Tôi há miệng đau hàm có sao không? Nguyên nhân, biện pháp và cách xử lý hiệu quả

Há miệng đau hàm thường là dấu hiệu liên quan đến rối loạn khớp thái dương hàm, mọc răng khôn hoặc bị sái quai hàm. Tình trạng này gây ra nhiều phiền toái cho khách hàng trong giao tiếp cũng như hoạt động ăn nhai. Sau đây hãy cùng tìm hiểu về nguyên nhân, biện pháp và cách xử lý hiệu quả tình trạng há miệng đau hàm, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Trần Xuân Đăng – hệ thống Nha khoa Quốc tế Việt Pháp.

1. Dấu hiệu nhận biết tình trạng há miệng đau hàm

Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết tình trạng há miệng đau hàm, giúp khách hàng chủ động thăm khám và điều trị trước khi tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn:

• Cảm giác tại hàm: Khách hàng có thể thấy hàm bị co cứng, mỏi quai hàm ở một hoặc cả hai bên. Cơn đau tăng khi má miệng, nhai thức ăn.
• Xuất hiện âm thanh ở khớp hàm: Xuất hiện tiếng kêu lục cục, lụp cụp hoặc lạo xạo khi há miệng hoặc ăn nhai.
• Hạn chế khả năng há miệng và cử động hàm: Khó khăn khi há miệng to, ăn nhai, nói chuyện hoặc cử động miệng thiếu linh hoạt, có cảm giác hàm bị kẹt.
• Cơn đau lan tỏa sang các vùng khác: Cơn đau nhức có thể lan ra bên trong hoặc xung quanh tai, thái dương, vùng mặt, đầu, cổ và vai.
• Thay đổi hình dạng khuôn mặt hoặc cử động của hàm: Mặt có thể bị sưng do phì đại cơ nhai tại vị trí viêm hoặc hàm bị lệch khi há.

2. Nguyên nhân há miệng đau hàm phổ biến

Đau hàm khi há miệng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như căng cơ do nhai quá nhiều, các bệnh lý liên quan đến khớp thái dương hàm, răng miệng hoặc tuyến nước bọt. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến:

• Rối loạn hoặc viêm khớp thái dương hàm (TMJ): Là nguyên nhân phổ biến, gây ra các cơn đau theo chu kỳ và co thắt cơ, dẫn đến các triệu chứng khó chịu tái phát theo từng đợt hoặc kéo dài như: 
  • Đau vùng trước tai hoặc hai bên quai hàm
  • Đau tăng khi há miệng, nhai hoặc nói chuyện
  • Xuất hiện tiếng kêu lục cục, lạo xạo khi cử động hàm
  • Co thắt cơ nhai hoặc cứng hàm
• Loạn năng khớp thái dương hàm: Tình trạng mất cân bằng giữa cơ nhai và khớp thái dương hàm có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng há miệng đau hàm. Các triệu chứng mỏi hàm khi nhai, khó há miệng, cử động có tiếng kêu nhẹ có thể mờ nhạt ở giai đoạn đầu nhưng dễ tái phát khi căng thẳng, thiếu ngủ hoặc phải hoạt động cơ hàm liên tục.
• Sái quai hàm (Trật khớp hàm): Xảy ra khi xương hàm bị lệch khỏi vị trí do há miệng quá rộng đột ngột do cười lớn, ngáp hoặc va chạm mạnh. Khách hàng có thể gặp biểu hiện đau dữ dội vùng khớp hàm, hàm bị lệch sang một bên, không thể há miệng, khó nói chuyện và ăn uống.
• Các vấn đề răng miệng: Những vấn đề về răng miệng sau đây cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến tình trạng há miệng đau hàm:
  • Răng khôn mọc lệch/ngầm: Gây sưng lợi, đau nhức lan rộng khắp khung hàm, khó há miệng và đau khi nhai.
  • Sâu răng nghiêm trọng: Vi khuẩn tấn công vào tủy răng và dây thần kinh, gây đau hàm không há được miệng, cơn đau có thể lan sang vùng tai. 
• Thói quen sinh hoạt và yếu tố tâm lý: Một số thói quen sinh hoạt hàng ngày và yếu tố tâm lý cũng có thể là nguyên nhân làm phát sinh hiện tượng há miệng đau hàm: 
  • Nghiến răng: Tạo áp lực cực lớn lên hàm, làm mòn men răng và đau khớp cắn, căng cơ nhai kéo dài.
  • Stress/Căng thẳng: Gây căng cứng các nhóm cơ hàm. Hàm nhanh mỏi khi ăn hoặc nói. 
  • Sai tư thế ngủ: Nằm nghiêng một bên hoặc kê tay dưới hàm trong thời gian dài có thể làm cơ và khớp hàm phải chịu lực liên tục, dẫn đến đau mỏi sau khi thức dậy.
• Các bệnh lý khác: Há miệng đau hàm có thể do một số bệnh lý toàn thân khác, điển hình như bệnh quai bị gây sưng đau tuyến nước bọt mang tai, làm khó khăn khi há miệng và nhai nuốt.

3. Há miệng đau hàm có nguy hiểm không?

Không phải mọi trường hợp há miệng đau hàm đều nguy hiểm. Mức độ nguy hiểm sẽ phụ thuộc vào tình trạng nhẹ hoặc nặng, kéo dài. Cụ thể như sau:

• Nếu chỉ đau nhẹ sau khi ăn đồ cứng, ngáp quá rộng hoặc nói nhiều, cơn đau hàm có thể giảm sau khi nghỉ ngơi, chăm sóc đúng cách mà không cần can thiệp y tế.
• Nếu đau kéo dài, lặp lại thường xuyên, kèm hạn chế vận động hàm hoặc xuất hiện tiếng kêu khớp, khách hàng nên đi khám sớm để xác định chính xác nguyên nhân và điều trị kịp thời, hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn.

Tình trạng há miệng đau hàm nếu để lâu và kéo dài có thể ảnh hưởng đến ăn nhai, giấc ngủ, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, nếu nguyên nhân há miệng đau hàm do rối loạn khớp thái dương hàm hoặc các bệnh lý răng miệng, trì hoãn điều trị có thể khiến tổn thương trở nên nghiêm trọng, thời gian điều trị kéo dài và hiệu quả phục hồi giảm.

4. Biện pháp cải thiện há miệng đau hàm tại nhà

Há miệng đau hàm có thể cải thiện tại nhà bằng các biện pháp chăm sóc sau đây:

• Chườm nóng hoặc chườm lạnh: Khách hàng có thể chườm ấm để giãn cơ, tăng tuần hoàn máu hoặc chườm lạnh để giảm sưng viêm. Mỗi lần chườm nên kéo dài khoảng 15 – 20 phút, đều đặn mỗi ngày. Lưu ý không nên chườm trực tiếp đá lạnh lên da để tránh gây tổn thương mô.
• Massage và xoa bóp: Dùng ngón tay ấn nhẹ và xoa tròn vùng khớp hàm bị đau để giảm căng thẳng cơ. Trong quá trình massage hãy kết hợp hít thở chậm và thư giãn. Nên thực hiện trong khoảng 5 – 10 phút/lần, tránh ấn quá mạnh vì có thể khiến cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn.
• Điều chỉnh chế độ ăn: Nên ưu tiên thực phẩm mềm, dễ nuốt như cháo, súp, bún/mì mềm; Tránh thức ăn dai, cứng, dính hoặc kẹo cao su và các thói quen nhai liên tục.
• Thay đổi thói quen và tư thế ngủ: Khi ngủ nên nằm ngửa hoặc nằm nghiêng nhẹ sang bên không đau, hạn chế nằm sấp, kê tay dưới cằm hoặc dưới hàm khi ngủ.
• Thực hiện các bài tập cơ hàm: Thực hiện các bài tập thư giãn hàm, mở miệng một phần hoặc toàn phần theo hướng dẫn chuyên khoa của bác sĩ. Chú ý không nên tự ý tập các động tác mạnh hoặc cố gắng há miệng quá mức khi đang đau vì có thể làm tổn thương khớp nhiều hơn.
• Sử dụng thuốc không kê đơn: Các loại thuốc giảm đau, kháng viêm như Paracetamol, Ibuprofen có thể giúp giảm các triệu chứng đau, viêm. Lưu ý cần tuân thủ liều lượng và thời gian sử dụng đúng theo hướng dẫn.

Lưu ý: Những biện pháp trên đây chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế việc điều trị nếu nguyên nhân há miệng đau hàm liên quan đến bệnh lý khớp thái dương hàm, răng miệng hoặc chấn thương. Nếu triệu chứng đau kéo dài hoặc ngày càng nặng, khách hàng nên chủ động đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám.

5. Phương pháp điều trị há miệng đau hàm

Điều trị há miệng đau hàm cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh, mức độ tổn thương và tình trạng sức khỏe của từng người. Dưới đây là một số phương pháp điều trị phổ biến:

• Điều trị không xâm lấn: Phương pháp ưu tiên đối với các trường hợp đau hàm do rối loạn khớp thái dương hàm, căng cơ nhai hoặc nghiến răng, khi chưa có tổn thương cấu trúc nghiêm trọng. Phương pháp cụ thể gồm:
  • Đeo máng nhai hoặc máng chống nghiến: Giúp giảm lực tác động lên khớp và ổn định khớp cắn.
  • Vật lý trị liệu: Một số phương pháp như chiếu tia hồng ngoại, tập vận động hàm chuyên sâu có thể giúp tăng biên độ há miệng và cải thiện sự phối hợp của khớp thái dương hàm. Lưu ý, việc điều trị cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
• Can thiệp nha khoa: Bác sĩ có thể chỉ định can thiệp nha khoa nếu nguyên nhân đau hàm xuất phát từ bệnh lý răng miệng hoặc sai khớp cắn. Một số phương pháp can thiệp phổ biến như:
  • Nhổ răng: Áp dụng cho trường hợp răng khôn mọc lệch/ngầm hoặc răng sâu quá nặng không thể giữ lại 
  • Niềng răng (Chỉnh nha): Được chỉ định cho những trường hợp sai khớp cắn, răng mọc chen chúc. Niềng răng sẽ điều chỉnh  lại khớp cắn lệch, đưa răng về đúng vị trí, từ đó cải thiện chức năng ăn nhai, giảm tái phát đau hàm
  • Trám răng hoặc phục hình răng: Biện pháp giúp xử lý răng sâu hoặc thay thế răng đã mất, nhằm khôi phục khả năng ăn nhai và cân bằng khớp cắn.
• Can thiệp xâm lấn: Phẫu thuật khớp thái dương hàm hoặc nắn chỉnh lại khớp hàm thường được chỉ định cho những trường hợp nặng hoặc bị trật khớp nghiêm trọng, sau khi được bác sĩ đánh giá kỹ lưỡng tình trạng.

6. Cách phòng ngừa tái phát há miệng đau hàm

Sau khi điều trị, tình trạng há miệng đau hàm vẫn có thể tái phát nếu nguyên nhân chưa được kiểm soát hoặc khách hàng tiếp tục duy trì các thói quen không tốt. Dưới đây là một số cách phòng ngừa tái phát đau hàm há miệng được bác sĩ khuyến khích áp dụng:

• Vệ sinh răng miệng đúng cách: Đánh răng ít nhất 2 lần/ngày kết hợp dùng chỉ nha khoa và nước súc miệng để loại bỏ mảng bám, thức ăn thừa, ngăn ngừa vi khuẩn phát triển, từ đó tránh các bệnh lý răng lợi.
• Từ bỏ thói quen xấu: Không dùng răng mở nắp chai, không cắn móng tay, hạn chế nhai một bên, nhai kẹo cao su thường xuyên, há miệng quá rộng khi ngáp hoặc cười lớn… sẽ giúp giảm tải cho cơ nhai và khớp thái dương hàm, từ đó hạn chế nguy cơ đau tái phát.
• Duy trì tâm lý thoải mái, kiểm soát căng thẳng: Hãy giữ tinh thần thoải mái để hạn chế nghiến răng, co cứng hàm do stress.
• Thăm khám nha khoa định kỳ: Mỗi người nên kiểm tra sức khỏe răng miệng 6 tháng/lần để tầm soát và xử lý sớm các dấu hiệu bất thường, can thiệp điều trị từ sớm.

Há miệng đau hàm là dấu hiệu liên quan đến các rối loạn của khớp thái dương hàm, sái quai hàm hoặc các vấn đề răng miệng khác như răng khôn mọc lệch/ngầm, răng sâu vào tủy. Tình trạng há miệng đau hàm ở mức độ nhẹ có thể không gây nguy hiểm nhưng tái phát nhiều lần, kéo dài với mức độ đau tăng lên thì cần được thăm khám sớm để xác định chính xác nguyên nhân và điều trị sớm.

Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ chăm sóc răng miệng và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.