[Giải đáp] Răng sữa có tủy không? Vai trò của tủy răng sữa 

Câu hỏi: “Chào bác sĩ, em có con gái 4 tuổi bị sâu răng sữa, thỉnh thoảng cháu kêu đau nhức nhiều. Em có tìm hiểu thì thấy có người bảo răng sữa không có tủy nên không cần điều trị, nhưng có người nói nếu không chữa tủy sẽ ảnh hưởng răng vĩnh viễn sau này. Bác sĩ cho em hỏi, răng sữa có tủy không và tủy răng sữa có vai trò gì ạ? Trường hợp nào cần chữa tủy răng sữa cho bé ạ? Em cảm ơn bác sĩ!” (Nguyễn Thị Hồng Nhung – 30 tuổi, Quảng Ninh)

Trả lời: Cảm ơn bạn Hồng Nhung đã gửi câu hỏi đến chuyên mục Giải đáp cùng bác sĩ của Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp. Với thắc mắc “răng sữa có tủy không”, bác sĩ Lý Văn Cương – bác sĩ tổng quát tại Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp giải đáp như sau:

“Răng sữa có tủy như răng vĩnh viễn. Cấu tạo của răng sữa cũng gồm 3 phần cơ bản là: lớp men răng, ngà răng và buồng tủy chứa mạch máu, dây thần kinh. Tủy răng sữa đóng vai trò nuôi dưỡng và tạo cảm giác cho răng. Vì vậy, nếu tủy răng sữa bị viêm hay hoại tử, trẻ có thể đau nhức dữ dội, sưng nướu, thậm chí ảnh hưởng đến răng vĩnh viễn nếu không điều trị kịp thời.

Do đó, nếu trẻ bị sâu răng sữa gây đau nhức hay ê buốt kéo dài, cha mẹ nên đưa bé đến nha khoa thăm khám. Bác sĩ sẽ kiểm tra để xử lý tủy răng sữa đúng cách, giúp giữ răng sữa tới đúng thời điểm thay răng và tránh ảnh hưởng lâu dài.”

Để hiểu rõ hơn về tủy răng sữa và lý do vì sao cần điều trị khi răng sữa bị viêm tủy, chị Hồng Nhung và quý phụ huynh có thể theo dõi trong bài viết dưới đây.

1. Răng sữa có tủy không? 

Tương tự răng vĩnh viễn, răng sữa cũng có tủy, nằm ở trung tâm thân răng và được bao bọc bởi lớp ngà, men. Tủy răng chứa hệ thống mạch máu và dây thần kinh, đảm nhiệm các vai trò quan trọng như:

• Mạch máu: Vận chuyển oxy, chất dinh dưỡng nuôi dưỡng răng, giúp răng phát triển khỏe mạnh.
• Dây thần kinh: Giúp răng cảm nhận các kích thích từ bên ngoài như nóng, lạnh, đau nhức, đặc biệt là khi răng bị sâu và vi khuẩn tấn công.

Do đó, khi tủy răng sữa bị viêm, bé sẽ cảm thấy đau nhức, ê buốt, khó ăn nhai, thậm chí ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày nếu không được điều trị kịp thời.

Sau đây là bảng so sánh đặc điểm cấu tạo khác biệt răng sữa và răng vĩnh viễn:

Như vậy, răng sữa tuy chỉ tồn tại trong giai đoạn đầu đời nhưng vẫn có cấu tạo hoàn chỉnh với buồng tủy và dây thần kinh như răng vĩnh viễn. Vì thế việc chăm sóc và xử lý đúng cách khi răng sữa bị tổn thương tủy là vô cùng cần thiết. 

2. Lý do tủy răng sữa dễ bị tổn thương 

Không ít phụ huynh thắc mắc vì sao răng sữa của trẻ lại dễ bị sâu đến tủy dù chỉ mới chớm sâu răng. Nguyên nhân chủ yếu nằm ở đặc điểm cấu trúc răng sữa và thói quen sinh hoạt răng miệng ở trẻ nhỏ, cụ thể như sau:

• Răng sữa có lớp men và ngà mỏng, xốp hơn răng vĩnh viễn, từ đó làm giảm khả năng chống lại vi khuẩn. Khi vi khuẩn tấn công và làm tổn thương men răng, chúng dễ dàng xuyên qua lớp ngà và nhanh chóng xâm nhập vào buồng tủy rộng, gây viêm tủy chỉ trong thời gian ngắn.
• Chân răng sữa thường mảnh, nhỏ và yếu hơn so với răng vĩnh viễn. Đặc biệt, phần chân răng sữa không được bao bọc bởi men và ngà răng, mà chỉ có một lớp xi măng mỏng, khiến khả năng bảo vệ tủy kém hơn và dễ bị tổn thương khi có va chạm hoặc sâu răng lan xuống chân răng.
• Trẻ nhỏ thường ăn nhiều đồ ngọt như bánh kẹo, sữa có đường, nước ngọt… nhưng lại chưa có thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách. Đây là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn phát triển mạnh, gây sâu răng, mòn men, phá hủy cấu trúc răng từ ngoài vào trong và xâm nhập đến tủy răng.

3. Vai trò quan trọng của tủy răng sữa

Tủy răng sữa là phần nuôi sống răng và liên quan mật thiết đến quá trình phát triển toàn diện của trẻ. Dưới đây là 4 vai trò chính của tủy răng sữa:

• Nuôi dưỡng và truyền dẫn kích thích: Tủy răng cung cấp dinh dưỡng giúp răng chắc khỏe, đồng thời dẫn truyền cảm giác như đau, nóng, lạnh để phát hiện tổn thương kịp thời. Khi tủy chết, răng sẽ mất cảm giác, dễ gãy và khó phát hiện bệnh lý.
• Dẫn hướng răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí: Tủy giữ liên kết sinh học với mầm răng vĩnh viễn, giúp răng sữa tồn tại đúng thời điểm và duy trì khoảng trống chuẩn trên cung hàm để răng vĩnh viễn mọc lên thuận lợi.
• Hỗ trợ phát triển xương hàm và phát âm: Tủy giúp răng duy trì chức năng ăn nhai, từ đó kích thích xương hàm phát triển cân đối. Răng cửa sữa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát âm chuẩn ở giai đoạn đầu đời.
• Lưu trữ tế bào gốc có giá trị: Tủy răng sữa chứa tế bào gốc trung mô, có khả năng biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác nhau. Đây là nguồn sinh học tiềm năng, có thể lưu trữ phục vụ cho các ứng dụng y học tái tạo sau này.

4. Hậu quả khi tủy răng sữa bị tổn thương hoặc chết tủy 

Bên cạnh việc gây đau đớn kéo dài, tổn thương tủy còn kéo theo nhiều hệ lụy ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, chức năng ăn nhai, phát âm và cả sự phát triển của răng vĩnh viễn của trẻ sau này. Cụ thể như sau:

• Gây đau nhức kéo dài: Viêm tủy làm tăng áp lực trong buồng tủy, chèn ép dây thần kinh và gây đau âm ỉ hoặc dữ dội, nhất là về đêm và khi ăn nhai.
• Giảm khả năng ăn nhai, ảnh hưởng tiêu hóa: Răng yếu, ê buốt khi ăn đồ cứng, nóng hoặc lạnh khiến trẻ khó ăn, lười ăn, từ đó ảnh hưởng đến việc tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng.
• Gây rối loạn phát âm: Mất răng sữa sớm do chết tủy có thể khiến trẻ phát âm sai, nói ngọng vì không còn răng cửa để định hướng luồng hơi và vị trí đặt lưỡi.
• Ảnh hưởng đến mầm răng vĩnh viễn: Vi khuẩn từ răng sữa chết tủy có thể lan rộng, gây viêm quanh chân răng, viêm xương hàm hay hình thành u hạt, u nang. Nếu không xử lý kịp thời, mầm răng vĩnh viễn bên dưới có thể bị xâm lấn, mọc lệch, mọc chậm và bị dị dạng.

5. Các phương pháp điều trị tủy răng sữa an toàn, hiệu quả

Khi trẻ có dấu hiệu đau răng kéo dài, sâu răng lan rộng hoặc sưng nướu, cha mẹ không nên trì hoãn. Việc thăm khám và điều trị sớm tại nha khoa sẽ giúp bảo tồn răng sữa tối đa, ngăn ngừa biến chứng và tạo điều kiện cho răng vĩnh viễn phát triển đúng hướng.

Tùy vào mức độ viêm tủy và tình trạng răng cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định một trong các phương pháp điều trị sau:

Điều trị bảo tồn tủy

Áp dụng khi tủy răng sữa còn sống, chỉ viêm nhẹ hoặc mới bị kích thích.

• Che tủy gián tiếp: Áp dụng khi lỗ sâu sát buồng tủy nhưng chưa lộ tủy. Bác sĩ sẽ làm sạch mô sâu, đặt lớp vật liệu sinh học như Calcium Hydroxide để kích thích tạo ngà thứ cấp, từ đó bảo vệ tủy và duy trì sự sống của răng.
• Lấy tủy buồng: Áp dụng khi phần tủy ở buồng răng bị viêm nhưng tủy ở chân răng còn khỏe mạnh. Bác sĩ sẽ loại bỏ phần tủy buồng, giữ lại phần tủy chân răng, sau đó đặt thuốc sát khuẩn và vật liệu bảo vệ rồi trám lại răng. Phương pháp này giúp răng sữa tiếp tục tồn tại và thực hiện chức năng ăn nhai cho đến khi thay răng.

Điều trị tủy toàn phần 

Chỉ định khi mô tủy bị hoại tử hay viêm lan rộng toàn bộ hệ thống tủy, bao gồm cả buồng tủy và chân răng.

• Bác sĩ sẽ lấy sạch toàn bộ mô tủy hoại tử, làm sạch và tạo hình ống tủy, sau đó trám bít kín bằng vật liệu chuyên dụng an toàn cho răng sữa.
• Mục tiêu là giữ lại răng sữa trên cung hàm đến đúng thời điểm răng vĩnh viễn mọc, tránh mất khoảng và lệch khớp cắn.

Nhổ răng sữa

Là phương án cuối cùng khi răng không còn khả năng phục hồi và gây ảnh hưởng đến cấu trúc quanh răng.

• Chỉ định trong các trường hợp như răng sữa bị sâu vỡ lớn, nhiễm trùng lan rộng gây áp xe, tiêu xương ổ răng nghiêm trọng, hoặc răng vĩnh viễn sắp mọc trong vòng 6 tháng tới (xác định qua phim X-quang).
• Sau khi nhổ, bác sĩ có thể chỉ định đặt khí cụ giữ khoảng cách nếu cần thiết, để đảm bảo răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí sau này.

6. Phòng ngừa viêm tủy răng sữa cho bé

Viêm tủy răng sữa có thể được phòng ngừa hiệu quả nếu cha mẹ chủ động chăm sóc răng miệng cho bé từ sớm. Dưới đây là một số biện pháp khoa học, dễ thực hiện giúp bảo vệ tủy răng sữa khỏe mạnh và hạn chế tối đa nguy cơ sâu răng tiến triển mà cha mẹ có thể áp dụng cho con:

Chăm sóc răng miệng tại nhà

• Chải răng đúng cách: Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ chải răng ít nhất 2 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 2 phút. Khi chải răng cần thực hiện nhẹ nhàng theo chiều dọc hoặc xoay tròn, tập trung làm sạch mặt trong, ngoài và mặt nhai.
• Sử dụng bàn chải và kem đánh răng phù hợp: Chọn bàn chải đầu nhỏ, lông siêu mềm, thay mới sau mỗi 3 tháng hoặc khi lông bị tòe. Hãy dùng kem đánh răng chứa fluor theo độ tuổi:
  • Trẻ dưới 3 tuổi: Lượng kem đánh răng bằng hạt gạo
  • Trẻ từ 3 – 6 tuổi: Lượng kem đánh răng bằng hạt đậu
• Dùng chỉ nha khoa: Bắt đầu sử dụng khi trẻ có hai răng mọc sát nhau, giúp làm sạch kẽ răng, ngăn ngừa mảng bám và sâu răng sớm.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý

• Tăng cường thực phẩm có lợi cho răng: Cha mẹ cần cho bé ăn các thực phẩm giàu canxi và phốt pho như sữa, phô mai, cá nhỏ, rau xanh đậm. Ngoài ra, hãy ưu tiên trái cây giòn ít đường như táo, lê, dưa chuột giúp làm sạch răng tự nhiên.
• Hạn chế thực phẩm gây sâu răng: Các bé nên giảm tần suất ăn bánh kẹo, nước ngọt, kẹo dẻo, bim bim… nhất là giữa các bữa ăn. Sau khi ăn đồ ngọt, bé cần súc miệng hoặc đánh răng ngay.
• Không cho bé bú bình khi ngủ: Tránh cho trẻ ngậm bình sữa, nước ngọt trong lúc ngủ vì vi khuẩn dễ tấn công khi khoang miệng khô. Nếu cần, phụ huynh chỉ nên cho trẻ uống nước lọc.

Khám răng định kỳ tại nha khoa

• Thăm khám định kỳ nha khoa 6 tháng/lần: Bắt đầu thăm khám ngay từ khi bé mọc chiếc răng đầu tiên, nhằm giúp phát hiện sớm sâu răng, viêm nướu và các vấn đề ảnh hưởng đến tủy. Sau đó định kỳ nên đưa bé đi thăm khám để có biện pháp xử lý nếu gặp vấn đề bất thường.
• Thực hiện các biện pháp dự phòng chuyên sâu: Tùy theo chỉ định của bác sĩ, trẻ có thể được bôi verni fluor hoặc trám bít hố rãnh nhằm phòng ngừa sâu răng tại những vị trí dễ tổn thương.
• Theo dõi quá trình mọc răng: Việc này giúp phát hiện và can thiệp kịp thời nếu có dấu hiệu răng mọc lệch, khớp cắn sai hoặc thiếu răng bẩm sinh.

Tủy răng sữa đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì sự sống cho răng để đảm bảo chức năng ăn nhai, phát âm và định hướng cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí. Có thể khẳng định rằng răng sữa có tủy, và tủy răng sữa hoàn toàn có thể bị viêm, hoại tử nếu không được chăm sóc đúng cách. Việc điều trị tủy kịp thời sẽ giúp bảo tồn răng sữa, ngăn ngừa biến chứng và tạo nền tảng cho một hàm răng vĩnh viễn khỏe mạnh sau này.

Khách hàng có thể liên hệ ngay với Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp qua hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn tổng quát về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng toàn diện.

Để phản hồi những vấn đề về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp, khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp qua số điện thoại: 19006478.