Thun tách kẽ răng làm gì? Quy trình, thời gian, khi nào cần đặt thun và 4 lưu ý cần biết

Thun tách kẽ được dùng để tạo khoảng trống giữa các kẽ răng, hỗ trợ cho việc đặt khâu niềng răng dễ dàng hơn. Thun tách kẽ thường có dạng hình tròn, chất liệu cao su hơi cứng. Sau đây hãy cùng Nha khoa Việt Pháp tìm hiểu chi tiết về thun tách kẽ, các trường hợp cần đặt thun và quy trình, thời gian đeo thun tách kẽ dưới sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Đào Thị Ngọc Oanh – chuyên gia chỉnh nha tại Nha khoa Việt Pháp.

1. Thun tách kẽ là gì? 

Thun tách kẽ là khí cụ niềng răng được làm từ chất liệu cao su hơi cứng hoặc kim loại (không phổ biến), được sử dụng để đặt vào giữa các kẽ răng số 5, 6 hoặc 7 tùy theo kế hoạch điều trị của bác sĩ.

Là khí cụ hỗ trợ niềng răng nên việc đặt thun tách kẽ rất quan trọng giúp kết quả chỉnh nha đạt cao nhất.

Tác dụng của thun tách kẽ: 

• Nong rộng khoảng cách giữa hai răng, thun tách kẽ sẽ hoạt động bằng cách tạo lực tách nhẹ kẽ răng giữa các răng, giúp hình thành một khoảng trống nhỏ (thường chỉ vài mm).
• Tạo đủ khoảng trống để giúp bác sĩ dễ dàng đặt các khí cụ niềng răng như khâu niềng răng (band), mắc cài kim loại, dây cung vào vị trí mà không gây tổn thương mô nướu.
• Hỗ trợ cố định và tối ưu lực niềng răng. Khi band răng được gắn chắc chắn, dây cung sẽ được cố định vững vàng, từ đó tăng hiệu quả truyền lực lên răng, giúp quá trình nắn chỉnh răng diễn ra tối ưu hơn.

2. Phân loại thun tách kẽ

Căn cứ theo chất liệu, thun tách kẽ được phân thành 2 loại sau đây 

2.1. Thun tách kẽ cao su

Thun tách kẽ cao su là loại thun được làm từ chất liệu cao su y tế hoặc cao su tổng hợp, có tính an toàn và độ đàn hồi cao, không chứa chất độc hại. 

Đặc điểm:

• Độ dày của thun khoảng 1mm
• Thun mềm, co giãn tốt và dễ lắp vào kẽ răng.
• Thun tạo lực tách dần dần, nhẹ nhàng và hạn chế gây ê buốt mạnh.
• Màu sắc thường xanh, xanh lam hoặc trong suốt, dễ quan sát trong quá trình theo dõi.

Thời gian sử dụng:

• Thông thường từ 3 – 7 ngày, đủ để tạo khoảng trống cần thiết để đặt các khí cụ khác như khâu niềng răng.
• Nếu khoảng trống chưa đạt yêu cầu, bác sĩ có thể chỉ định thay mới hoặc kéo dài thời gian đeo thun tách kẽ.

Khả năng tự rơi ra:

• Có thể tự rơi ra khi khoảng trống đã đủ hoặc khi khách hàng ăn nhai mạnh. Vậy rớt thun tách kẽ có sao không?
• Nếu thun bị rơi trước thời gian chỉ định, khách hàng cần đến nha khoa để gắn lại nhằm đảm bảo hiệu quả cho quá trình niềng răng.

Hạn chế:

• Thun dễ bị giãn hoặc mất lực nếu đeo quá lâu.
• Có thể gây cảm giác ê buốt, căng tức nhẹ trong 1 – 2 ngày đầu khi đặt thun.
• Không phù hợp với những kẽ răng quá khít mà cần lực tách mạnh hơn. 

2.2. Thun tách kẽ kim loại 

Thun tách kẽ kim loại được làm từ chất liệu kim loại y tế lành tính (thường là thép không gỉ), an toàn và có hình chữ L với lớp lò xo bên trong. 

Đặc điểm:

• Dạng sợi thép nhỏ được xoắn hoặc gập để chèn vào kẽ răng.
• Tạo lực tách mạnh hơn thun tách kẽ cao su, hiệu quả nhanh với các kẽ răng quá chặt.
• Ít bị biến dạng trong quá trình sử dụng.
• Thường được sử dụng trong trường hợp cần tách kẽ răng trong thời gian dài, từ 6 tuần trở lên

Thời gian sử dụng: Thường ngắn hơn, thời gian cụ thể sẽ theo chỉ định của bác sĩ điều trị

Khả năng tự rơi ra:

• Ít khi tự rơi ra do được cố định chắc chắn.
• Khi cần tháo, khách hàng phải đến nha khoa để bác sĩ thực hiện, tránh tổn thương mô nướu.

Hạn chế:

• Cứng hơn, có thể gây ê buốt mạnh hơn trong những giờ đầu khi gắn.
• Dễ gây cảm giác cộm, khó chịu khi ăn nhai.
• Cần kỹ thuật gắn chuẩn để tránh làm tổn thương lợi hoặc men răng.
• Thường ít được sử dụng vì dễ gây tổn thương cho má, môi, lưỡi.

3. Khi nào cần đặt thun tách kẽ? 

Đặt thun tách kẽ khi niềng răng là thủ thuật khá phổ biến. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần đặt thun tách kẽ, sẽ có một số trường hợp cần đặt nhưng cũng có một số trường hợp không cần thiết phải đặt thun tách kẽ mà vẫn đảm bảo hiệu quả chỉnh nha.

3.1. Trường hợp cần đặt thun tách kẽ 

Thun tách kẽ thường được bác sĩ chỉ định đặt cho các trường hợp sau đây:

• Răng quá sát khít nhau và không đủ diện tích để gắn khâu niềng răng (band) – vòng kim loại bao quanh răng hàm, giúp cố định dây cung.
• Răng hàm mọc lộn xộn, chen chúc nhau khiến kẽ răng bị bịt kín. Thun tách kẽ sẽ giúp nong nhẹ khoảng kẽ, hỗ trợ việc lắp khí cụ chỉnh nha thuận lợi hơn.

Với những trường hợp này, thông thường bác sĩ sẽ chỉ định đặt thun tách kẽ trong lần hẹn thứ 2. Số lượng thun tách kẽ cần đặt có thể từ 1 – 12 chiếc trên cung hàm, tùy vào mức độ khít của răng và kế hoạch điều trị của bác sĩ cho từng khách hàng cụ thể. 

3.2. Các trường hợp không cần thiết

Nếu răng của khách hàng đã thưa sẵn, đủ khoảng trống để đặt khâu niềng răng thì không cần phải đặt thun tách kẽ. Lúc này bác sĩ có thể sử dụng minivis (khí cụ hình dáng vít nhỏ, cắm trực tiếp vào xương hàm) để hỗ trợ niềng răng thay thế cho thun tách kẽ. Minivis đóng vai trò tạo lực kéo cho mắc cài, làm điểm tựa để dịch chuyển răng, đặc biệt khi khách hàng không muốn đặt thun tách kẽ hoặc răng quá khít không thể đặt thun tách kẽ. 

Kết luận: Việc có đeo thun tách kẽ khi niềng răng hay không sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào tình trạng răng miệng cụ thể của từng người. Để đảm bảo hiệu quả và tránh biến chứng, khách hàng nên đến trực tiếp nha khoa để bác sĩ thăm khám, đo khoảng kẽ giữa các răng và đưa ra chỉ định phù hợp, đồng thời lập phác đồ điều trị niềng răng chuẩn xác và an toàn.

Liên hệ ngay Nha khoa Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để nhận tư vấn miễn phí về dịch vụ niềng răng và đăng ký thăm khám bác sĩ, lên phác đồ chỉnh nha nhanh nhất. 

4. Quy trình đặt thun tách kẽ 

Đặt thun tách kẽ khi niềng răng là một thủ thuật đơn giản, không xâm lấn nhiều và không tốn nhiều thời gian. Thông thường, bác sĩ chỉ mất khoảng 3 – 5 phút để gắn thun cho cả hàm và kiểm tra độ vừa vặn.

Quy trình đặt thun sẽ được thực hiện nhẹ nhàng nhằm giảm cảm giác khó chịu, đảm bảo khách hàng vẫn có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường.

Hiện nay có 2 kỹ thuật gắn thun tách kẽ phổ biến: 

Cách 1: Dùng chỉ nha khoa

• Bước 1: Xâu thun tách kẽ qua một đoạn chỉ nha khoa chắc chắn.
• Bước 2: Gập đôi đoạn chỉ nha khoa đã xâu thun lại để tạo thành vòng luồn.
• Bước 3: Chèn hoặc luồn đoạn chỉ nha khoa vào giữa khe răng cần đặt thun tách kẽ.
• Bước 4: Kéo chỉ nha khoa về hai phía cho tới khi thun tách kẽ nằm gọn ở vị trí giữa hai răng.
• Bước 5: Rút chỉ nha khoa ra khỏi răng, để lại thun tách kẽ ở đúng vị trí.

Cách đặt thun tách kẽ này dễ thực hiện, dụng cụ đơn giản, phù hợp với kẽ răng hẹp và cần thao tác nhẹ nhàng.

Cách 2: Dùng kìm phân tách nha khoa

• Bước 1: Bác sĩ dùng kìm phân tách nha khoa kẹp vào hai đầu của thun tách kẽ.
• Bước 2: Kéo giãn thun tách kẽ sang hai phía để làm mỏng dây thun, giúp dễ luồn vào kẽ răng.
• Bước 3: Luồn thun đã kéo giãn vào giữa kẽ răng cho đến khi nằm đúng vị trí, sau đó thả kìm ra.

Ưu điểm của cách đặt thun tách kẽ này là thao tác nhanh, lực tách mạnh hơn, phù hợp với các kẽ răng khít và khi cần đặt nhiều thun trong thời gian ngắn.

Dù đặt thun tách kẽ bằng cách nào, bác sĩ sẽ kiểm tra lại vị trí và độ ổn định của từng chiếc thun, đảm bảo không gây cấn vào nướu và không dễ rơi khi ăn nhai. Khách hàng sẽ được hướng dẫn cách vệ sinh răng miệng và chế độ ăn uống.

5. Thời gian đeo thun tách kẽ

Thời gian đeo thun tách kẽ ở mỗi người là khác nhau, trung bình từ  5 – 7 ngày hoặc 1 – 2 tuần với những trường hợp răng quá cứng, dịch chuyển tách kẽ chậm.

Thông thường thời gian đeo thun tách kẽ sẽ tùy thuộc vào tình trạng răng miệng và cấu tạo răng của mỗi người. Theo đó: 

• Răng dịch chuyển nhanh: Có thể tháo thun sau 5 – 7 ngày hoặc 1 tuần, sau đó bác sĩ tiến hành gắn band ngay. 
• Răng quá cứng chắc, dịch chuyển chậm: Với những khách hàng có kẽ răng quá khít, khi đeo thun một thời gian mà lực đàn hồi giảm, bác sĩ sẽ tháo thun cũ và đặt thun mới thay thế để duy trì lực tách kẽ, cho đến khi đạt khoảng trống mong muốn.

Cách xử lý khi thun tách kẽ bị rơi, đứt: Nếu thun tách kẽ bị rơi, đứt hoặc tuột ra khỏi vị trí, khoảng trống sẽ nhanh chóng khép lại, gây mất tác dụng. Vì thế nếu gặp trường hợp này, khách hàng cần liên hệ ngay với bác sĩ để đặt lại thun càng sớm càng tốt, tránh làm gián đoạn kế hoạch điều trị.

6. Cảm giác khi đặt thun tách kẽ

Mặc dù kỹ thuật đặt thun tách kẽ đơn giản và không gây tổn thương nghiêm trọng, nhưng do tác động lực tách giữa các răng, khách hàng thường sẽ cảm nhận rõ những thay đổi trong những ngày đầu đeo thun tách kẽ.

• Cảm giác ban đầu: Ngay sau khi đặt thun, bạn sẽ cảm thấy vướng víu, khó chịu, giống như bị mắc thức ăn vào giữa hai kẽ răng. Ngoài ra, lực đàn hồi của thun tạo áp lực khiến răng dịch chuyển nên sẽ xuất hiện cảm giác hơi nhức nhẹ, ê ẩm trên răng. Cảm giác này có thể tăng nhẹ khi ăn nhai.
• Thời gian đau nhức: Từ 1 – 2 ngày đầu sau khi đặt thun, cảm giác xuất hiện rõ rệt nhất, sau đó giảm dần khi cơ thể đã thích nghi. Những cảm giác này hầu hết không gây tổn thương răng, nướu hay niêm mạc miệng. Lực tác động được tính toán vừa đủ để răng di chuyển nhanh mà vẫn an toàn, không gây hại đến cấu trúc răng và xương hàm. 

7. Cách giảm đau và lưu ý khi đeo thun tách kẽ 

Dưới đây là một số cách giúp bạn giảm sự khó chịu cùng cảm giác đau nhức khi đeo thun tách kẽ, từ đó giữ thun ổn định để đạt nhanh khoảng kẽ như kế hoạch điều trị của bác sĩ.

• Chườm đá lạnh: Bạn hãy bọc đá viên lạnh trong khăn sạch, chườm ngoài má vùng răng đang ê nhức trong khoảng 10 – 15 phút/lần, nghỉ 10 phút rồi lặp lại. Nhiệt độ lạnh từ đá sẽ gây tê nhẹ tại chỗ, từ đó giảm đau và bớt sưng. Lưu ý không đặt đá lạnh trực tiếp lên da/nướu, tránh chườm liên tục quá 20 phút/lần.
• Uống thuốc giảm đau theo chỉ định bác sĩ, tránh trường hợp tự tăng liều lượng và thời gian uống. Đặc biệt các trường hợp như trẻ em, có tiền sử bệnh lý toàn thân… cần trao đổi kỹ với bác sĩ để lựa chọn loại thuốc phù hợp.
• Chăm sóc răng miệng kỹ lường: Hãy chải răng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm ít nhất 2 lần/ngày. Súc miệng với nước muối loãng hoặc nước súc miệng chuyên dụng sau mỗi bữa ăn. Có thể sử dụng máy tăm nước ở áp lực thấp để rửa trôi mảng bám thức ăn quanh vị trí đặt thun.
• Chế độ ăn uống hợp lý: Trong 2 – 3 ngày sau khi đặt thun, nên ăn các thực phẩm mềm, lỏng như cháo, súp, sữa chua, đậu hũ..  bổ sung thêm các loại trái cây mềm và thực phẩm nhiều đạm như cá, thịt băm. Lưu ý không nên ăn các thực phẩm dính, dẻo, dai và cứng, giòn như mực khô, thịt khô, kẹo dẻo, kẹo cứng, hạt cứng…

8. Niềng răng không đặt thun tách kẽ có được không?

Việc có đặt thun tách kẽ khi niềng răng hay không sẽ phụ thuộc vào đặc điểm răng hàm và kế hoạch chỉnh nha của từng người. Những trường hợp răng thưa sẵn, các kẽ răng có khoảng trống đủ rộng để đặt khâu niềng răng thì việc đặt thun tách kẽ là không cần thiết. Lúc này bác sĩ có thể tiến hành gắn band trực tiếp mà không cần tạo thêm khoảng tách kẽ răng.

Khi không đặt thun tách kẽ khi niềng răng, bác sĩ có thể áp dụng phương pháp thay thế là cắm minivis. Bác sĩ sẽ cắm Minivis trực tiếp vào nướu hoặc xương hàm, hình thành một điểm tựa vững chắc để tạo lực kéo cho mắc cài, giúp dịch chuyển răng theo hướng mong muốn.

Ưu điểm của cắm minivis là cho phép kiểm soát lực kéo chính xác hơn trong một số trường hợp phức tạp. Từ đó rút ngắn thời gian điều trị ở một số ca niềng răng đặc thù. Tuy nhiên, điểm hạn chế là thủ thuật xâm lấn nhẹ, cần thực hiện bởi bác sĩ có kinh nghiệm.

Ngoài ra, việc có đeo thun tách kẽ hay không hoàn toàn dựa vào tình trạng răng miệng cụ thể, độ khít của răng hàm cũng như phác đồ điều trị của bác sĩ. Vì thế vai trò của bác sĩ là rất quan trọng. 

Trước khi quyết định, bác sĩ sẽ thăm khám, chẩn đoán hình ảnh và đánh giá kỹ để chọn giải pháp tối ưu nhất, đảm bảo hiệu quả chỉnh nha và giảm tối đa sự khó chịu cho khách hàng. 

Có thể thấy, thun tách kẽ đóng vai trò quan trọng, là thủ thuật cần thiết trong quá trình chỉnh nha, đặc biệt là với những khách hàng có cấu trúc răng quá khít sát. Để đảm bảo kết quả niềng răng tối ưu, khách hàng cần tuân thủ thời gian đeo thun tách kẽ, chú ý cách chăm sóc để giữ cho thun không bị rơi, đứt. Đặc biệt, lựa chọn một địa chỉ nha khoa uy tín, bác sĩ có tay nghề cao là cách hiệu quả nhất giúp khách hàng có một quá trình chỉnh nha an toàn, tối ưu kết quả.

Liên hệ ngay Nha khoa Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ niềng răng và đặt lịch khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.