, bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra lại vùng điều trị, sát khuẩn khoang miệng và hướng dẫn khách hàng cách chăm sóc răng lợi sau thủ thuật. 
  • Lịch tái khám thường được hẹn sau 7 – 10 ngày để theo dõi quá trình lành thương và điều chỉnh nếu cần. 
  • Trong một số trường hợp, khách hàng có thể cần quay lại nhiều lần để hoàn thiện quy trình điều trị tối ưu.

5. Các phương pháp điều trị cười hở lợi 

Việc điều trị cười hở lợi hiệu quả cần dựa trên nguyên nhân gây ra tình trạng hở lợi cũng như mức độ nặng nhẹ cụ thể. Dưới đây là bảng tổng hợp các phương pháp điều trị phổ biến và đang được áp dụng tại nhiều cơ sở nha khoa, cho hiệu quả điều trị ưu việt:

6. Cách chăm sóc cười hở lợi sau điều trị 

Sau khi điều trị cười hở lợi, khách hàng cần tuân thủ nghiêm ngặt những hướng dẫn bác sĩ đưa ra để tránh biến chứng và giúp vết thương mau lành. Cụ thể các cách chăm sóc như sau:

• Chế độ ăn uống: Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý để bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, đồng thời tránh các loại thực phẩm có thể gây kích ứng, ảnh hưởng đến quá trình làm lành của vết thương. Cụ thể:
  • Thực phẩm nên ăn: Khách hàng sau điều trị cười hở lợi cần bổ sung dinh dưỡng với các loại thực phẩm lành tính, đồng thời cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
    • Trong 5 – 7 ngày đầu, ưu tiên dùng thức ăn mềm, nguội như cháo, súp, bún, mì để hạn chế vận động cơ môi và hàm.
    • Bổ sung trái cây và rau xanh (như cam, dứa, kiwi, rau cải, cà rốt…) để tăng cường vitamin C, A, chất xơ và khoáng chất, giúp tái tạo mô và kháng viêm tự nhiên.
    • Uống nhiều nước lọc (trung bình 1,5 – 2 lít/ngày) để tăng cường trao đổi chất và giữ ẩm cho khoang miệng, hạn chế vi khuẩn gây viêm.
  • Thực phẩm cần tránh: Bên cạnh đó, khách hàng cần tránh các thực phẩm sau để tránh gây kích ứng đến vết thương sau điều trị:
    • Hải sản, trứng, thịt gà, thịt bò, xôi nếp vì dễ gây dị ứng, sưng viêm hoặc làm vết thương lâu lành hơn, ảnh hưởng thẩm mỹ môi và nướu.
    • Đồ cay nóng, thực phẩm cứng, giòn như bánh tráng nướng, snack, hạt… vì có thể gây đau nhức, sưng tấy hoặc làm rách vết thương do ăn nhai với lực quá mạnh.
    • Đồ uống có cồn và có gas như bia, nước ngọt, rượu,…. để tránh ảnh hưởng đến khả năng liền thương, giảm hiệu quả điều trị.

• Vệ sinh răng miệng: Sau khi hoàn thành điều trị cười hở lợi, khách hàng cần chú ý vệ sinh răng miệng sạch sẽ, nhẹ nhàng để tránh nguy cơ biến chứng, đồng thời thúc đẩy nhanh quá trình lành thương. Cụ thể, cần lưu ý:
  • Dùng bàn chải lông mềm để vệ sinh răng miệng. Nên chải răng nhẹ nhàng, theo chiều dọc và từ trong ra ngoài, tránh chải trực tiếp lên vùng vừa phẫu thuật. 
  • Súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn chuyên dụng 2 – 3 lần/ngày để giảm vi khuẩn và mảng bám.
  • Tránh súc miệng mạnh hoặc khạc nhổ trong những ngày đầu sau phẫu thuật để không làm bung chỉ khâu hoặc tổn thương vết mổ.
  • Dùng chỉ nha khoa và máy tăm nước để vệ sinh các kẽ răng, nhưng cần tránh vùng điều trị đến khi vết thương hồi phục hoàn toàn.
• Tái khám và theo dõi: Thực hiện tái khám đúng theo lịch hẹn để bác sĩ kiểm tra tình trạng lành thương, cắt chỉ (nếu cần), điều chỉnh kế hoạch điều trị kịp thời nếu có vấn đề phát sinh. Ngoài ra, nếu phát hiện các biểu hiện bất thường như sưng đau kéo dài, chảy máu không ngừng sau 24h hoặc xuất hiện các phản ứng dị ứng (phát ban, buồn nôn, nổi mề đay), nướu bầm tím,…. cần liên hệ bác sĩ ngay để được xử lý kịp thời.

7. Một số câu hỏi về cười hở lợi 

Để có thể hiểu hơn về tình trạng cười hở lợi và hiệu quả sau điều trị khách hàng có thể tham khảo các câu hỏi liên quan được bác sĩ Nha khoa Quốc tế Việt Pháp giải đáp dưới đây:

Cười hở lợi niềng răng có hết không?

Không phải mọi trường hợp cười hở lợi đều có thể trị khỏi hoàn toàn nhờ niềng răng. Phương pháp này chỉ được khuyến khích trong các trường hợp cười hở lợi bắt nguồn từ nguyên nhân sai lệch khớp cắn răng trồi, hô móm, mọc lệch hoặc khớp cắn sâu.

Có phải cứ cắt nướu là hết cười hở lợi không?

Cắt nướu chỉ hiệu quả nếu nguyên nhân được xác định là do lợi phát triển quá mức, trường hợp do xương hàm hay cơ môi bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp phù hợp hơn hoặc cần phối hợp phương pháp điều trị khác đi kèm.

Cười hở lợi điều trị có đau không? Thời gian hồi phục bao lâu?

Tùy phương pháp điều trị mà mức độ đau và thời gian phục hồi khi điều trị cười hở lợi sẽ khác nhau. Ví dụ, nếu áp dụng các phương pháp tiểu phẫu như cắt lợi, thời gian hồi phục có thể chỉ sau 1 – 2 tuần và không gây đau quá nhiều. Còn với phẫu thuật hàm, thời gian lành thương có thể cần đến vài tháng, mức độ đau nhức cũng lớn hơn.

Cắt lợi có nguy hiểm không?

Cắt lợi là thủ thuật nha khoa an toàn nếu thực hiện bởi bác sĩ chuyên môn cao, quy trình thực hiện đảm bảo và có sự hỗ trợ của trang thiết bị hiện đại. Tuy nhiên, khi điều trị khách hàng vẫn có thể gặp một số tác dụng phụ không mong muốn như: sưng, chảy máu nhẹ hoặc nhạy cảm tạm thời. Đây là các phản ứng bình thường của cơ thể và sẽ giảm dần sau đó. Trường hợp gặp biến chứng nặng, đau hoặc chảy máu không ngừng, khách hàng cần thăm khám ngay để điều trị kịp thời.

Tình trạng cười hở lợi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như: xương hàm phát triển bất thường, lợi/nướu quá dày, rối loạn vận động môi hoặc do răng mọc trồi,…. Mỗi nguyên nhân lại cần một hướng điều trị riêng biệt: phẫu thuật xương hàm, niềng răng, cắt lợi hoặc tiêm botox,… Vì vậy, để được tư vấn hướng khắc phục tối ưu, khách hàng nên thăm khám trực tiếp để bác sĩ đánh giá chính xác mức độ hở lợi, xác định nguyên nhân cụ thể và xây dựng phác đồ điều trị tương ứng.

Khách hàng có thể liên hệ ngay với Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp qua hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí các dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng toàn diện.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ niềng răng tại phòng khám Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua tổng đài: 19006478.