Dây cung cong, bung, tuột, đứt có ảnh hưởng đến kết quả niềng răng không?

Dây cung niềng răng là một khí cụ quan trọng khi niềng răng mắc cài kim loại, mắc cài sứ, giúp di chuyển răng về đúng vị trí trên cung hàm. Khi chỉnh nha, nhiều người gặp phải tình trạng dây cung niềng răng bị cong, bung, tuột hoặc đứt. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của chỉnh nha và gây ra sự khó chịu cho khách hàng. Vậy nguyên nhân nào khiến dây cung niềng răng bị cong, tuột hoặc đứt? Cách khắc phục ra sao? hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết sau đây, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Nguyễn Thị Quỳnh – chuyên gia chỉnh nha tại hệ thống Nha khoa Việt Pháp.

1. 5 lỗi thường gặp ở dây cung khi niềng răng

Trong quá trình niềng răng (chỉnh nha), do tác động của hoạt động ăn uống, chăm sóc răng miệng cũng như nhiều yếu tố khác, dây cung niềng răng có thể gặp phải một số sự cố như sau:

• Dây cung bị tuột: Là trường hợp dây cung bị bung một phần hoặc rời hẳn toàn bộ ra khỏi rãnh mắc cài, do đầu nối mắc cài bị gãy hoặc dây thun buộc bị đứt, không thể giữ dây cung ở vị trí cố định. Đối với trường hợp này, nếu có sáp nha khoa tại nhà, khách hàng có thể tạm thời dùng sáp nha khoa cố định dây cung và mắc cài rồi ngay lập tức đến nha khoa để được bác sĩ xử lý. Tuy nhiên nếu không có kinh nghiệm, khách hàng tuyệt đối không tự ý xử lý tại nhà.
• Dây cung bị cong vênh: Khi bị cong vênh dây cung sẽ không còn khít với rãnh mắc cài. Tình trạng này nếu không khắc phục có thể khiến dây cung tuột hẳn ra. Khi phát hiện dây cung bị cong vênh, khách hàng cần đến gặp bác sĩ để thay mới, điều chỉnh lại lực siết tránh ảnh hưởng đến quá trình chỉnh nha. 
• Dây cung bị lỏng: Là tình trạng thường gặp, dây cung sẽ lỏng lẻo, không ôm sát trong rãnh mắc cài hoặc có thể bị tuột ra ngoài. Dây cung bị lỏng có thể do quá trình ăn uống, vệ sinh chưa đúng cách. Khi gặp tình trạng này, khách hàng nên đến gặp bác sĩ để siết lại dây cung. Nếu dây cung bị lỏng kèm với cong, vênh hoặc bị bung, bác sĩ có thể thay mới dây cung.
• Dây cung bị đứt: Là tình trạng dây cung bị đứt rời dù mắc cài bám tốt và dây chun vẫn có độ đàn hồi ổn định. Đứt dây cung có thể đâm chọc vào má hoặc nướu, gây nguy hiểm cho khách hàng. Để tránh gây thêm tổn thương khi dây cung bị đứt, khách hàng có thể xử lý tạm thời bằng cách dùng kìm nhỏ và bấm cắt đoạn thừa, sau đó sử dụng sáp nha khoa để che phủ. Sau đó, khách hàng cần đến gặp bác sĩ để được kiểm tra và xử lý cẩn thận. 
• Dây cung bị thừa, thò ra ngoài: Dây cung có thể thừa và lộ ra ngoài trong quá trình răng dịch chuyển. Phần thừa này nếu không được xử lý có thể đâm vào nướu, má gây tổn thương hoặc dẫn đến cong, vênh, bung và tuột dây cung. Lúc này khách hàng cần đến gặp bác sĩ để được xử lý kịp thời.

>>> Xem thêm: Dây cung niềng răng đâm vào má – Dấu hiệu và cách xử lý hiệu quả

2. 4 Nguyên nhân khiến dây cung niềng răng bị cong, bung, tuột, đứt 

Dây cung niềng răng bị cong là một vấn đề thường gặp trong quá trình niềng răng mắc cài kim loại, mắc cài sứ. Tình trạng này xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, đến từ khách hàng và kỹ thuật của bác sĩ khi chỉnh nha. Cụ thể: 

2.1. Nguyên nhân từ phía khách hàng

Trong quá trình ăn uống và sinh hoạt khi niềng răng, nếu khách hàng không chú ý có thể dẫn đến tình trạng dây cung niềng răng bị cong, tuột hoặc đứt, cụ thể:

• Thói quen ăn uống không lành mạnh: Việc thường xuyên ăn các loại thực phẩm quá cứng hoặc dai sẽ khiến răng phải dùng lực mạnh, thức ăn dính vào mắc cài, từ đó tác động không tốt đến dây cung. Ngoài ra thói quen cắn, nhai quá nhiều bằng răng cửa cũng khiến cho dây cung chịu lực tác động lớn.
• Vệ sinh răng miệng chưa đúng cách: Khách hàng chải răng quá mạnh hoặc sử dụng bàn chải có lông quá cứng cũng tác động đến dây cung và mắc cài, làm tăng nguy cơ dây cung niềng răng bị lỏng.
• Vận động với cường độ mạnh: Nếu công việc hoặc sở thích của khách hàng yêu cầu phải liên tục, thường xuyên vận động mạnh trong quá trình chơi thể thao sẽ gây ra nhiều bất lợi khi niềng răng, ví dụ như boxing, tập gym… 
• Nhiệt độ là một yếu tố ảnh hưởng nhiều đến tính chất vật lý của dây cung. Nếu thường xuyên tiếp xúc với thực phẩm hoặc đồ uống quá nóng hoặc quá lạnh có thể làm thay đổi cấu trúc phân tử của dây cung, dẫn đến tình trạng dây cung bị biến dạng theo thời gian.
• Các thói quen xấu của khách hàng: Một số khách hàng thường có thói quen xấu như cắn móng tay, nghiến răng, dùng răng cắn bút, mở nắp chai… sẽ ảnh hưởng rất lớn đến dây cung và mắc cài. Những thói quen này sẽ tác động lực làm sai lệch khí cụ như bong, tuột hoặc lỏng dây cung. Nguyên nhân này được đánh giá là khá phổ biến khi niềng răng trẻ em. 

2.2. Nguyên nhân trong quá trình điều trị

Bên cạnh những nguyên nhân từ phía khách hàng, trong một số trường hợp niềng răng bị tuột dây cung hoặc lỏng lẻo, cong vênh có thể do quá trình điều trị, kỹ thuật của bác sĩ: 

• Chủ đích của bác sĩ khi điều trị: Trong một số trường hợp, bác sĩ cần bẻ cong dây cung theo nhiều hình dạng khác nhau để hỗ trợ cho việc chỉnh nha. Với các trường hợp này, khách hàng có thể liên hệ với bác sĩ để được tư vấn, đồng thời cần thường xuyên theo dõi tình trạng của dây cung.
• Lỗi khi luồn dây cung vào rãnh mắc cài: Tình trạng dây cung niềng răng bị lỏng, cong, tuột hoặc đứt còn có thể xảy ra do lỗi trong quá trình luồn dây cung vào rãnh mắc cài. Thông thường nguyên nhân này xuất phát từ việc bác sĩ chỉnh nha thiếu kinh nghiệm và tay nghề, chuyên môn kém.
• Sự dịch chuyển của răng: Trường hợp răng dịch chuyển quá nhanh cũng có thể là nguyên nhân khiến cho niềng răng bị tuột dây cung. Khi gặp tình trạng này, khách hàng nên liên hệ với bác sĩ để được thăm khám và siết lại niềng cho phù hợp.

2.3. Yếu tố môi trường và ngoại lực

Các yếu tố từ môi trường bên ngoài cũng có thể là nguyên nhân khiến cho dây cung niềng răng bị cong, bung, tuột, đứt dây, cụ thể:

• Các chấn thương liên quan đến vùng miệng dù là nhỏ nhất, vẫn có thể tác động lực đến dây cung dẫn đến tình trạng cong, vênh, tuột hoặc đứt dây. Ví dụ như các va đập trong quá trình chơi thể thao hoặc tai nạn trong đời sống.
• Thường xuyên tiếp xúc với các hóa chất mạnh, loại thực phẩm và đồ uống có nhiều axit như chanh, có thể khiến cho dây cung dễ bị suy yếu, làm tăng nguy cơ bị đứt, bong, tuột.

2.4. Khí cụ niềng răng kém chất lượng

Sử dụng các loại khí cụ niềng răng kém chất lượng cũng là một nguyên nhân dẫn đến tình trạng dây cung bị cong, tuột hoặc đứt gãy. Điều này thường xảy ra khi khách hàng niềng răng tại các cơ sở nha khoa thiếu uy tín. Bởi vậy mỗi người nên tìm hiểu thật kỹ thông tin về cơ sở nha khoa trước khi niềng răng để hạn chế tình trạng chỉnh nha với khí cụ kém chất lượng

3. Dấu hiệu nhận biết dây cung niềng răng bị cong, lỏng, bung, tuột

Nhận biết sớm các dấu hiệu dây cung niềng răng bị cong, bung, lỏng, tuột… sẽ giúp khách hàng có biện pháp xử lý kịp thời, tránh ảnh hưởng đến quá trình điều trị. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết mà khách hàng nên lưu ý:

3.1. Thay đổi về hình dạng dây cung

Dấu hiệu rõ ràng nhất khi dây cung niềng răng bị cong là sự thay đổi về hình dạng. Dây cung niềng răng đạt chuẩn sẽ có hình vòng cung đều đặn, ôm sát theo đường cong của hàm, nằm gọn trong rãnh mắc cài. Trong quá trình niềng răng, nếu bạn thấy một số dấu hiệu sau đây thì khả năng cao dây cung đã bị cong:

• Dây cung không ôm sát vào răng, đường cong bất thường, bề mặt dây cung gồ ghề, uốn lượn không đúng chuẩn
• Một hoặc một số phần trên dây cung bị lõm vào hoặc nhô ra so với phần còn lại, không đồng đều. 
• Dây cung bị xoắn nhẹ, không còn là đường cong trơn nhẵn như ban đầu.
• Dây cung bị cong vẹo hoặc tuột, rời hẳn ra khỏi mắc cài..

3.2. Cảm giác không thoải mái hoặc đau nhức bất thường

Ngoài dấu hiệu về hình dạng, khách hàng nên để ý cảm giác trong quá trình niềng răng. Dây cung niềng răng bị cong, lỏng, tuột hoặc đứt sẽ gây ra cảm giác thiếu thoải mái, thậm chí là đau nhức khó chịu, cụ thể:

• Cảm nhận lực tác dụng lên răng không đều, một số vị trí răng tạo cảm giác lực tác dụng lớn, trong khi ở một số răng lại cảm thấy lỏng lẻo, rời rạc.
• Cảm giác đau nhức ở một số răng khi ăn nhai.
• Dây cung bị cong, lỏng, tuột gây cọ xát vào má, lưỡi làm tăng cảm giác khó chịu, thậm chí gây tổn thương, loét miệng.
• Cảm giác đau nhức, khó chịu kéo dài dai dẳng và ngày càng có dấu hiệu tăng thêm.

3.3. Răng dịch chuyển bất thường và khớp cắn không chuẩn

Dây cung niềng răng bị cong, tuột, hỏng hoặc đứt sẽ không thể tạo ra lực đẩy đúng chuẩn theo phác đồ điều trị,  ảnh hưởng đến khớp cắn và vị trí dịch chuyển của răng. Khách hàng có thể gặp phải một số tình trạng như:

• Răng không khớp với nhau làm ảnh hưởng đến quá trình ăn uống.
• Thường xuyên cảm thấy đau nhức khi ăn nhai vì dây cung đang phân bố lực không đều giữa các răng 
• Răng di chuyển theo hướng bất thường, khác hoàn toàn so với phác đồ điều trị ban đầu.

Trên đây là một số dấu hiệu giúp khách hàng nhận biết tình trạng dây cung niềng răng bị cong, tuột, lỏng hoặc đứt dây. Nếu bạn đang gặp một trong các dấu hiệu trên, cần ngay lập tức đến gặp bác sĩ nha khoa để được kiểm tra và điều chỉnh kịp thời, tránh ảnh hưởng đến hiệu quả chỉnh nha. Thậm chí nếu để tình trạng này kéo dài, rất dễ dẫn đến việc phải niềng răng 2 lần.

4. 4 Cách khắc phục dây cung niềng răng bị cong, lỏng, tuột, đứt dây

Dây cung niềng răng bị cong, lỏng, tuột hay đứt là tình trạng nghiêm trọng và cần được xử lý nhanh nhất có thể. Nếu gặp phải tình trạng này, trước tiên khách hàng cần bình tĩnh, sau đó xử lý theo cách  như sau:

• Gặp bác sĩ chỉnh nha: Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất khách hàng cần thực hiện. Bác sĩ có chuyên môn sẽ kiểm tra tình trạng dây cung, đưa ra giải pháp khắc phục phù hợp, tránh ảnh hưởng đến quá trình điều trị.
• Điều chỉnh dây cung: Đối với tình trạng niềng răng chỉ bị lỏng mà không cong vênh hay đứt, bác sĩ sẽ tiến hành siết, điều chỉnh dây cung. Khách hàng tuyệt đối không tự điều chỉnh tại nhà vì có thể làm tổn hại đến khoang miệng và gây ảnh hưởng đến quá trình niềng răng. 
• Thay thế dây cung: Trong các trường hợp dây cung niềng răng bị cong, lỏng, tuột bung nghiêm trọng, không thể khắc phục và gây ảnh hưởng đến quá trình niềng răng, bác sĩ sẽ đưa ra phương án thay thế  dây cung để đảm bảo hiệu quả chỉnh nha.

• Tuân thủ theo chỉ dẫn bác sĩ: Trong trường hợp chưa thể đến nha khoa để khắc phục dây cung bị cong, khách hàng cần liên hệ ngay với bác sĩ để được hướng dẫn cách xử lý tạm thời để tránh tổn thương mô mềm hoặc tác động làm gián đoạn quá trình chỉnh nha. 

Đặc biệt, khi gặp vấn đề về dây cung khách hàng cần giữ bình tĩnh để xử lý, không nên hoảng sợ dẫn đến xử lý sai cách khiến cho tình trạng nặng thêm.

5. Dây cung niềng răng bị cong, lỏng, tuột, bung ảnh hưởng lớn đến quá trình niềng răng

Dây cung niềng răng nếu bị cong do chủ đích điều trị của bác sĩ thì khách hàng không cần quá lo lắng vì đây là chỉ định phù hợp với quá trình niềng răng và phác đồ điều trị.

Còn với những trường hợp dây cung niềng răng bị cong, đứt, tuột hoặc bung do các nguyên nhân khác sẽ ảnh hưởng lớn đến hiệu quả niềng răng, cụ thể:

• Giảm hiệu quả niềng răng: Dây cung là khí cụ quan trọng khi niềng răng mắc cài tạo lực để nắn chỉnh răng về đúng vị trí. Nếu dây cung bị bong, lỏng, tuột hoặc đứt sẽ làm giảm lực tác dụng lên răng khiến cho răng di chuyển không đúng với tốc độ theo phác đồ điều trị hoặc sai hướng. Điều này sẽ làm giảm hiệu quả chỉnh nha. Đặc biệt, với những trường hợp có gắn vít niềng răng, việc dây cung bị cung có thể khiến vít niềng răng bị lung lay. 
• Tăng thời gian niềng răng: Hiệu quả chỉnh nha bị ảnh hưởng do lỗi dây cung sẽ làm kéo dài thời gian niềng răng so với kế hoạch ban đầu do bác sĩ cần phải khắc phục, điều chỉnh.
• Gây đau nhức, tổn thương má và các mô mềm: Trường hợp dây cung bị cong vênh hoặc lỏng, đứt sẽ cọ xát vào môi, má, nướu gây ra cảm giác đau nhức, khó chịu, đặc biệt là khi ăn uống và nói chuyện. 
• Ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ: Dây cung bị cong, lệch, lỏng lẻo sẽ ảnh hưởng đến lực tác động lên mắc cài, từ đó khiến răng di chuyển không đều và gây ra tình trạng mất thẩm mỹ.  
• Có khả năng làm hỏng mắc cài: Dây cung bị lỏng, cong, vênh sẽ tác động lực không đều lên mắc cài. Lâu dần có thể khiến dẫn đến tình trạng mắc cài bị lỏng, bung hoặc hỏng, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả niềng răng.

6. Mẹo giúp dây cung niềng răng không bị cong, lỏng, tuột, bung

Các vấn đề về dây cung niềng răng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu khách hàng biết chăm sóc răng đúng cách. Dưới đây là một số biện pháp giúp bảo vệ dây cung niềng răng, tránh các tình trạng bong, tuột, đứt… 

• Hạn chế tiếp xúc thức ăn quá nóng hoặc quá lạnh: Các loại thực phẩm quá nóng hoặc lạnh có thể  làm thay đổi cấu trúc dây cung vì dây cung làm từ kim loại nên dễ chịu tác động của nhiệt độ. Vì thế khách hàng nên hạn chế các thực phẩm này.
• Tránh ăn đồ quá dai, cứng và có tính bám dính cao vì chúng có thể tác động lực lên dây cung khiến dây bị thay đổi hình dạng.
• Tránh va chạm mạnh: Khi tham gia các hoạt động thể thao, hãy sử dụng bảo vệ miệng để giảm nguy cơ chấn thương, gây ảnh hưởng đến dây cung.
• Vệ sinh răng miệng đúng cách: Khách hàng cần chú ý đánh răng tối thiểu 2 lần 1 ngày với bàn chải lông mềm, có thể kết hợp với chỉ nha khoa để làm sạch răng hiệu quả mà không làm ảnh hưởng đến dây cung.
• Tuân thủ thời gian tái khám để bác sĩ nắm bắt được tình trạng dịch chuyển của răng và có phương pháp điều chỉnh dây cung cho phù hợp.
• Lựa chọn cơ sở nha khoa uy tín, chất lượng ngay từ đầu sẽ giúp khách hàng niềng răng an toàn vì được xây dựng phác đồ điều trị tối ưu với hệ thống khí cụ chính hãng, từ đó tránh được những rủi ro trong quá trình niềng răng. 

Như vậy, dây cung niềng răng bị cong, vênh, tuột hoặc đứt là điều hoàn toàn có thể xảy ra trong quá trình chỉnh nha. Khi gặp tình trạng này, khách hàng cần thông báo bác sĩ để có phương án xử lý sớm, tránh ảnh hưởng đến kết quả niềng răng. Để được tư vấn chi tiết hơn về dịch vụ niềng răng an toàn, đảm bảo chất lượng, khách hàng có thể  liên hệ với Nha khoa Việt Pháp qua Hotline: 0363.85.85.87, nhân viên tư vấn sẽ hỗ trợ giải đáp thông tin miễn phí.

Với các vấn đề liên quan đến chất lượng dịch vụ tại Nha khoa Việt Pháp, khách hàng vui lòng liên hệ phản ánh qua số tổng đài 1900.6478.