5 giai đoạn trong thứ tự mọc răng của bé – Dấu hiệu và cách vệ sinh răng miệng cho bé hiệu quả

Chiếc răng đầu tiên của bé thường xuất hiện khi bé khoảng 6 tháng tuổi, nhưng thời điểm và thứ tự mọc răng của bé có thể khác nhau. Răng nào mọc trước, khi nào bé mọc đủ răng sữa và trường hợp nào cần đưa bé đi khám? Bài viết dưới đây của Nha khoa Việt Pháp với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Trần Thanh Tùng sẽ giúp cha mẹ theo dõi quá trình mọc răng của con dễ dàng hơn.

1. Tổng quan về bộ răng sữa của trẻ

Răng sữa bắt đầu hình thành trước khi trẻ chào đời và lần lượt nhú qua nướu (lợi) trong những năm đầu đời. 

Thời điểm bắt đầu mọc răng sữa của trẻ

Chiếc răng sữa đầu tiên của trẻ thường nhú mọc khi bé tròn 6 tháng tuổi, phổ biến là răng cửa giữa hàm dưới. Tuy nhiên cũng có trẻ mọc răng sữa đầu tiên trong khoảng từ 4 – 12 tháng tuổi. Thông thường đến 12 tháng tuổi, trẻ có thể đã có khoảng 6 chiếc răng (số răng có thể khác nhau ở mỗi trẻ).

Số lượng và thời gian hoàn thiện bộ răng sữa

Một bộ răng sữa đầy đủ sẽ gồm 20 chiếc (10 răng ở hàm trên và 10 răng ở hàm dưới). Các nhóm răng tiếp tục mọc theo từng giai đoạn. 

Quá trình mọc răng sữa thường hoàn thiện khi trẻ đạt 24 – 33 tháng tuổi (khoảng 2,5 – 3 tuổi).

Thời gian mọc răng giữa các bé có thể chênh lệch nhau nhiều tháng, thậm chí lên đến 1 năm do yếu tố di truyền, thể trạng hoặc dinh dưỡng.

2. Thứ tự mọc răng sữa chuẩn theo từng giai đoạn

Răng sữa thường mọc theo trình tự: răng cửa giữa → răng cửa bên → răng hàm thứ nhất → răng nanh → răng hàm thứ hai. Sau đây Nha khoa Việt Pháp sẽ cung cấp thông tin về thứ tự mọc răng của bé theo từng giai đoạn để cha mẹ tham khảo. Lưu ý, từng nhóm răng có thể mọc sớm hoặc muộn hơn ở mỗi bé.

2.1. Giai đoạn 1: Nhóm răng cửa giữa (6 – 12 tháng tuổi)

Răng cửa giữa thường là nhóm răng sữa xuất hiện đầu tiên ở trẻ, nằm ở chính giữa phía trước hai hàm. Thứ tự mọc thường như sau: 

• 2 răng cửa giữa hàm dưới: Thường mọc khi bé được 6 – 10 tháng tuổi.
• 2 răng cửa giữa hàm trên: Thường mọc tiếp theo khi bé khoảng 8 – 12 tháng tuổi.

2.2. Giai đoạn 2: Nhóm răng cửa bên (7 – 16 tháng tuổi)

Răng cửa bên là nhóm răng mọc ở hai phía của cặp răng cửa giữa. Thứ tự mọc như sau:

• 2 Răng cửa bên hàm trên: Thường xuất hiện khi bé khoảng 7 – 13 tháng tuổi.
• 2 Răng cửa bên hàm dưới: Thường mọc muộn hơn hàm trên, giai đoạn bé khoảng 10 – 16 tháng tuổi.

Ở giai đoạn này, nhiều bé dần có đủ 8 răng cửa, gồm 4 răng hàm trên và 4 răng hàm dưới

2.3. Giai đoạn 3: Nhóm răng hàm sữa thứ nhất/Răng cối nhỏ (12 – 19 tháng tuổi)

Sau nhóm răng cửa, 4 răng hàm sữa thứ nhất bắt đầu mọc ở phía sau. Lúc này, giữa răng cửa bên và răng hàm thường vẫn còn một khoảng trống dành cho răng nanh mọc sau. Thứ tự mọc như sau: 

• 2 răng hàm sữa thứ nhất hàm trên: Thường mọc trong khoảng 13 – 19 tháng tuổi.
• 2 răng hàm sữa thứ nhất hàm dưới: Mọc trong khoảng 14 – 18 tháng tuổi

Lưu ý: Răng hàm sữa thứ nhất không phải răng cối nhỏ. Bộ răng sữa không có răng cối nhỏ; nhóm răng cối chỉ xuất hiện ở bộ răng vĩnh viễn.

2.4. Giai đoạn 4: Nhóm răng nanh sữa (14 – 23 tháng tuổi)

4 răng nanh sữa sẽ lần lượt mọc vào khoảng trống giữa răng cửa bên và răng hàm sữa thứ nhất. Thứ tự mọc như sau:

• 2 răng nanh sữa hàm trên: Mọc khi trẻ trong giai đoạn khoảng 16 – 22 tháng tuổi.
• 2 răng nanh sữa hàm dưới: Mọc khi trẻ trong giai đoạn khoảng 17 – 23 tháng tuổi.

2.5. Giai đoạn 5: Nhóm răng hàm sữa thứ hai/Răng cối lớn (20 – 33 tháng tuổi)

Đây thường là 4 răng sữa mọc cuối cùng, nằm ở phía sau răng hàm thứ nhất trên mỗi cung hàm. Thứ tự mọc như sau:

• 2 răng hàm thứ hai hàm dưới: Mọc trong khoảng 23 – 31 tháng tuổi.
• 2 răng hàm thứ hai hàm trên: Mọc trong giai đoạn khoảng 25 – 33 tháng tuổi.

Khi nhóm răng này mọc đủ, bé sẽ có bộ răng sữa gồm 20 chiếc.

3. Dấu hiệu nhận biết trẻ đang mọc răng

Khi răng sữa bắt đầu nhú qua nướu, bé có thể khó chịu hơn ngày thường. Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến giúp nhận biết trẻ đang mọc răng:

Biểu hiện tại chỗ và toàn thân

Khi trẻ mọc răng có thể xuất hiện một số biểu hiện tại chỗ và toàn thân sau đây:

• Chảy nhiều nước dãi: Bé có thể chảy dãi nhiều hơn bình thường. Nước dãi đọng lâu trên da dễ gây kích ứng, nổi mẩn quanh miệng và cằm, cha mẹ cần chú ý.
• Sưng nướu và Ngứa lợi: Vùng nướu nơi răng sắp mọc có thể đỏ hoặc hơi sưng. Bé thường đưa ngón tay, đồ chơi vào miệng và thích gặm đồ vật xung quanh để giảm cảm giác khó chịu.
• Dễ quấy khóc và ngủ kém: Bé có thể cáu gắt, nhạy cảm hơn hoặc ngủ không sâu giấc trong vài ngày quanh thời điểm răng nhú. 
• Ăn hoặc bú ít hơn: Nướu khó chịu có thể khiến bé tạm thời giảm hứng thú với việc ăn, bú. Một số bé có thể gặp tình trạng rối loạn tiêu hóa nhẹ (đi tướt mọc răng).
• Thân nhiệt tăng nhẹ: Một số bé có thể bị sốt nhẹ, nhưng nhiệt độ thường không vượt quá 38°C – 38,5°C. Nếu bé sốt cao, cha mẹ nên liên hệ bác sĩ để thăm khám.

Thời gian xuất hiện các dấu hiệu mọc răng ở trẻ

Biểu hiện mọc răng ở trẻ thường xuất hiện trong 3 – 5 ngày trước khi răng nhú lên và tự hết sau đó 3 – 7 ngày. Trong trường hợp triệu chứng kéo dài, nặng lên hoặc bé có vẻ mệt mỏi, cha mẹ nên đưa bé đi khám bác sĩ để xác định chính xác nguyên nhân.

4. Lưu ý khi bé mọc răng lệch thứ tự và thời điểm cần thăm khám

Thứ tự mọc răng của bé có thể khác nhau giữa mỗi bé. Cha mẹ nên theo dõi cả tình trạng nướu, hình dáng răng và sức khỏe chung của bé, không nên chỉ đối chiếu từng chiếc răng với bảng tuổi. Dưới đây là những lưu ý cha mẹ nên biết:

• Bé mọc răng không đúng thứ tự chuẩn: Nếu bé mọc răng hàm trước răng nanh hoặc mọc lệch thứ tự vài tuần/tháng nhưng vẫn ăn ngủ và phát triển cân nặng tốt thì điều này là hoàn toàn bình thường. Cha mẹ nên tiếp tục theo dõi quá trình mọc răng của trẻ. 

• Khi nào cần đưa trẻ đi khám nha khoa: Nếu quá trình mọc răng của trẻ gặp phải những vấn đề sau đây thì cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nha khoa:
  • Trẻ trên 12 – 18 tháng vẫn chưa mọc chiếc răng sữa nào.
  • Nướu bị sưng đỏ kéo dài, có dấu hiệu viêm nhiễm hoặc kèm sốt cao từ 38 độ trở lên
  • Răng mọc lệch hẳn khỏi cung hàm hoặc bề mặt răng xuất hiện đốm nâu, vết đen bất thường, không sạch khi chải răng.

5. Hướng dẫn chăm sóc vệ sinh răng miệng cho bé

Chăm sóc và vệ sinh răng miệng cho bé cần thay đổi theo từng giai đoạn mọc răng. Cha mẹ nên bắt đầu làm sạch nướu từ sớm và chuyển sang bàn chải ngay khi chiếc răng đầu tiên của trẻ nhú lên, không đợi đến khi bé mọc răng hàm. Dưới đây là một số hướng dẫn từ bác sĩ nha khoa:

• Giai đoạn 0 – 6 tháng (bé chưa mọc răng): Ở giai đoạn này, cha mẹ nên dùng gạc mềm hoặc khăn sạch thấm nước lau nhẹ nhàng vùng nướu cả hai hàm, nhất là sau khi bé bú và trước giờ ngủ. Không cần dùng nước muối sinh lý hàng ngày nếu miệng bé bình thường. 
• Giai đoạn 6 – 12 tháng (bé mọc những răng đầu tiên): Ở giai đoạn này, việc chăm sóc vệ sinh răng miệng nên được thực hiện như sau: 
  • Tiếp tục vệ sinh khoang miệng của bé bằng gạc rơ lưỡi hàng ngày.
  • Cho trẻ ăn thức ăn mềm, cháo loãng, đồng thời chuẩn bị đồ gặm nướu bằng nhựa, mềm sạch để hỗ trợ giảm ngứa lợi và khó chịu khi bé mọc răng
  • Dùng bàn chải lông mềm chải nhẹ những chiếc răng đầu tiên cho bé, đặc biệt sau khi bú và trước khi ngủ
• Giai đoạn 12 – 30 tháng (bé đã mọc răng hàm và răng nanh): Cha mẹ cần chú ý chế độ vệ sinh như sau:
  • Cho trẻ tập dùng bàn chải lông mềm, đầu nhỏ kết hợp kem đánh răng dành riêng cho trẻ em.
  • Duy trì thói quen đánh răng 2 lần/ngày (buổi sáng và buổi tối trước khi đi ngủ).
  • Đưa trẻ đi kiểm tra răng miệng định kỳ 6 tháng/lần để phát hiện kịp thời các vấn đề bất thường.

Thứ tự mọc răng của bé thường bắt đầu từ răng cửa, tiếp đến là răng hàm thứ nhất, răng nanh và răng hàm thứ hai. Tuy nhiên, mỗi bé có thể mọc răng sớm hoặc muộn hơn. Cha mẹ hãy theo dõi và chăm sóc răng miệng cho con ngay từ chiếc răng đầu tiên, đồng thời đưa bé đi khám nếu răng mọc bất thường hoặc có dấu hiệu đau, sưng kéo dài.

Liên hệ ngay Nha khoa Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ chăm sóc sức khỏe răng miệng và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh chóng.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.