Câu hỏi: “Chào bác sĩ, tôi bị mất răng số 6 khoảng 2 năm nay. Gần đây tôi thấy khuôn mặt, đặc biệt là vùng má bên mất răng có cảm giác bị hóp vào, nhìn già hơn trước. Bác sĩ cho tôi hỏi mất răng số 6 có gây hóp má không? Dấu hiệu nào để nhận biết hóp má do mất răng? Nếu để lâu như vậy thì tình trạng này có nặng thêm và gây ảnh hưởng gì không ạ? Rất mong bác sĩ giải đáp giúp tôi. Tôi xin cảm ơn” (chị Minh Phương – Ninh Bình)
Trả lời: Chào chị Minh Phương, với thắc mắc của chị, bác sĩ Trần Xuân Đăng – bác sĩ RHM tại hệ thống Nha khoa Việt Pháp đưa ra giải đáp như sau:
“Mất răng số 6 hoàn toàn có thể gây hóp má, đặc biệt là khi tình trạng mất răng kéo dài như trường hợp của chị.
Răng số 6 là răng hàm lớn đầu tiên, giữ vai trò chịu lực nhai chính và giúp duy trì kích thích sinh lý cho xương ổ răng. Khi răng này bị mất, lực nhai không còn tác động xuống xương hàm, dẫn đến tiêu xương ổ răng theo thời gian. Khi xương hàm tiêu dần, mô mềm vùng má bên ngoài cũng mất điểm tựa, từ đó gây cảm giác má hóp, khuôn mặt gầy và già hơn.
Sau khoảng 1 – 2 năm mất răng không phục hình, hiện tượng tiêu xương thường đã diễn ra khá rõ. Nếu tiếp tục để lâu hơn, tình trạng hóp má có thể nặng dần và khó phục hồi hoàn toàn về sau.
Vì vậy, trong trường hợp chị nên sớm thăm khám bác sĩ nha khoa để đánh giá mức độ tiêu xương và lựa chọn giải pháp phục hình phù hợp. Việc phục hồi răng mất không chỉ giúp ăn nhai tốt hơn, mà còn hạn chế tiêu xương, cải thiện độ đầy đặn của vùng má và giữ khuôn mặt trẻ trung hơn”
Để giúp chị Minh Phương và các khách hàng khác hiểu rõ hơn về vấn đề mất răng gây hóp má, bài viết sau đây nha khoa sẽ cung cấp chi tiết những thông tin liên quan.
1. Mất răng có bị hóp má không? Tại sao mất răng lại bị hóp má?
Mất răng, đặc biệt là răng hàm (răng số 4, 5, 6, 7) chắc chắn sẽ dẫn đến hóp má nếu không được phục hình kịp thời. Các răng hàm không chỉ đảm nhiệm chức năng nghiền thức ăn, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thể tích xương hàm, nâng đỡ mô mềm vùng má và giữ cho khuôn mặt cân đối, đầy đặn.
Khi những răng này bị mất trong thời gian dài, cấu trúc nâng đỡ phía dưới dần suy giảm, khiến vùng má bên ngoài xẹp xuống, tạo cảm giác hóp, gầy và già hơn so với tuổi thật.
Lưu ý: Đối với răng khôn (răng số 8), việc nhổ bỏ thường không gây hóp má vì răng khôn không tham gia nhiều vào chức năng ăn nhai hay nâng đỡ cấu trúc khuôn mặt. Thậm chí răng khôn còn thường mọc lệch, ngầm nên dễ gây viêm, đau. Do đó, hóp má thường không liên quan đến mất răng số 8, mà chủ yếu xuất phát từ mất các răng hàm phía trước răng.

Tại sao mất răng lại bị hóp má?
Hiện tượng hóp má sau mất răng không xảy ra ngay lập tức diễn tiến theo thời gian và liên quan chặt chẽ đến xương hàm, mô mềm xung quanh.
- Tiêu xương hàm sau mất răng: Khi răng bị mất, xương hàm không còn nhận được lực kích thích từ hoạt động ăn nhai nên bắt đầu có hiện tượng tiêu xương cả theo chiều ngang và chiều dọc. Phần xương nâng đỡ răng bị teo lại khiến mô mềm bên ngoài cũng ảnh hưởng, dẫn đến hóp má.
- Mất trụ nâng đỡ mô mềm: Răng và xương hàm có vai trò nâng đỡ mô mềm (môi, má). Khi mất răng, khuôn nâng đỡ yếu dần, mô mềm không còn điểm tựa nên má bắt đầu bị hóp, đặc biệt là ở bên mất răng. Tình trạng này sẽ rõ ràng khi mất răng hàm lâu năm hoặc mất nhiều răng liên tiếp.
- Giảm lực ăn nhai, xương không được kích thích: Mất răng khiến lực nhai không còn cân bằng, khách hàng có xu hướng hạn chế nhai ở vùng mất răng do đó xương tại vị trí này gần như không còn nhận được lực kích thích. Theo thời gian, quá trình tiêu xương diễn ra càng nhanh, dẫn đến mất cân đối khuôn mặt.
- Mô má xẹp dần theo xương hàm: Mô mềm sẽ hóp, xẹp theo tiến trình tiêu xương hàm. Vì thế ban đầu khách hàng có thể thấy má hóp nhẹ, sau 1 – 2 năm sẽ rõ rệt hơn và càng kéo dài thì càng gây lão hóa sớm vùng mặt, rãnh mũi – má sâu, mặt kém đầy đặn.

2. Mất răng bao lâu thì bắt đầu hóp má?
Quá trình tiêu xương, hóp má diễn ra âm thầm và tăng dần theo thời gian. Dưới đây là các mốc thời gian mà khách hàng cần chú ý:
- Tiêu xương bắt đầu: Sau 3 – 6 tháng mất răng vì răng mất khiến lực nhai không còn truyền xuống xương hàm. Lúc này sự thay đổi chủ yếu diễn ra bên trong xương nên khách hàng chưa thấy rõ biểu hiện hóp má bằng mắt thường.
- Hóp má rõ rệt: Sau 1 – 2 năm nếu không phục hình, xương hàm sẽ bị tiêu biến cả về chiều ngang và chiều dọc. Lúc này mô mềm vùng má mất đi điểm tựa nên bắt đầu hóp vào trong. Khuôn mặt sẽ trông gầy hơn, lệch nhẹ hoặc già hơn so với trước. Tình trạng hóp má sẽ rất rõ rệt khi mất đi các răng hàm như răng số 5, 6, 7.
- Hóp má tiến triển nhanh hơn: Một số đối tượng sẽ có nguy cơ tiêu xương và hóp má nhanh hơn, cụ thể:
- Người lớn tuổi: Do khả năng tái tạo giảm, mật độ xương hàm suy giảm tự nhiên nên quá trình tiêu xương sau khi mất răng cũng diễn ra nhanh, má dễ hóp và lão hóa khuôn mặt nhanh hơn người trẻ.
- Người có cơ địa tiêu xương nhanh: Một số người có cơ địa xương yếu, tiền sử bệnh lý liên quan đến xương… sau khi mất răng xương hàm sẽ suy giảm đáng kể, mô mềm cũng xẹp nhanh hơn và biểu hiện hóp má xuất hiện sớm hơn.

3. Những trường hợp dễ bị hóp má
Mức độ hóp má sau khi mất răng ở mỗi người là khác nhau. Dưới đây là những trường hợp dễ bị hóp má khi mất răng.
- Mất răng hàm lớn (răng số 6, 7): Đây là những răng chịu lực nhai chính, vì thế khi mất răng sẽ khiến lực nhai giảm mạnh, xương hàm bị tiêu nhanh và má bị hóp. Điều này sẽ biểu hiện rõ với những trường hợp mất răng số 6, 7 lâu năm.
- Mất nhiều răng liên tiếp: Tình trạng này khiến vùng xương hàm mất nâng đỡ trên diện rộng, dẫn đến hậu quả tiêu xương nhanh, răng kế cận bị xô lệch, mô mềm vùng má xẹp nhanh, gây mất cân đối khuôn mặt rõ rệt so với những trường hợp mất răng đơn lẻ.
- Mất răng toàn hàm: Đây là nhóm có nguy cơ hóp má cao vì xương hàm gần như không còn được kích thích từ lực nhai tự nhiên. Hiện tượng tiêu xương sẽ diễn ra ở cả hai hàm khiến má hóp sâu, môi mỏng và tụt vào trong, khuôn mặt trông già đi rõ rệt.
- Người lớn tuổi mất răng không trồng lại: Ở người lớn tuổi, khả năng tái tạo xương giảm và mật độ xương thường yếu hơn, nên khi mất răng sẽ khiến xương hàm tiêu nhanh hơn người trẻ. Mô mềm cũng dễ chảy xệ, mất độ đàn hồi dẫn đến hóp má, đi kèm với dấu hiệu lão hóa như mặt gầy, da nhăn, rãnh sâu.

4. Dấu hiệu nhận biết hóp má do mất răng
Hóp má do mất răng thường không xuất hiện đột ngột, mà diễn tiến âm thầm theo thời gian. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết hóp má do mất răng:
- Hai bên má bị trùng xuống, có cảm giác hõm sâu hơn bình thường: Đây là dấu hiệu sớm và dễ nhận thấy. Khách hàng sẽ thấy:
- Vùng má, đặc biệt là bên mất răng, có cảm giác xẹp xuống khi nhìn nghiêng hoặc chụp ảnh
- Má không còn đầy đặn như trước, xuất hiện hõm nhẹ đến hõm sâu
- Khi sờ vào có cảm giác mô mềm thiếu độ căng, không còn được nâng “đỡ” như bên còn răng
- Da mặt chảy xệ, mất độ đàn hồi và xuất hiện nhiều nếp nhăn quanh miệng và má: Khi xương hàm tiêu biến do mất răng, khung nâng đỡ mô mềm sẽ suy giảm, dẫn đến:
- Da vùng má và quanh miệng dễ bị chảy xệ
- Độ đàn hồi của da giảm nhanh hơn bình thường
- Các nếp nhăn vùng rãnh mũi, má, khóe miệng xuất hiện sớm và sâu hơn
- Khuôn mặt trở nên hốc hác, lão hóa sớm và trông già hơn nhiều so với tuổi thật: Khi hóp má tiến triển rõ rệt, khách hàng sẽ thấy rõ các dấu hiệu sau:
- Khuôn mặt mất đi sự cân đối, trông gầy và hốc hác hơn
- Đường nét khuôn mặt trở nên cứng, thiếu sức sống
- Tổng thể gương mặt nhìn già hơn nhiều so với tuổi thật, đặc biệt ở vùng miệng và má

5. Những hậu quả khác khi mất răng hàm
Mất răng hàm không chỉ giảm chức năng ăn nhai và hóp má mà còn dẫn đến nhiều vấn đề liên quan đến sức khỏe răng miệng. Dưới đây là những hậu quả thường gặp khi mất răng hàm:
- Suy giảm chức năng ăn nhai: Răng hàm đảm nhận chức năng ăn nhai chính vì thế khi mất răng sẽ dẫn đến suy giảm lực nhai, khách hàng có xu hướng nhai lệch sang bên còn răng. Việc thức ăn không được nghiền nát kỹ sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, gây đau bụng, khó tiêu.
- Xô lệch răng toàn hàm: Khoảng trống mất răng sẽ tạo điều kiện cho răng kế cận đổ nghiêng về khoảng trống, răng đối diện trồi xuống từ đó khiến cung răng mất cân đối. Lâu dần răng sẽ bị lệch lạc, chen chúc, sai lệch khớp cắn khiến việc phục hình về sau phức tạp và tốn kém hơn.
- Bệnh lý răng miệng: Khoảng trống mất răng tạo điều kiện cho thức ăn bám dính, gây hôi miệng, sâu răng và viêm nha chu cho các răng còn lại. Nếu không kiểm soát tốt, các bệnh lý này có thể làm mất thêm răng khác.
- Phát âm khó khăn: Mất răng hàm có thể làm ảnh hưởng đến khả năng phát âm chuẩn khi giao tiếp, một số âm nói ra không tròn tiếng hoặc nói ngọng.

6. Giải pháp ngăn ngừa và cải thiện hóp má do mất răng
Hóp má do mất răng là hệ quả trực tiếp của tiêu xương hàm và mất điểm nâng đỡ mô mềm. Tình trạng này có thể ngăn ngừa và cải thiện bằng các giải pháp sau đây:
- Trồng răng Implant
- Phục hình răng sứ
- Phục hình toàn hàm (trường hợp mất nhiều răng)
- Can thiệp sớm để hạn chế tiêu xương
Bảng sau đây sẽ cung cấp đầy đủ các thông tin về ưu nhược điểm và đối tượng phù hợp theo từng phương pháp, khách hàng có thể tham khảo:
| Giải pháp | Giới thiệu ngắn gọn | Ưu điểm | Nhược điểm | Ai phù hợp? |
| Trồng răng Implant | Cấy trụ Implant vào xương hàm thay thế chân răng đã mất, gắn mão sứ bên trên |
|
|
|
| Phục hình răng sứ (Cầu răng sứ) | Mài 2 răng bên cạnh làm trụ, gắn cầu sứ che khoảng trống |
|
|
|
| Phục hình toàn hàm | Phục hồi nhiều răng hoặc toàn bộ hàm bằng hàm giả hoặc Implant toàn hàm |
|
|
|
| Can thiệp sớm sau mất răng | Phục hình răng ngay khi mất để hạn chế tiêu xương |
|
|
|

Mất răng có bị hóp má không, câu trả lời là có. Khi mất răng xương hàm sẽ tiêu biến dần theo thời gian, nếu không được phục hình sớm sẽ khiến mô mềm (môi, má) mất đi khung nâng đỡ dẫn đến hóp má, lão hóa và già trước tuổi. Theo khuyến cáo của bác sĩ, khi mất răng nên phục hình sớm để đảm bảo hiệu quả ăn nhai cũng như thẩm mỹ khuôn mặt, ngăn ngừa các vấn đề về sức khỏe răng miệng.
Liên hệ ngay Nha khoa Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về giải pháp phục hình răng mất cũng như các vấn đề răng miệng khác và đặt lịch khám bác sĩ.
Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.
| Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Nha khoa Việt Pháp chỉ mang tính chất tham khảo, không có vai trò thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị nha khoa. Để nắm rõ tình trạng bệnh lý về răng miệng, khách hàng hãy liên hệ trực tiếp với Nha khoa Việt Pháp để bác sĩ thăm khám. |

- Tốt nghiệp bác sĩ chuyên khoa Răng hàm mặt – Đại học Y Hà Nội
- Thành viên Hiệp hội Implant thế giới (ICOI)


