Trẻ ngủ nghiến răng phải làm sao? Nguyên nhân, tác hại và cách điều trị cha mẹ cần biết

Trẻ ngủ nghiến răng nếu kéo dài, liên tục, có thể gây đau hàm và tổn thương răng (răng sứt, mẻ, vỡ) theo thời gian. Cách khắc phục tình trạng này sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra. Nếu nghiến răng do mọc răng có thể chườm ấm cho trẻ để giảm đau. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định cho trẻ sử dụng máng chống nghiến. Sau đây hãy cùng Nha khoa Việt Pháp tìm hiểu về nguyên nhân, tác hại và cách điều trị khi trẻ ngủ nghiến răng.

1. Chứng nghiến răng ở trẻ em

Nghiến răng ở trẻ em là tình trạng hai hàm răng nghiến hoặc siết chặt vào nhau một cách vô thức, thường phát ra tiếng kêu ken két khi trẻ đang ngủ.

Nghiến răng ở trẻ em rất phổ biến ở trẻ dưới 5 tuổi và thường gặp trong độ tuổi từ 3 – 10 tuổi.

Đa số các trường hợp trẻ ngủ nghiến răng sẽ tự hết khi trẻ lớn lên hoặc khi răng vĩnh viễn đã mọc đủ. Tuy nhiên cha mẹ không nên chủ quan khi trẻ gặp tình trạng này thường xuyên, bởi vì nếu kéo dài có thể gây hại, làm tổn thương men răng, tăng độ nhạy cảm của răng khiến trẻ ngủ không ngon, khó chịu khi ăn nhai.

2. Nguyên nhân khiến trẻ ngủ nghiến răng

Nghiến răng ở trẻ em có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Có thể là hiện tượng sinh lý, nhưng cũng có thể là dấu hiệu liên quan đến sức khỏe răng miệng, cần được thăm khám và điều trị. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ ngủ nghiến răng:

• Yếu tố tâm lý: Khi trẻ bị lo lắng, căng thẳng do thay đổi môi trường sống, áp lực học tập hoặc gia đình sẽ dễ khiến các cơ nhai có xu hướng co cứng ngay trong lúc ngủ, dẫn đến tật nghiến răng.
• Các vấn đề răng miệng: Những bất thường trong quá trình phát triển răng cũng có thể khiến trẻ nghiến răng khi ngủ. Cụ thể như:
  • Sai lệch khớp cắn: Răng hàm trên và hàm dưới mọc không đều, không khớp nhau khiến trẻ vô thức nghiến răng để tìm vị trí cắn thoải mái hơn.
  • Mọc răng: Trẻ nghiến răng để giảm cảm giác đau và khó chịu khi mọc răng (ngứa, đau, khó chịu ở nướu).
• Yếu tố sức khỏe và bệnh lý: Một số bệnh lý toàn thân và yếu tố sức khỏe dưới đây cũng có thể làm tăng nguy cơ nghiến răng ở trẻ em:
  • Thiếu hụt dinh dưỡng: Thiếu Canxi và Magie có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh và cơ bắp.
  • Nhiễm ký sinh trùng: Một số trẻ bị nhiễm giun kim có thể dẫn đến việc ngủ không ngon, ngứa vùng hậu môn về đêm và dễ quấy khóc, từ đó làm tăng nguy cơ khó chịu, nghiến răng vô thức.
  • Các bệnh lý khác: Dị ứng, rối loạn giấc ngủ (ngưng thở khi ngủ) hoặc các rối loạn thần kinh như bại não, tự kỷ, tăng động cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, trẻ dễ nghiến răng.
  • Phản ứng phụ của thuốc: Một số loại thuốc như thuốc chống loạn thần, thuốc chống trầm cảm có thể làm tăng hoạt động của cơ nhai hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, từ đó làm xuất hiện hoặc nặng thêm tình trạng nghiến răng.

3. Dấu hiệu và triệu chứng nhận biết trẻ ngủ nghiến răng

Cha mẹ có thể nhận biết trẻ ngủ nghiến răng thông qua các dấu hiệu và triệu chứng sau đây:

• Tiếng nghiến răng khi ngủ: Trẻ ngủ nghiến răng sẽ phát ra âm thanh ken két hoặc lách cách trong lúc ngủ. Âm thanh có thể xuất hiện từng đợt hoặc lặp đi lặp lại nhiều lần trong đêm. 
• Thay đổi ở răng: Răng bị mòn bề mặt, nứt, mẻ men răng hoặc răng bị lung lay (nếu nặng)
• Cảm giác đau nhức sau khi thức dậy: Trẻ cảm thấy đau hàm, đau tai, đau đầu hoặc trán sau khi ngủ dậy vào buổi sáng.
• Khó khăn khi ăn uống: Trẻ gặp tình trạng đau khi nhai hoặc răng nhạy cảm (ê buốt) với thức ăn nóng, lạnh, chua khiến trẻ ngại ăn, nhai một bên hoặc ăn chậm.

4. Tác hại của việc nghiến răng kéo dài ở trẻ

Nghiến răng ở trẻ em nếu kéo dài có thể gây ra nhiều tác hại, ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng, chức năng ăn nhai. Dưới đây là một số tác hại thường gặp khi trẻ nghiến răng kéo dài.

• Tổn thương răng: Nghiến răng kéo dài sẽ dẫn đến mòn men răng trầm trọng, nứt, mẻ răng, làm lộ tủy răng khiến răng nhạy cảm và dễ bị sâu răng hơn.
• Ảnh hưởng cấu trúc hàm: Tật nghiến răng có thể gây rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ), đau mỏi cơ hàm, há miệng khó khăn, thậm chí gãy xương hàm (hiếm gặp).
• Ảnh hưởng đến thẩm mỹ: Nghiến răng kéo dài có thể làm thay đổi trật tự răng, răng xô lệch và ảnh hưởng đến sự phát triển cấu trúc khuôn mặt. Từ đó ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt.
• Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: Nghiến răng khiến trẻ ngủ không sâu giấc, mệt mỏi, thiếu tập trung vào ban ngày. Từ đó ảnh hưởng đến việc học tập và các hoạt động khác.

5. Cách khắc phục trẻ ngủ nghiến răng cha mẹ cần biết

Khắc phục và điều trị trẻ ngủ nghiến răng cần dựa vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của từng trường hợp. Với những trường hợp nhẹ, cha mẹ chỉ cần theo dõi và áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp tại nhà. Còn nếu tình trạng kéo dài hoặc gây tổn thương răng, trẻ cần được bác sĩ thăm khám để có hướng can thiệp xử lý thích hợp. Cụ thể:

5.1. Cân bằng tâm lý

Nếu nghiến răng ở trẻ  liên quan đến căng thẳng hoặc lo lắng, cha mẹ nên giúp trẻ thư giãn trước khi ngủ để cải thiện tình trạng này. Cha mẹ nên: 

• Giúp trẻ thư giãn trước khi ngủ bằng cách tạo không gian thoải mái, yên tĩnh 
• Cho trẻ tắm nước ấm, nghe nhạc nhẹ, đọc truyện hoặc tâm sự cùng trẻ 
• Hạn chế cho trẻ xem TV và thiết bị điện tử trước khi ngủ
• Hạn chế việc tạo áp lực cho trẻ trong học tập và sinh hoạt

5.2. Can thiệp nha khoa

Với những trường hợp trẻ ngủ nghiến răng kéo dài, tình trạng nặng dẫn đến mòn răng, bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các cách can thiệp gồm:

• Sử dụng máng chống nghiến (khay bảo vệ răng) để ngăn tình trạng nghiến răng làm mài mòn men răng
• Điều chỉnh các bất thường về khớp cắn nếu khớp cắn bị sai lệch
• Niềng răng nếu nguyên nhân do răng mọc lệch, sai khớp cắn

5.3. Chăm sóc và hỗ trợ tại nhà

Cha mẹ nên xây dựng thói quen sinh hoạt lành mạnh để giúp trẻ có giấc ngủ chất lượng hơn. Dưới đây là một số cách chăm sóc và hỗ trợ tại nhà mà cha mẹ có thể áp dụng:

• Xây dựng và duy trì giờ ngủ cố định cho trẻ
• Cho trẻ ngủ đủ giấc theo đúng độ tuổi
• Hạn chế cho trẻ sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ
• Không cho trẻ lớn uống đồ uống chứa caffeine như cà phê, trà đậm, nước tăng lực
• Massage nhẹ cơ hàm nếu trẻ có cảm giác mỏi sau khi ngủ dậy
• Chườm ấm nếu trẻ đau cơ hàm hoặc căng cơ nhai (theo hướng dẫn của bác sĩ)
• Khuyến khích trẻ thư giãn trước khi ngủ bằng các hoạt động nhẹ nhàng
• Không tự ý cho trẻ dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ

6. Khi nào cha mẹ nên đưa trẻ đi khám?

Trẻ ngủ nghiến răng nếu kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau đây thì cha mẹ nên đưa trẻ đi thăm khám bác sĩ để được xác định chính xác nguyên nhân, tư vấn cách điều trị phù hợp:

• Nghiến răng nhiều đêm liên tiếp hoặc kéo dài nhiều tuần, nhiều tháng mà không cải thiện
• Tiếng nghiến rất lớn, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của trẻ và người xung quanh
• Răng bị mòn rõ rệt, nứt, mẻ
• Trẻ đau hàm hoặc mỏi hàm sau khi thức dậy vào buổi sáng
• Đau đầu thường xuyên, nhất là vùng thái dương hoặc trán sau khi ngủ
• Khó há miệng, đau khi há miệng hoặc kèm tiếng kêu ở khớp hàm khi cử động
• Kèm theo ngáy ngủ hoặc ngưng thở khi ngủ
• Có bất thường về khớp cắn như răng mọc lệch, khớp cắn sâu hoặc các vấn đề khác ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai

Trẻ ngủ nghiến răng là tình trạng khá phổ biến ở trẻ em. Ở mức độ nhẹ, nếu do vấn đề sinh lý, tình trạng này có thể hết sau đó. Tuy nhiên, nếu nghiến răng ở trẻ kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng. Cha mẹ nên thăm khám bác sĩ sớm để xác định chính xác nguyên nhân gây nghiến răng, đánh giá mức độ ảnh hưởng đến răng và khớp hàm. Bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp theo dõi hoặc điều trị phù hợp, hạn chế các biến chứng lâu dài đối với sức khỏe răng miệng của trẻ.

Liên hệ ngay Nha khoa Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng cho trẻ và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.