Viêm lợi trùm là tình trạng viêm mô mềm quanh răng, thường gặp khi răng khôn mọc lệch hoặc mọc một phần, lợi phủ lên trên răng. Viêm lợi trùm dễ gây giắt thức ăn, vi khuẩn phát triển gây viêm nhiễm. Bài viết sau đây sẽ cung cấp chi tiết các thông tin về nguyên nhân, dấu hiệu và phương pháp điều trị viêm lợi trùm hiệu quả, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Trần Xuân Đăng – bác sĩ chuyên khoa RHM tại hệ thống Nha khoa Quốc tế Việt Pháp.
1. Viêm lợi trùm là gì?
Viêm lợi trùm là tình trạng viêm xảy ra ở phần lợi (nướu) phủ lên thân răng mọc dở dang dẫn đến lợi viêm nhiễm, sưng đỏ và đau. Đây là một bệnh lý răng miệng thường xảy ra khi răng khôn (răng số 8) mọc lệch, mọc ngầm hoặc mọc một phần, phần lợi che phủ phía trên.
Viêm lợi trùm sẽ tạo điều kiện thuận lợi khiến thức ăn, vi khuẩn và mảng bám dễ mắc kẹt, khó làm sạch, lâu ngày gây nhiễm trùng và dẫn đến viêm.

2. Phân loại viêm lợi trùm
Viêm lợi trùm được phân thành 2 loại là viêm lợi trùm cấp tính và viêm lợi trùm mạn tính. Mỗi loại sẽ có đặc điểm khác nhau về thời gian khởi phát, mức độ đau, sưng lợi cũng như các dấu hiệu khác. Bảng sau đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về hai loại viêm lợi trùm để khách hàng nắm rõ:
| Tiêu chí | Viêm lợi trùm cấp tính | Viêm lợi trùm mạn tính |
| Thời gian khởi phát | Đột ngột, trong vài giờ đến vài ngày | Kéo dài nhiều tuần/tháng |
| Mức độ đau | Đau dữ dội, nhức lan tai, hàm – cổ | Đau âm ỉ, khó chịu nhẹ |
| Sưng lợi | Sưng to, đỏ, nóng | Sưng nhẹ hoặc tái đi tái lại |
| Toàn thân | Có thể sốt, mệt, nổi hạch cổ | Thường không sốt |
| Ăn nhai – há miệng | Đau khi nhai, há miệng khó (cứng hàm) | Ít ảnh hưởng, chỉ cộm vướng |
| Hôi miệng | Có thể hôi miệng do mủ/vi khuẩn | Thường xuyên hôi miệng |
| Chảy máu lợi | Ít gặp | Thường xuyên chảy máu khi chải răng |
| Dịch mủ | Có thể có mủ rõ rệt | Thỉnh thoảng rỉ dịch mủ |
| Tần suất tái phát | Bộc phát từng đợt | Tái phát nhiều lần theo chu kỳ |
| Nguy cơ biến chứng | Cao, có thể dẫn đến áp xe, nhiễm trùng lan rộng | Thấp hơn nhưng kéo dài gây khó chịu |
| Mức độ nguy hiểm | Nguy hiểm, cần xử trí sớm, có thể cấp cứu | Cần điều trị triệt để, tránh tái phát |
| Hướng điều trị | Sử dụng kháng sinh, vệ sinh hoặc có thể rạch dẫn lưu/nhổ răng khôn | Cắt lợi trùm hoặc nhổ răng khôn dứt điểm |
| Khuyến nghị | Đi khám bác sĩ ngay khi đau/sốt | Chủ động điều trị sớm, không để tái đi tái lại |
3. Nguyên nhân gây bệnh viêm lợi trùm
Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng viêm lợi trùm:
- Nhiễm vi khuẩn do vệ sinh kém: Vệ sinh răng miệng kém khiến thức ăn và vi khuẩn tích tụ trong kẽ lợi trùm, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây nhiễm trùng, sưng viêm, khởi phát viêm lợi trùm cấp tính.
- Răng khôn mọc lệch, ngầm: Răng khôn mọc lệch, mọc ngầm không đủ chỗ thoát khỏi vạt nướu một phần bị lợi che phủ. Tình trạng này khiến lợi liên tục bị chèn ép, cọ xát và viêm tái phát nhiều lần.
- Lợi không tiêu biến: Ở một số người, lợi không tự rách ra khi răng đã mọc đúng độ cao, dẫn đến việc răng cọ xát vào nướu gây viêm. Tình trạng này có thể tái đi tái lại nếu không can thiệp cắt lợi trùm.
- Va chạm giữa các răng khi ăn nhai: Răng đối diện va chạm vào phần lợi đang sưng khi ăn nhai, gây tổn thương và nhiễm trùng, khiến vi khuẩn phát triển.
- Đối tượng nguy cơ cao: Một số người sau đây có nguy cơ bị viêm lợi trùm cao do thay đổi nội tiết tố hoặc thói quen sinh hoạt:
- Người từ 20 – 29 tuổi (giai đoạn răng khôn mọc mạnh nhất)
- Phụ nữ mang thai do thay đổi nội tiết, lợi nhạy cảm
- Người thường xuyên hút thuốc khiến đề kháng mô lợi bị giảm, chậm lành thương
- Người thường xuyên bị căng thẳng, thiếu ngủ, sức đề kháng kém

4. Dấu hiệu nhận biết viêm lợi trùm
Viêm lợi trùm tiến triển theo từng giai đoạn, mỗi giai đoạn sẽ biểu hiện bằng những dấu hiệu khác nhau như sau:
4.1. Giai đoạn nhẹ (mới khởi phát)
Giai đoạn này viêm lợi trùm mới khởi phát, biểu hiện chưa rõ rệt nên thường dễ bị bỏ qua. Lúc này sẽ tình trạng bệnh sẽ có những dấu hiệu sau đây:
- Lợi sưng đỏ quanh răng khôn, có thể có cảm giác căng tức
- Đau âm ỉ, đôi lúc nhói khi chạm vào hoặc ăn nhai
- Hôi miệng do thức ăn mắc kẹt, vi khuẩn phân hủy gây mùi hôi
- Cộm vướng khi nhai, cảm giác khó chịu khi nhai chạm vào
4.2. Giai đoạn nặng
Khi viêm lợi trùm nặng hơn, viêm nhiễm lan rộng hoặc có mủ, sẽ xuất hiện các biểu hiện rõ rệt, ảnh hưởng đến sinh hoạt. Cụ thể:
- Đau dữ dội, lan lên đến vùng tai – hàm – cổ, cơn đau có thể tăng nhanh, gây buốt nhức
- Sưng má, há miệng khó khi ăn nhai hoặc nói chuyện
- Sốt, mệt mỏi do cơ thể phản ứng với nhiễm trùng
- Chảy mủ, hạch cổ sưng
- Nuốt đau, nhất là khi viêm lan về phía họng

Dấu hiệu nhận biết viêm lợi trùm
5. Biến chứng nguy hiểm của viêm lợi trùm
Nhiều người nghĩ viêm lợi trùm chỉ là viêm nhiễm thông thường do mọc răng khôn. Tuy nhiên, thực tế nếu không được điều trị đúng cách, viêm lợi trùm có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm:
- Nhiễm trùng lan rộng: Nhiễm trùng từ viêm lợi trùm nếu không được kiểm soát có thể lây lan sang các răng lân cận hoặc vào các khoang sâu đầu và cổ, dẫn đến nhiễm trùng huyết, khó thở hoặc đe dọa tính mạng, cần cấp cứu ngay lập tức.
- Áp xe và hỏng răng: Viêm nhiễm kéo dài có thể hình thành ổ mủ quanh chân răng, tăng nguy cơ sâu răng, viêm tủy, bào mòn men răng và làm chân răng yếu đi dẫn đến lung lay, mất răng vĩnh viễn.
- Ảnh hưởng sức khỏe tổng thể: Khi vi khuẩn xâm nhập vào máu có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ, viêm phổi hoặc nghiêm trọng hơn là nhiễm trùng máu, ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.
6. Phương pháp điều trị viêm lợi trùm
Viêm lợi trùm không thể tự khỏi hoàn toàn mà cần được điều trị và can thiệp nha khoa đúng cách. Tùy vào mức độ viêm nhiễm và tình trạng mọc răng khôn, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp nhất.
6.1. Điều trị nội khoa
Đây là phương pháp được chỉ định để kiểm soát viêm lợi trùm cấp tính. Lúc này bác sĩ sẽ ưu tiên các phương pháp sau:
- Sử dụng thuốc kháng sinh, kháng viêm để tiêu diệt vi khuẩn và giảm sưng, hạn chế hình thành mủ, ngăn viêm lan sang các vùng như má, cổ, hỏng
- Sử dụng thuốc giảm đau (Paracetamol, Ibuprofen) và thuốc chống phù nề để giảm sưng đau, giúp khách hàng thoải mái hơn khi ăn nhai, nói chuyện trong thời gian điều trị
Lưu ý: Điều trị nội khoa khi viêm lợi trùm chỉ mang tính tạm thời, không loại bỏ nguyên nhân gây viêm nên vẫn có thể tái phát.
6.2. Can thiệp nha khoa
Đây là phương pháp điều trị dứt điểm nguyên nhân gây ra tình trạng viêm lợi trùm. Bác sẽ sẽ can thiệp bằng các cách sau đây để loại bỏ hoàn toàn ổ chứa vi khuẩn gây viêm và ngăn tái phát lâu dài:
- Cắt lợi trùm: Phương pháp giúp loại bỏ phần lợi thừa bao phủ thân răng để răng mọc lên bình thường. Cách này thường được áp dụng khi răng khôn mọc thẳng, có khả năng giữ lại.
- Nhổ răng: Thường được chỉ định cho răng khôn mọc lệch, mọc ngầm để điều trị dứt điểm và ngăn ngừa tái phát về sau.
- Lấy cao răng: Bác sĩ sẽ làm sạch mảng bám và ổ viêm tại vùng lợi, từ đó hỗ trợ lợi lành thương nhanh hơn. Phương pháp này thường được kết hợp với các phương pháp trên để tăng hiệu quả điều trị.

6.3. Mẹo giảm đau tại nhà
Để giảm cảm giác khó chịu khi bị viêm lợi trùm, khách hàng có thể áp dụng một số mẹo giảm đau tại nhà sau đây:
- Súc miệng nước muối ấm để sát khuẩn nhẹ
- Dùng tinh dầu tràm trà (pha loãng) giúp kháng khuẩn tự nhiên
- Chườm lạnh bên má giúp giảm sưng đau
- Chườm muối rang ấm giúp thư giãn vùng hàm
Lưu ý: Đây chỉ là cách xử lý tạm thời, không thay thế cho việc điều trị nha khoa. Nếu đau kéo dài trên 2 – 3 ngày, sưng to hoặc sốt, khách hàng nên đi khám bác sĩ ngay.
7. Chế độ dinh dưỡng và phòng ngừa viêm lợi trùm
Dưới đây là những hướng dẫn chi tiết của bác sĩ nha khoa về chế độ dinh dưỡng và các phòng ngừa viêm lợi trùm hiệu quả, khách hàng có thể áp dụng:
Thực phẩm nên ăn
Để lợi nhanh hồi phục, khách hàng nên ưu tiên sử dụng các thực phẩm sau:
- Thực phẩm mềm (cháo, súp, canh, trứng, đậu hũ, cá hấp…)
- Thực phẩm giàu Vitamin C, E và Kẽm như dâu tây, bông cải xanh, hải sản, các loại đậu…
- Uống nhiều nước để giảm khô miệng, hạn chế vi khuẩn phát triển
Thực phẩm cần kiêng
Để tránh viêm lợi trùm nặng hơn, khách hàng nên kiêng những thực phẩm, đồ uống sau đây:
- Đồ ăn cứng, dai, cay nóng như xương, sụn, thịt bò khô, ớt, tiêu, lẩu cay…
- Thực phẩm nhiều axit (cam, chanh, giấm, nước có gas)
- Đồ ngọt, chất kích thích (rượu, bia, thuốc lá)
Phòng ngừa viêm lợi trùm tái phát
Viêm lợi trùm có thể phòng ngừa bằng các cách sau:
- Vệ sinh răng miệng đúng cách: Đánh răng 2 – 3 lần/ngày, dùng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước để làm sạch sâu, nhất là vùng kẽ răng khôn
- Khám răng định kỳ 3 – 6 tháng/lần để lấy cao răng, kiểm tra nướu, tình trạng mọc răng khôn

Viêm lợi trùm thường xảy ra khi răng khôn mọc lệch, ngầm, mọc một phần gây ra cảm giác đau nhức, khó chịu, ảnh hưởng đến hoạt động ăn nhai cũng như sức khỏe toàn thân. Tình trạng viêm lợi trùm nếu không được kiểm soát và xử lý có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Do đó khi đau nhức, sưng nướu do viêm lợi trùm hãy đến khám bác sĩ ngay để được kiểm tra và đưa ra phương pháp xử lý hiệu quả.
Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ nhổ răng khôn và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.
Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.
| Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp chỉ mang tính chất tham khảo, không có vai trò thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị nha khoa. Để nắm rõ tình trạng bệnh lý về răng miệng, khách hàng hãy liên hệ trực tiếp với Nha khoa Quốc Tế Việt Pháp để bác sĩ thăm khám. |

- Tốt nghiệp bác sĩ chuyên khoa Răng hàm mặt – Đại học Y Hà Nội
- Thành viên Hiệp hội Implant thế giới (ICOI)



