Đau hàm bên phải làm sao? Nguyên nhân, phương pháp điều trị và phòng ngừa hiệu quả

Đau hàm bên phải gây cảm giác đau nhức, khó chịu khi ăn nhai, nói chuyện hay há miệng và là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề về răng miệng, khớp thái dương hàm hoặc bệnh lý liên quan đến thần kinh, xoang và tai mũi họng. Nếu chủ quan, tình trạng này có thể tiến triển nặng hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Vậy đau hàm bên phải là do đâu, khi nào cần đi khám và điều trị như thế nào để đạt hiệu quả? Hãy cùng Nha khoa Quốc tế Việt Pháp tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Triệu chứng điển hình đau hàm bên phải

Đau hàm bên phải sẽ có các dấu hiệu nhận biết bất thường mà bạn cần lưu ý để chủ động thăm khám, điều trị. Cụ thể như: 

• Tại vùng hàm và tai: Triệu chứng thường gặp nhất là cảm giác đau âm ỉ kéo dài hoặc đau nhói từng cơn ở vùng hàm và tai bên phải. Cơn đau có thể xuất hiện liên tục hoặc tăng lên rõ rệt khi chạm vào vị trí đau, nhai thức ăn, nói chuyện, nuốt hoặc há miệng. Bên cạnh đó, nhiều người còn cảm thấy vùng cơ hàm bị căng tức, co cứng, khiến việc cử động hàm trở nên nặng nề và khó chịu, đặc biệt vào buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc sau thời gian nhai nhiều. 
• Hạn chế vận động: Người bệnh gặp khó khăn khi há miệng rộng, nhai thức ăn cứng hoặc ngáp, đồng thời cảm thấy hàm hoạt động không còn linh hoạt như bình thường. Ở những trường hợp nặng hơn, khớp hàm có thể bị “khóa” hoặc kẹt ở tư thế há hoặc ngậm miệng, khiến việc đóng mở miệng trở nên khó khăn và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày.
• Âm thanh lạ: Xuất hiện các tiếng “cộc cộc”, “lách tách”, “lục cục” hoặc “lạo xạo” mỗi khi há miệng, nhai hoặc nói chuyện. Những âm thanh này phát sinh do sự ma sát bất thường giữa các cấu trúc trong khớp hoặc do đĩa khớp bị lệch khỏi vị trí bình thường. Nếu tình trạng kéo dài kèm theo đau, người bệnh nên thăm khám sớm để tránh tổn thương khớp tiến triển nặng hơn. 
• Triệu chứng lan tỏa: Người bệnh thường xuất hiện đau đầu, đau nửa đầu vùng thái dương, đau mỏi cổ vai gáy hoặc cảm giác căng cứng vùng cổ. Một số trường hợp còn bị ù tai, cảm giác đầy tai, chóng mặt hoặc sưng nhẹ vùng mặt bên phải do phản ứng viêm và tình trạng co thắt kéo dài của cơ nhai. Những biểu hiện này có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. 

2. Nguyên nhân gây đau quai hàm bên phải

Nguyên nhân của tình trạng đau hàm bên phải thường xuất hiện từ các bệnh lý tại khớp thái dương hàm, răng miệng cho đến những vấn đề thần kinh, tai mũi họng hoặc chính những thói quen sinh hoạt hằng ngày. 

2.1. Vấn đề về khớp thái dương hàm (TMJ)

Khớp thái dương hàm là bộ phận đảm nhiệm mọi hoạt động đóng, mở miệng và ăn nhai. Khi cấu trúc này bị tổn thương, người bệnh rất dễ xuất hiện tình trạng đau quai hàm bên phải kèm theo tiếng kêu khớp hoặc hạn chế vận động. 

• Viêm khớp thái dương hàm: Tình trạng này thường xảy ra do chấn thương, nhiễm trùng, thoái hóa sụn khớp hoặc các bệnh lý viêm khớp. Khớp bị viêm khiến người bệnh đau nhức kéo dài, cứng hàm, khó nhai và cơn đau thường tăng lên khi cử động miệng. 
• Rối loạn chức năng khớp thái dương hàm: Khi đĩa đệm trong khớp bị lệch hoặc cấu trúc khớp bị tổn thương, quá trình vận động của hàm sẽ mất đi sự ổn định. Người bệnh có thể gặp tình trạng đau khi ăn nhai, há miệng khó, cơ hàm nhanh mỏi và xuất hiện tiếng “lục cục”, “lách tách” hoặc “lạo xạo” mỗi khi cử động. 
• Sái quai hàm: Đây là tình trạng xương hàm trượt ra khỏi vị trí bình thường trong ổ khớp, thường xảy ra sau khi há miệng quá rộng khi ngáp, cười lớn hoặc cắn thức ăn có kích thước lớn. Người bệnh sẽ đau dữ dội, không thể đóng mở miệng bình thường và cần được xử trí y tế sớm.

2.2. Vấn đề răng miệng

Không ít trường hợp đau quai hàm bên phải bắt nguồn từ các bệnh lý răng miệng nhưng dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý khớp hàm do vị trí đau tương đối giống nhau. 

• Răng khôn mọc lệch: Răng khôn mọc ngầm hoặc mọc ngang không đủ chỗ phát triển sẽ chèn ép lên xương hàm, nướu và các răng kế cận. Điều này gây đau nhức vùng hàm, sưng nướu, khó há miệng và đau tăng khi nhai. 
• Bệnh lý răng nướu: Sâu răng nặng, viêm tủy, viêm nha chu hoặc áp xe răng nếu không được điều trị kịp thời có thể khiến ổ nhiễm trùng lan xuống mô và xương hàm, gây đau âm ỉ hoặc đau dữ dội kèm sưng vùng mặt.
• Sai lệch khớp cắn: Các tình trạng răng hô, móm, khấp khểnh hoặc khớp cắn lệch làm lực nhai phân bố không đồng đều, khiến một bên khớp thái dương hàm phải hoạt động quá mức. Về lâu dài, điều này có thể gây đau mỏi cơ hàm, rối loạn khớp và tăng nguy cơ thoái hóa khớp thái dương hàm.

2.3. Các bệnh lý khác

Ngoài các nguyên nhân tại khớp và răng miệng, đau quai hàm bên phải cũng có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý ở những cơ quan lân cận hoặc hệ thần kinh.

• Viêm xoang hàm: Khi các xoang nằm phía sau vùng má bị viêm và ứ dịch, áp lực trong xoang tăng lên sẽ gây cảm giác đau lan xuống vùng hàm, má và tai. Người bệnh thường kèm theo nghẹt mũi, chảy dịch mũi hoặc đau tăng khi cúi đầu. 
• Đau dây thần kinh sinh ba (dây thần kinh số V): Đây là nguyên nhân gây những cơn đau dữ dội như điện giật hoặc bỏng rát ở một bên mặt, bao gồm vùng má, cằm và quai hàm. Cơn đau có thể xuất hiện chỉ với những kích thích rất nhẹ như đánh răng, rửa mặt, nói chuyện hoặc gió thổi vào mặt.
• Viêm tủy xương: Đây là tình trạng nhiễm trùng sâu trong xương hàm, thường xảy ra sau chấn thương hoặc nhiễm khuẩn kéo dài. Bệnh gây đau dữ dội, sưng nề, sốt và có nguy cơ hoại tử xương nếu không được điều trị kịp thời. 
• Khối u và u nang: Mặc dù ít gặp, các khối u lành tính, ác tính hoặc u nang trong xương hàm vẫn có thể gây đau kéo dài, sưng vùng mặt, chèn ép dây thần kinh và làm răng bị xô lệch theo thời gian. 

2.4. Yếu tố thói quen và tâm lý

Một số thói quen tưởng chừng vô hại hoặc tình trạng căng thẳng kéo dài cũng có thể trở thành nguyên nhân khiến quai hàm bên phải đau nhức kéo dài. 

• Nghiến răng (Bruxism): Thói quen nghiến răng, đặc biệt trong lúc ngủ, tạo áp lực rất lớn lên khớp thái dương hàm và hệ thống cơ nhai. Nếu kéo dài, tình trạng này không chỉ gây đau quai hàm mà còn làm mòn răng, đau cơ mặt và tăng nguy cơ rối loạn khớp thái dương hàm. 
• Stress: Căng thẳng kéo dài khiến các cơ vùng hàm, cổ và vai gáy luôn trong trạng thái co cứng. Điều này làm người bệnh cảm thấy đau mỏi vùng quai hàm, đặc biệt sau khi ngủ dậy hoặc sau những giai đoạn áp lực kéo dài. Ngoài ra, các thói quen như chống cằm hoặc nằm nghiêng đè ép một bên hàm trong thời gian dài cũng có thể khiến cơn đau xuất hiện hoặc trở nên nghiêm trọng hơn.

3. Phương pháp điều trị đau hàm bên phải

Việc điều trị đau hàm bên phải chỉ mang lại hiệu quả lâu dài khi xác định đúng nguyên nhân gây bệnh. Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định các biện pháp bảo tồn, điều trị nội khoa hoặc can thiệp nha khoa, ngoại khoa nhằm giảm đau, phục hồi chức năng khớp hàm và ngăn ngừa biến chứng.

3.1. Phương pháp chẩn đoán

Trước khi xây dựng phác đồ điều trị, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để đánh giá chính xác mức độ tổn thương cũng như nguyên nhân gây đau.

• Khám lâm sàng: Bác sĩ sẽ kiểm tra biên độ đóng mở miệng, khả năng vận động của khớp thái dương hàm, xác định vị trí đau và đánh giá tình trạng co cứng cơ nhai. Đồng thời, người bệnh sẽ được kiểm tra các tiếng kêu bất thường như “lục cục”, “lách tách” hoặc “lạo xạo” phát ra từ khớp khi há hoặc ngậm miệng để phát hiện sớm các rối loạn chức năng khớp. 
• Chẩn đoán hình ảnh: Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang, CT Cone Beam 3D hoặc MRI nhằm đánh giá cấu trúc khớp thái dương hàm, vị trí đĩa khớp, mức độ tổn thương sụn, tình trạng tiêu lồi cầu xương hàm cũng như phát hiện các bất thường như khối u, nang xương hoặc tổn thương mô mềm nếu có.

3.2. Điều trị tại nhà (Dành cho trường hợp nhẹ)

Đối với các trường hợp đau hàm mức độ nhẹ hoặc mới khởi phát, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp chăm sóc tại nhà để giảm triệu chứng và hạn chế áp lực lên khớp hàm.

• Chườm nóng hoặc chườm lạnh: Nếu vùng hàm có dấu hiệu sưng hoặc viêm, nên chườm lạnh khoảng 15 – 20 phút mỗi lần để giảm sưng và giảm đau. Ngược lại, chườm nóng phù hợp khi cơ hàm bị căng cứng, giúp tăng tuần hoàn máu, thư giãn cơ và cải thiện khả năng vận động của khớp.
• Điều chỉnh chế độ ăn: Trong thời gian điều trị, nên ưu tiên các thực phẩm mềm, lỏng và dễ nhai như cháo, súp, sữa hoặc đồ hầm để giảm tải cho khớp thái dương hàm. Đồng thời, cần hạn chế thức ăn cứng, dai, quá giòn và tránh nhai kẹo cao su vì những thói quen này khiến cơ hàm phải hoạt động liên tục, làm cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn. 
• Massage và tập vận động hàm: Xoa bóp nhẹ vùng má, thái dương và cơ hàm theo chuyển động tròn có thể giúp giảm co cứng cơ và cải thiện lưu thông máu. Bên cạnh đó, người bệnh nên thực hiện các bài tập vận động hàm nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu để tăng độ linh hoạt của khớp và hỗ trợ quá trình phục hồi. 

3.3. Can thiệp Y khoa và Nha khoa

Khi các biện pháp chăm sóc tại nhà không mang lại hiệu quả hoặc nguyên nhân xuất phát từ bệnh lý, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị chuyên sâu phù hợp. 

• Sử dụng thuốc: Tùy vào nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ có thể kê các thuốc giảm đau và chống viêm như Paracetamol hoặc Ibuprofen để kiểm soát triệu chứng. Trường hợp cơ hàm co cứng nhiều có thể được chỉ định thêm thuốc giãn cơ, trong khi các bệnh lý do nhiễm trùng như áp xe răng, viêm tủy hoặc viêm mô quanh răng sẽ cần sử dụng kháng sinh theo đúng chỉ định. 
• Máng nhai: Với người có thói quen nghiến răng hoặc rối loạn khớp thái dương hàm, máng chống nghiến hoặc máng ổn định khớp được xem là giải pháp điều trị bảo tồn hiệu quả. Thiết bị này giúp phân bổ đều lực cắn, giảm áp lực lên khớp và cơ nhai, đồng thời hạn chế tình trạng mòn răng do nghiến răng khi ngủ. 
• Chỉnh nha/Phẫu thuật: Nếu đau hàm bên phải liên quan đến sai lệch khớp cắn, bác sĩ có thể chỉ định niềng răng để đưa răng về đúng vị trí, giúp lực nhai phân bố cân đối hơn. Trường hợp răng khôn mọc lệch, mọc ngầm gây chèn ép sẽ cần được nhổ bỏ. Đối với những tổn thương khớp thái dương hàm nghiêm trọng, sái quai hàm phức tạp hoặc các trường hợp điều trị nội khoa không đáp ứng, phẫu thuật chỉnh hình khớp hoặc xương hàm có thể được cân nhắc nhằm khôi phục chức năng ăn nhai và cải thiện chất lượng cuộc sống. 

4. Biện pháp phòng ngừa đau hàm bên phải

Mặc dù không phải mọi trường hợp đều có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng việc duy trì những thói quen tốt sẽ giúp giảm nguy cơ đau hàm bên phải, đồng thời bảo vệ khớp thái dương hàm và hệ thống nhai luôn khỏe mạnh.

• Duy trì vệ sinh: Đánh răng đúng cách ít nhất 2 lần mỗi ngày, kết hợp sử dụng chỉ nha khoa và nước súc miệng để hạn chế mảng bám, sâu răng và viêm nướu. Đồng thời, nên khám nha khoa định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện sớm các vấn đề như răng khôn mọc lệch, sai khớp cắn hoặc bệnh lý răng miệng có thể gây đau hàm.
• Điều chỉnh thói quen: Tránh há miệng quá rộng khi ngáp, cười hoặc ăn những miếng thức ăn quá lớn để hạn chế nguy cơ sái quai hàm. Khi ăn, nên nhai đều cả hai bên nhằm phân bố lực cân đối lên khớp thái dương hàm, đồng thời hạn chế nhai kẹo cao su và thực phẩm quá cứng, dai. Ngoài ra, nên ưu tiên tư thế ngủ nằm ngửa, tránh nằm nghiêng đè ép một bên hàm trong thời gian dài.
• Kiểm soát tâm lý: Stress kéo dài có thể khiến cơ hàm co cứng và làm tăng tình trạng nghiến răng khi ngủ. Vì vậy, hãy duy trì tinh thần thoải mái bằng cách tập hít thở sâu, thiền, yoga hoặc các hoạt động thư giãn phù hợp để giảm căng thẳng và bảo vệ khớp hàm hiệu quả. 

5. Khi nào cần đi khám bác sĩ?

Đau hàm bên phải có thể cải thiện sau vài ngày nếu nguyên nhân nhẹ. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, bạn nên đến cơ sở y tế hoặc nha khoa càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.

• Cơn đau kéo dài hơn vài ngày không thuyên giảm: Nếu cơn đau kéo dài nhiều ngày, không giảm sau khi nghỉ ngơi hoặc chăm sóc tại nhà, thậm chí ngày càng nghiêm trọng hơn, bạn cần đi khám. Đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý khớp thái dương hàm, tổn thương thần kinh hoặc các vấn đề răng miệng cần được điều trị chuyên sâu.

• Xuất hiện sưng tấy dữ dội hoặc sốt cao kèm theo: Đau hàm kèm theo sưng đỏ vùng mặt, sưng góc hàm, sốt hoặc mệt mỏi toàn thân thường cảnh báo tình trạng nhiễm trùng như áp xe răng, viêm tủy xương hàm hoặc viêm mô mềm. Việc thăm khám sớm sẽ giúp kiểm soát ổ viêm và ngăn ngừa nhiễm trùng lan rộng.

• Khó nuốt, khó thở hoặc không thể mở/đóng miệng bình thường: Đây là những dấu hiệu nghiêm trọng cần được xử trí ngay. Người bệnh có thể gặp tình trạng khớp hàm bị khóa, sái quai hàm hoặc viêm sưng nặng làm ảnh hưởng đến khả năng ăn uống, giao tiếp và hô hấp.

• Cơn đau đột ngột giảm nhưng xuất hiện dịch có mùi hôi: Nếu cơn đau dữ dội bỗng giảm hẳn nhưng trong miệng xuất hiện dịch mủ có mùi hôi, vị đắng hoặc vị mặn, rất có thể ổ áp xe đã bị vỡ. Mặc dù cảm giác đau giảm, tình trạng nhiễm trùng vẫn có thể lan sang các mô xung quanh hoặc đi vào máu, vì vậy cần đến bác sĩ để được xử lý và điều trị kịp thời. 

Đau hàm bên phải có thể chỉ là triệu chứng thoáng qua do thói quen sinh hoạt, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý về khớp thái dương hàm, răng miệng hoặc thần kinh cần được điều trị sớm. Vì vậy, nếu cơn đau kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm các biểu hiện bất thường, bạn không nên chủ quan mà hãy chủ động thăm khám để xác định chính xác nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Tại Nha khoa Quốc tế Việt Pháp, đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại sẽ giúp xác định nguyên nhân gây đau hàm bên phải một cách chính xác, từ đó xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, an toàn và hiệu quả. Liên hệ ngay với Nha khoa Quốc tế Việt Pháp để được tư vấn và bảo vệ sức khỏe khớp hàm, răng miệng cũng như duy trì khả năng ăn nhai khỏe mạnh lâu dài.

Liên hệ ngay hotline 0363.85.85.87 để được hỗ trợ nhanh chóng và đảm bảo an toàn tối đa cho sức khỏe răng miệng của bạn.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.