[Giải đáp] Niềng răng mắc cài có đau không? 5 giai đoạn đau nhất và cách giảm đau hiệu quả

Câu hỏi: “Chào bác sĩ! Em đang có ý định niềng răng bằng mắc cài nhưng vẫn còn khá lo lắng vì nghe nhiều người nói niềng rất đau.  Bác sĩ cho em hỏi, niềng răng mắc cài có đau không? Nếu có thì cảm giác đau thường kéo dài bao lâu và giai đoạn nào trong quá trình niềng là đau nhất? Có những cách nào giúp giảm đau, ăn nhai dễ chịu hơn và thích nghi nhanh với mắc cài không ạ? Em mong bác sĩ giải đáp giúp để em yên tâm hơn trước khi quyết định niềng răng. Xin cảm ơn bác sĩ!” (Tuệ Tâm – Bắc Giang)

Trả lời: Chào bạn Tuệ Tâm, với thắc mắc bạn đưa ra, bác sĩ Đào Thị Ngọc Oanh – chuyên gia chỉnh nha tại hệ thống Nha khoa Việt Pháp đưa ra giải đáp như sau:

“Chào bạn! Niềng răng mắc cài có thể gây cảm giác ê hoặc đau nhẹ, nhưng đây là phản ứng hoàn toàn bình thường khi răng bắt đầu dịch chuyển. Mức độ đau thường rõ nhất trong 3 – 5 ngày đầu sau khi gắn mắc cài hoặc sau mỗi lần siết dây cung, sau đó sẽ giảm dần khi răng và mô quanh răng thích nghi.

Để giảm cảm giác khó chịu, bạn nên ưu tiên ăn thức ăn mềm, chườm lạnh trong 24 giờ đầu nếu cần, súc miệng nước muối ấm, sử dụng sáp nha khoa khi mắc cài cọ xát vào môi má. Nếu cảm giác đau nhiều, có thể dùng thuốc giảm đau theo chỉ định của bác sĩ.

Bạn không cần quá lo lắng vì phần lớn người niềng răng đều có thể thích nghi sau khoảng một tuần đầu tiên. Điều quan trọng là tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và tái khám đúng lịch để quá trình chỉnh nha diễn ra an toàn, hiệu quả”.

Bài viết sau đây sẽ cung cấp thêm nhiều thông tin liên quan đến cảm giác đau khi niềng răng mắc cài, khách hàng có thể tham khảo để nắm rõ.

1. Cảm giác đau khi niềng răng mắc cài

Niềng răng có gây đau và ê buốt, nhưng cảm giác này nằm trong ngưỡng chịu đựng được của cơ thể.

Đặc điểm của cơn đau khi niềng răng không phải là đau nhói dữ dội liên tục như khi bạn bị sâu răng hay viêm tủy. Cơn đau khi niềng răng chủ yếu là:

• Ê ẩm, căng tức lan tỏa khắp hàm cùng lúc
• Cơn đau có thể tăng khi nhai hoặc cắn đồ ăn 
• Răng thường nhạy cảm hơn khi ăn đồ cứng
• Xuất hiện cảm giác môi, má hoặc lưỡi bị cộm, rát trong thời gian đầu do chưa quen với mắc cài trong khoang miệng.

Thời gian xuất hiện cảm giác đau khi niềng răng mắc cài

Cảm giác đau hoặc khó chịu thường xuất hiện theo đợt, khó chịu nhất trong vài ngày đến 1 tuần đầu sau khi gắn khí cụ. Mức độ đau sẽ giảm dần và biến mất sau đó khoảng 5 – 7 ngày. 

Mỗi lần tái khám và siết dây cung, bạn có thể thấy khó chịu, ê nhẹ. Tuy nhiên lúc này người niềng răng sẽ thích nghi nhanh hơn so với lần đầu tiên. 

Tỷ lệ người niềng răng mắc cài bị đau

Theo nhiều nghiên cứu, có khoảng 90 – 95% khách hàng trải qua cảm giác đau ở các mức độ khác nhau tùy cơ địa, sau khi gắn mắc cài hoặc điều chỉnh lực chỉnh nha. 

Mức độ đau sẽ không giống nhau ở tất cả mọi người. Có người chỉ cảm thấy hơi ê khi nhai, nhưng cũng có một số người thấy khó chịu hơn trong vài ngày đầu. Tuy nhiên, cảm giác này thường giảm nhanh và không ảnh hưởng lâu dài đến quá trình điều trị.

2. 5 giai đoạn thường gây đau nhức nhất khi niềng răng mắc cài

Trong suốt quá trình niềng răng, cảm giác đau không diễn ra liên tục mà thường xuất hiện ở một số thời điểm nhất định khi bác sĩ điều chỉnh khí cụ hoặc khi răng bắt đầu dịch chuyển. Dưới đây là 5 giai đoạn mà nhiều người cảm thấy khó chịu nhất trong quá trình niềng răng mắc cài.

2.1. Đặt thun tách kẽ (nếu có)

Với những trường hợp cần gắn khâu chỉnh nha (band niềng răng) ở răng hàm, bác sĩ sẽ đặt thun tách kẽ trước vài ngày để tạo khoảng trống giữa các răng.

Đây là giai đoạn được nhiều người niềng răng đánh giá là khó chịu vì thun tạo áp lực liên tục lên kẽ răng. Khách hàng thường có cảm giác cộm, ê hoặc tức như có thức ăn mắc chặt giữa hai răng, đặc biệt khi ăn nhai.

Cảm giác khó chịu này thường kéo dài khoảng 2 – 5 ngày rồi giảm dần khi khoảng kẽ giữa các răng đã được tạo đủ.

2.2. Sau khi gắn mắc cài

Quá trình gắn mắc cài hoàn toàn không gây đau vì bác sĩ chỉ dán mắc cài lên bề mặt răng. Tuy nhiên, sau vài giờ, khi dây cung bắt đầu tạo lực để dịch chuyển răng, khách hàng thường sẽ xuất hiện cảm giác ê ẩm hoặc căng tức ở nhiều răng cùng lúc. Cảm giác này rõ hơn khi khách hàng cắn hoặc nhai thức ăn cứng.

Tuy nhiên, đây là phản ứng hoàn toàn bình thường và thường giảm đáng kể sau khoảng 3 – 7 ngày, nên khách hàng không cần quá lo lắng.

2.3. Nhổ răng để tạo khoảng trống (nếu có)

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định nhổ răng để tạo khoảng để sắp xếp lại răng trên cung hàm. Trong quá trình nhổ răng, khách hàng sẽ được gây tê nên hầu như không cảm thấy đau. Sau khi thuốc tê hết tác dụng, vùng nhổ răng có thể đau nhẹ hoặc hơi sưng trong vài ngày đầu.

Tuy nhiên, đây là phản ứng bình thường của quá trình lành thương và thường cải thiện nhanh nếu chăm sóc đúng theo hướng dẫn của bác sĩ.

2.4. Siết dây cung định kỳ

Trong suốt quá trình niềng, khách hàng sẽ tái khám định kỳ để bác sĩ điều chỉnh lực kéo hoặc thay dây cung phù hợp với từng giai đoạn dịch chuyển của răng.

Sau mỗi lần điều chỉnh lực dây cung, răng có thể ê buốt trở lại do phải thích nghi với lực mới. Cảm giác này thường nhẹ hơn so với lần đầu gắn mắc cài và kéo dài khoảng 1 – 3 ngày, sau đó giảm dần.

>>> Đọc thêm: Bật chân răng khi niềng phải làm sao? Nguyên nhân

2.5. Ma sát khí cụ vào mô mềm

Trong quá trình niềng răng, nhiều người còn cảm thấy khó chịu vì mắc cài hoặc đầu dây cung cọ xát vào môi, má hoặc lưỡi.

Trong thời gian đầu, niêm mạc miệng chưa quen với khí cụ nên có thể xuất hiện tình trạng trầy xước hoặc loét nhẹ. Các tổn thương này thường sẽ tự lành sau vài ngày khi mô mềm thích nghi.

Khách hàng có thể sử dụng sáp nha khoa để che phủ mắc cài hoặc đầu dây cung nhằm giảm ma sát và hạn chế kích ứng.

3. 4 Yếu tố ảnh hưởng đến mức độ đau khi niềng răng mắc cài

Mức độ đau khi niềng răng mắc cài sẽ có sự khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có 4 yếu tố chính sau đây:

• Phương pháp niềng răng: Mỗi loại mắc cài sẽ có đặc điểm cấu tạo khác nhau nên cảm giác khó chịu trong quá trình điều trị cũng có thể khác nhau. Theo đó:
  • Mắc cài tự buộc: Niềng răng mắc cài kim loại hoặc sứ tự buộc có hệ thống nắp trượt sẽ giúp giữ dây cung thay cho dây thun, làm giảm ma sát giữa dây cung và mắc cài. Phương pháp này có thể giúp giảm cảm giác khó chịu trong giai đoạn đầu ở một số người, tuy nhiên mức độ khác biệt không quá lớn.
  • Mắc cài mặt trong: Có thể gây khó chịu và đau rát, trầy xước lưỡi nhiều hơn do mắc cài được gắn vào mặt trong của lưỡi. 
  • Mắc cài truyền thống: Phương pháp sử dụng dây thun để cố định dây cung vào mắc cài. Sau mỗi lần thay dây thun hoặc điều chỉnh lực, khách hàng có thể cảm thấy căng tức hoặc ê buốt rõ hơn trong vài ngày đầu.
• Độ tuổi: Niềng răng ở trẻ em thường ít đau hơn người lớn do xương hàm còn mềm và đang phát triển.
• Tay nghề và kế hoạch điều trị của bác sĩ: Bác sĩ giàu kinh nghiệm, có chuyên môn sẽ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp, kiểm soát lực siết vừa đủ, giúp răng dịch chuyển hiệu quả mà không gây đau dữ dội cho người niềng răng.
• Ngưỡng chịu đau và tâm lý của mỗi người: Người có ngưỡng chịu đau thấp hoặc tâm lý quá lo lắng sẽ cảm thấy đau rõ rệt hơn. Còn những người có tâm lý thoải mái và chuẩn bị tốt thường thích nghi nhanh hơn với khí cụ chỉnh nha.

5. Cách giảm đau và chăm sóc hiệu quả niềng răng mắc cài

Người niềng răng hoàn toàn có thể giảm bớt cảm giác khó chịu nếu biết cách chăm sóc đúng trong quá trình chỉnh nha. Dưới đây là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp khách hàng vượt qua giai đoạn này một cách dễ dàng hơn.

• Giảm đau tức thì đúng cách: Nếu cảm thấy đau và ê buốt sau khi niềng răng, khách hàng có thể áp dụng một số cách giảm đau tức thì sau đây:
  • Chườm lạnh: Sử dụng túi đá chườm ngoài má khoảng 10 – 15 phút một lần, để làm co mạch máu, giảm sưng và ê buốt. Thực hiện trong khoảng  24 – 48 giờ đầu sau khi gắn hoặc điều chỉnh lực siết.
  • Súc miệng nước muối ấm: Giúp diệt khuẩn, giảm viêm và làm dịu các vết loét do cọ xát với khí cụ.
  • Dùng thuốc giảm đau: Có thể sử dụng Paracetamol hoặc Ibuprofen theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên không nên tự ý dùng thuốc hoặc lạm dụng thuốc giảm đau khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
• Sử dụng các dụng cụ hỗ trợ: Một số dụng cụ sau đây có thể giúp giảm đáng kể cảm giác đau khi niềng răng:
  • Sáp nha khoa: Bôi sáp nha khoa lên các vị trí mắc cài sắc nhọn để giảm ma sát, ngăn ngừa trầy xước mô mềm.
  • Massage nhẹ vùng nướu: Xoa nhẹ nhàng nướu bằng ngón tay sạch sẽ giúp tăng lưu thông máu, giảm căng cơ, từ đó tạo cảm giác thư giãn. Chú ý thực hiện nhẹ nhàng, tránh tác động mạnh lên vùng đang đau.
• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Chế độ ăn uống phù hợp sẽ giúp giảm áp lực lên răng trong giai đoạn đầu niềng răng. Do đó, khách hàng nên:
  • Ưu tiên sử dụng các thực phẩm mềm, dễ nhai như cháo, súp, sữa chua trong những ngày đầu.
  • Tránh thức ăn quá cứng, dai hoặc dẻo để không làm bung mắc cài và giảm áp lực lên răng, từ đó giảm cảm giác đau.

6. Công nghệ hiện đại giúp hạn chế đau nhức khi niềng răng

Hiện nay một số công nghệ và sản phẩm hỗ trợ cũng được ứng dụng nhằm giúp người niềng răng giảm cảm giác đau và khó chịu trong giai đoạn đầu điều trị. Tuy nhiên, đây chỉ là những phương pháp hỗ trợ và hiệu quả có thể khác nhau tùy từng người.

• Laser nha khoa: Hiện nay có một số nha khoa sử dụng công nghệ laser công suất thấp sau khi gắn hoặc điều chỉnh mắc cài nhằm hỗ trợ giảm cảm giác đau và khó chịu. Phương pháp này sẽ sử dụng năng lượng laser ở mức thấp để tác động lên mô quanh răng, góp phần giảm phản ứng viêm và hỗ trợ quá trình lành thương.
• Máy rung hỗ trợ chỉnh nha: Một số thiết bị tạo rung với tần số thấp được thiết kế để sử dụng trong quá trình niềng răng. Thiết bị rung nhẹ sẽ giúp tăng tuần hoàn máu quanh chân răng, làm dịu cơn đau.
• Gel giảm đau chuyên dụng: Nếu mắc cài hoặc dây cung cọ xát khiến môi, má hoặc lưỡi bị rát, người niềng răng có thể sử dụng các loại gel gây tê tại chỗ hoặc gel bảo vệ niêm mạc theo hướng dẫn của bác sĩ. Sản phẩm này giúp làm dịu vùng mô mềm bị kích ứng, giảm cảm giác đau rát và tạo lớp bảo vệ tạm thời tại vị trí tổn thương.

7. Khi nào cần gặp bác sĩ ngay?

Đau hoặc ê buốt nhẹ sau khi niềng răng là phản ứng bình thường và thường sẽ giảm dần sau vài ngày. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài bất thường hoặc kèm theo các dấu hiệu dưới đây, khách hàng cần liên hệ với bác sĩ chỉnh nha để được kiểm tra kịp thời.

• Cảm giác đau dữ dội, kéo dài hơn 1 tuần mà không giảm.
• Mắc cài bị bung, tuột hoặc dây cung đâm sâu vào má gây chảy máu hoặc loét niêm mạc
• Xuất hiện tình trạng sưng nướu kèm sốt hoặc viêm loét nghiêm trọng, không lành sau nhiều ngày 
• Răng lung lay bất thường hoặc có dấu hiệu bất thường khác như chảy máu kéo dài, khí cụ bị gãy hoặc nuốt phải một phần khí cụ

Niềng răng mắc cài có đau không? câu trả lời là có nhưng trong ngưỡng chịu đựng được. Đa số các triệu chứng đau khi niềng răng đều là phản ứng bình thường và sẽ giảm dần sau vài ngày. Người niềng răng có thể áp dụng một số cách như chườm lạnh, sử dụng sáp nha khoa, ăn thực phẩm mềm, vệ sinh răng miệng cẩn thận và dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ sẽ thích nghi nhanh hơn, giảm cảm giác khó chịu và đảm bảo quá trình chỉnh nha diễn ra thuận lợi.

Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài, ngày càng nghiêm trọng hoặc đi kèm với tình trạng bung mắc cài, dây cung gây tổn thương, sưng viêm nhiều hay sốt, khách hàng nên đến nha khoa để được bác sĩ kiểm tra và xử lý kịp thời.

Liên hệ ngay Nha khoa Việt Pháp Hà Nội qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ niềng răng và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.