Hậu quả mất răng hàm dưới  – Nguyên nhân, phương pháp thực hiện và lưu ý cần biết

Mất răng hàm dưới có thể do nhiều nguyên nhân gây ra như vệ sinh răng miệng kém, chế độ dinh dưỡng không hợp lý… Mất răng hàm dưới nếu không được phục hình sớm có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm: tiêu xương hàm, lệch khớp cắn, hóp má… Sau đây hãy cùng tìm hiểu chi tiết thông tin về nguyên nhân, phương pháp điều trị và lưu ý cần biết khi bị mất răng hàm dưới, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Nguyễn Hồng Quân – bác sĩ cao cấp tại hệ thống Nha khoa Quốc tế Việt Pháp.

1. Tổng quan về hệ răng hàm dưới 

Ở người trưởng thành, hàm dưới thường có 16 chiếc răng, bao gồm 4 răng cửa (răng số 1,2), 2 răng nanh (răng số 3), 4 răng hàm nhỏ (số 4, 5) và 6 răng hàm lớn (số 6, 7, 8). Mỗi nhóm răng sẽ đảm nhận chức năng riêng.

Vai trò quan trọng của hệ răng hàm dưới

Răng hàm dưới được đánh giá là trụ lực chính của toàn bộ hệ thống ăn nhai. Dưới đây là những vai trò quan trọng của hệ răng hàm dưới:

• Vai trò ăn nhai: Quá trình ăn nhai diễn ra với sự phối hợp theo chuỗi của các răng. Trong đó:
  • Răng cửa sẽ cắn, chia nhỏ thức ăn 
  • Răng nanh có nhiệm vụ xé
  • Răng hàm nhỏ dùng để cắn xé, nghiền sơ bộ thức ăn 
  • Răng hàm lớn (đặc biệt là răng số 6 và 7) đóng vai trò chủ lực trong việc nghiền nát thức ăn. Răng hàm dưới càng khỏe thì tiêu hóa sẽ càng khỏe.
• Vai trò thẩm mỹ và nâng đỡ cấu trúc: Răng hàm dưới đóng vai trò như khung đỡ cho phần dưới khuôn mặt. Khi răng hàm dưới đủ sẽ giúp nâng đỡ cơ mặt, khuôn mặt cân đối, đầy đặn và ngăn ngừa lão hóa.
• Vai trò phát âm: Răng hàm dưới sẽ phối hợp với môi, lưỡi, răng hàm trên để hỗ trợ việc phát âm chính xác, rõ chữ, nhất là những âm như t, đ, n, l, s, x, ch…

2. Nguyên nhân gây mất răng hàm dưới 

Mất răng hàm dưới có thể do nhiều nguyên nhân, trong đó phổ biến là các nguyên nhân sau:

• Vệ sinh răng miệng kém: Nguyên nhân gây mất răng phổ biến ở người trưởng thành. Khi lười chải răng hoặc vệ sinh sai cách sẽ dẫn đến bệnh lý sâu răng, viêm nướu, viêm nha chu và làm mất răng vĩnh viễn.
• Chế độ dinh dưỡng không hợp lý: Việc thiếu hụt canxi, vitamin D hoặc tiêu thụ quá nhiều đường, axit sẽ làm hỏng men răng, dẫn đến sâu răng, răng yếu dần, giòn, dễ vỡ/gãy và mất răng sớm.
• Thói quen xấu: Các thói quen như hút thuốc lá gây viêm nướu nặng hoặc nghiến răng làm mòn và suy yếu cấu trúc răng. Thói quen này lặp đi lặp lại theo thời gian sẽ khiến răng suy yếu và dễ bị mất.
• Chấn thương: Tai nạn giao thông hoặc va đập khi chơi thể thao có thể gây vỡ, gãy hoặc rụng răng hoàn toàn.
• Tuổi tác: Quá trình lão hóa tự nhiên khiến răng và xương hàm bị thoái hóa, men răng mòn đi qua thời gian dài sử dụng. Bởi vậy, người lớn tuổi thường có nguy cơ mất răng hàm cao hơn nếu không chăm sóc tốt.
• Bệnh lý toàn thân: Những người mắc bệnh đái tháo đường, viêm khớp hoặc ung thư vùng miệng thường có răng yếu và dễ rụng hơn bình thường.

3. Hậu quả nghiêm trọng khi mất răng hàm dưới

Mất răng hàm dưới kéo dài mà không được phục hình sẽ kéo theo nhiều hậu quả nghiêm trọng:

• Suy giảm chức năng ăn nhai: Răng hàm dưới đóng vai trò nghiền nát thức ăn trước khi nuốt. Khi mất răng lực nhai giảm, thức ăn không được nghiền nát kỹ, gây áp lực lớn cho dạ dày và hệ tiêu hóa, dẫn đến các bệnh lý về đường ruột như rối loạn tiêu hóa, viêm đường ruột, đau dạ dày.
• Tiêu xương hàm: Khi chân răng mất đi, lực nhai không còn kích thích xương hàm, dẫn đến tình trạng tiêu xương, tụt lợi và hóp má.
• Xô lệch hệ thống răng: Khi mất một răng, các răng lân cận có xu hướng đổ nghiêng về khoảng trống, răng đối diện trồi lên hoặc thụt xuống quá mức, gây lệch khớp cắn, giảm hiệu quả nhai toàn hàm.
• Biến chứng cơ hàm: Khi khớp cắn mất cân bằng do mất răng, lực nhai phân bố lệch khiến cơ hàm hoạt động nhiều dẫn đến đau khớp thái dương hàm, đau đầu, mỏi cổ vai gáy do mất sự nâng đỡ cân bằng.
• Lão hóa sớm: Mất răng hàm dưới lâu năm sẽ dẫn đến tiêu xương, hóp má, da mặt chảy xệ, xuất hiện nhiều nếp nhăn quanh miệng, khiến khuôn mặt già hơn so với tuổi thật.
• Ảnh hưởng giao tiếp: Răng hàm dưới bị mất sẽ dẫn đến khả năng phát âm kém chuẩn xác, không tròn chữ do mất đi các điểm tựa trong khoang miệng.

4. Các phương pháp phục hình răng hàm dưới

Hiện nay phục hình răng hàm dưới chủ yếu được thực hiện theo 4 phương pháp sau:

4.1. Trồng răng Implant – Giải pháp tối ưu nhất

Trồng răng implant được đánh giá là giải pháp tối ưu và hiện đại nhất trong phục hình răng mất, đặc biệt là các răng hàm chịu lực lớn. Cấu tạo của răng implant sẽ bao gồm: 

• Trụ implant chất liệu Titanium (thay thế chân răng)
• khớp nối Abutment liên kết giữa trụ và mão
• Mão răng sứ gắn lên trên thay thế thân răng

Ưu điểm của trồng răng implant: 

• Khôi phục chức năng ăn nhai gần như 100%
• Ngăn chặn tiêu xương hàm
• Không cần mài răng thật
• Tuổi thọ rất cao (trên 20 năm hoặc vĩnh viễn nếu chăm sóc tốt).

Nhược điểm: Chi phí cao và đòi hỏi bác sĩ có chuyên môn sâu, thiết bị hiện đại.

4.2. Làm cầu răng sứ

Trước khi trồng răng implant ra đời, cầu răng sứ là giải pháp phổ biến và được nhiều khách hàng lựa chọn. Khi làm cầu răng sứ, bác sĩ sẽ mài hai răng thật kế cận để làm trụ nâng đỡ một dãy cầu sứ bắc qua khoảng trống mất răng.

 Ưu điểm của phương pháp cầu răng sứ:

• Thời gian thực hiện nhanh (khoảng 2 – 5 ngày)
• Phục hồi chức năng ăn nhai và thẩm mỹ khá tốt.
• Chi phí thấp hơn răng implant

Nhược điểm: Gây tổn thương răng thật khỏe mạnh do phải mài mòn, không ngăn được tiêu xương hàm và tuổi thọ ngắn (khoảng 7 – 10 năm).

Giải pháp này phù hợp với những người mất răng cần phục hình nhanh hoặc người không thể cấy ghép implant.

4.3. Hàm giả tháo lắp

Đây là phương pháp phục hình răng mất lâu đời và tiết kiệm chi phí nhất. Khách hàng sẽ sử dụng nền hàm nhựa hoặc khung kim loại có gắn răng giả phía trên. Hàm giả tháo lắp có thể tháo ra lắp vào linh hoạt khi ăn nhai và vệ sinh.

Ưu điểm: Chi phí rẻ nhất, dễ dàng vệ sinh và phù hợp cho người cao tuổi mất nhiều răng.

Nhược điểm: Lực nhai yếu, vướng víu, dễ lỏng lẻo, gây khó khăn khi ăn nhai, nói chuyện và không ngăn được tình trạng tiêu xương hàm.

4.4. Niềng răng (Chỉnh nha)

Trong một số trường hợp đặc biệt, mất 1 – 2 răng, khoảng trống nhỏ và cấu trúc răng thuận lợi), bác sĩ có thể chỉ định niềng răng để kéo các răng còn lại dịch chuyển, lấp đầy khoảng trống răng mất mà không cần dùng răng giả.

Ưu điểm của phương pháp niềng răng là bảo tồn răng thật tối đa, khớp cắn được điều chỉnh lại đồng đều và chuẩn. Tuy nhiên, điểm hạn chế của niềng răng là cần thời gian dài (có thể 1 – 2 năm), chỉ áp dụng cho một số trường hợp nhất định theo đánh giá của bác sĩ. 

5. Lưu ý sau khi phục hình mất răng hàm dưới

Sau khi phục hình mất răng hàm dưới dù theo phương pháp nào, khách hàng cũng cần lưu ý những điều sau đây:

• Chế độ ăn uống: Sau khi phục hình, lực nhai và mô nướu vẫn còn nhạy cảm, vì thế chế độ ăn cần tuân thủ những điều sau:
  • Ăn thức ăn mềm, ấm trong giai đoạn đầu như cháo, súp, trứng…
  • Nên cắt nhỏ thức ăn, nhai chậm để răng quen lực 
  • Uống đủ nước để hạn chế tình trạng khô miệng 
  • Hạn chế các đồ cứng, dai và thói quen nhai một bên
• Vệ sinh răng miệng: Cần vệ sinh đúng cách để tránh viêm nhiễm sau phục hình. Cụ thể:
  • Đánh răng kỹ bằng bàn chải lông mềm, ít nhất 2 lần/ngày, chú ý đánh kỹ vùng viền quanh nướu/implant. Tránh chải răng quá mạnh vì có thể làm tụt nướu.
  • Dùng chỉ nha khoa, máy tăm nước để làm sạch sâu vùng kẽ răng 
  • Sử dụng hàm tháo lắp thì nên tháo ra để vệ sinh sau khi ăn, chải sạch nền hàm
• Tái khám định kỳ: Sau khi phục hình cần tuân thủ thời gian tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để được kiểm tra khớp cắn, lấy cao răng và làm sạch mảng bám, điều chỉnh hàm tháo lắp nếu bị lỏng. Tần suất tái khám có thể theo chỉ định của bác sĩ hoặc 3 – 6 tháng/lần.

Mất răng hàm dưới có thể do nhiều nguyên nhân như chế độ vệ sinh kém, bệnh lý răng miệng, chấn thương… Khi bị mất răng, khách hàng nên phục hình sớm vì răng hàm dưới có vai trò quan trọng trong hoạt động ăn nhai. Việc phục hình mất răng hàm dưới càng muộn càng dễ dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chức năng ăn nhai, thẩm mỹ cũng như sức khỏe răng miệng và toàn thân.

Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vẫn miễn phí về trồng răng implant, cầu răng sứ phục hình răng mất và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.