Tôi bị sưng lợi khi niềng răng có sao không? Nguyên nhân, cách khắc phục và phòng ngừa

Sưng lợi khi niềng răng có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề như sâu răng, viêm nướu… Tình trạng này có thể do chế độ vệ sinh kém, mắc cài gây kích ứng, dị ứng kim loại hoặc chế độ ăn thiếu chất… Lúc này khách hàng nên thăm khám bác sĩ ngay để được tư vấn phương pháp xử lý phù hợp. Sau đây hãy cùng tìm hiểu chi tiết về dấu hiệu, mức độ nguy hiểm, nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả sưng lợi khi niềng răng, với sự tư vấn chuyên môn của bác sĩ Nguyễn Thị Quỳnh – chuyên gia chỉnh nha tại hệ thống Nha khoa Quốc tế Việt Pháp.

1. Tình trạng sưng lợi khi niềng răng 

Sưng lợi khi niềng răng là hiện tượng mô mềm quanh chân răng và vùng nướu bị viêm, đỏ, sưng tấy trong quá trình niềng răng.

Tình trạng này thường phổ biến, xảy ra trong giai đoạn đầu khi mới gắn khí cụ mắc cài, dây cung hoặc khay niềng trong suốt, sau mỗi lần siết dây cung để tăng lực hoặc chế độ vệ sinh răng miệng chưa đúng cách trong quá trình niềng răng.

Theo bác sĩ nha khoa, không phải mọi trường hợp sưng lợi khi niềng răng đều là dấu hiệu bất thường. Tình trạng này thường chia làm hai nhóm chính:

• Sưng nướu sinh lý: Là phản ứng bình thường của cơ thể trước lực dịch chuyển răng trong quá trình chỉnh nha. Lúc này nướu thường sưng nhẹ, cảm giác căng tức quanh chân răng, xuất hiện ngắn khi mới đeo khí cụ hoặc lúc siết răng. Cảm giác sưng giảm dần khi mô nướu ổn định và thích nghi
• Sưng nướu bệnh lý: Thường do vi khuẩn, viêm nhiễm hoặc các bệnh lý răng miệng phát sinh trong suốt quá trình chỉnh nha. Lúc này nướu thường sưng to, đau rõ rệt, có mùi hôi miệng hoặc thậm chí chảy máu, nghiêm trọng hơn có thể xuất hiện mủ.

2. Dấu hiệu nhận biết sưng lợi khi niềng răng

Sưng lợi khi niềng răng có thể biểu hiện thông qua các dấu hiệu nhận biết sau đây:

• Nướu sưng đỏ, căng tức: Vùng nướu quanh chân răng hoặc gần mắc cài bị đỏ tấy, căng tức hoặc sưng nhẹ, có thể chuyển sang màu đỏ hoặc đỏ sẫm hơn. Nướu căng tức, phồng lên rõ rệt và nhạy cảm khi chạm vào. 
• Dễ bị chảy máu: Dễ bị chảy máu khi đánh răng, dùng chỉ nha khoa hoặc khi ăn đồ cứng, dai
• Hơi thở có mùi: Vi khuẩn và thức ăn tích tụ quanh khí cụ gây hôi miệng kéo dài dù đã đánh răng 
• Nướu phì đại, che phủ thân răng hoặc mắc cài: Mô nướu phồng lên bất thường, có thể che phủ một phần thân răng hoặc mắc cài.
• Triệu chứng nặng: Xuất hiện mủ ở vùng nướu, đau nhức dữ dội lan lên vùng má, thái dương hoặc hàm gây khó ăn nhai và khó há miệng.

3. Nguyên nhân sưng lợi khi niềng răng phổ biến

Sưng lợi khi niềng răng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến khiến lợi bị sưng khi niềng răng: 

• Vệ sinh răng miệng kém: Khi niềng răng, các khí cụ dây cung, mắc cài… sẽ gây cản trở việc làm sạch răng, khiến mảng bám và thức ăn thừa tích tụ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dễ gây viêm nướu, hôi miệng.
• Niềng răng sai kỹ thuật: Niềng răng không được thực hiện đúng kỹ thuật dẫn đến lực siết răng quá mạnh, gắn mắc cài sai cách, gây tổn thương nướu và mô mềm. Từ đó dẫn đến sưng đau kéo dài, viêm mô mềm quanh vùng chỉnh nha.
• Kích ứng cơ học từ khí cụ niềng răng: Mắc cài hoặc dây cung cọ xát trực tiếp vào nướu gây trầy xước mô mềm, kích ứng và viêm nhiễm tại chỗ, dẫn đến sưng đau.
• Chế độ ăn uống chưa phù hợp: Trong quá trình chỉnh nha, một số yếu tố về chế độ ăn uống có thể làm tăng nguy cơ sưng lợi như:
  • Ăn nhiều đồ ngọt tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển
  • Ăn nhiều đồ cay nóng, thực phẩm quá cứng gây kích ứng niêm mạc, tăng áp lực lên răng và nướu
  • Thiếu hụt dinh dưỡng như Vitamin C, Canxi làm giảm sức đề kháng khiến nướu yếu và dễ viêm hơn.
• Bệnh răng miệng hoặc bệnh lý nền chưa được kiểm soát: Việc không điều trị dứt điểm các bệnh lý như viêm lợi, sâu răng trước khi niềng hoặc bệnh lý nền như tiểu đường cũng gây ảnh hưởng mạch máu quanh răng và khả năng lành thương của nướu.
• Dị ứng với vật liệu niềng răng: Một số trường hợp bị dị ứng với kim loại hoặc vật liệu sử dụng cho khí cụ niềng răng cũng dẫn đến tình trạng nướu sưng đỏ, cảm giác nóng rát và khó chịu. Tuy nhiên nguyên nhân này thường rất hiếm gặp.

4. Mức độ nguy hiểm và biến chứng sưng lợi khi niềng răng

Sưng lợi khi niềng răng nếu kéo dài hoặc không được xử lý đúng cách có thể khiến tình trạng tiến triển nặng, gây ra các biến chứng nguy hiểm và làm gián đoạn quá trình chỉnh nha. Cụ thể:

• Viêm nha chu và tụt lợi: Khi viêm lợi kéo dài không được kiểm soát có thể lan xuống và phá hủy mô nâng đỡ, làm lộ chân răng và tiêu xương ổ răng. Từ đó khiến răng bị mất dần khả năng nâng đỡ.
• Viêm tủy răng: Vi khuẩn tấn công sâu vào cấu trúc răng gây viêm tủy, thối tủy dẫn đến đau nhức kéo dài. Thậm chí một số trường hợp có thể phải nhổ răng nếu bị tổn thương nặng, điều trị nội nha không hiệu quả.
• Tiêu chân răng và lung lay: Viêm nướu kéo dài có thể làm suy yếu mô quanh răng khiến răng không còn bám chắc, trở nên lỏng lẻo và có nguy cơ mất răng vĩnh viễn nếu tổn thương nghiêm trọng.
• Ảnh hưởng kết quả chỉnh nha: Sưng lợi và viêm nướu kéo dài có thể ảnh hưởng đến quá trình niềng răng như: làm chậm tốc độ dịch chuyển của răng, răng dịch chuyển sai hướng so với phác đồ…. Từ đó làm kéo dài tổng thời gian niềng răng.

5. Cách khắc phục và điều trị sưng lợi khi niềng răng

Khi gặp tình trạng sưng lợi khi niềng răng, khách hàng không nên chủ quan và tự điều trị tại nhà nếu triệu chứng kéo dài và ngày càng nặng hơn. Để điều trị hiệu quả, cần xác định đúng nguyên nhân và mức độ tổn thương của mô nướu. Dưới đây là những cách khắc phục và điều trị sưng nướu khi niềng răng phổ biến: 

Thăm khám nha khoa (Bắt buộc)

Khi bị sưng nướu trong quá trình niềng răng, khách hàng cần thăm khám bác sĩ để xác định nguyên nhân gây sưng nướu và đưa ra hướng xử lý phù hợp, có thể bao gồm:

• Bác sĩ điều chỉnh lại lực siết hoặc lực kéo niềng răng phù hợp nếu nguyên nhân sưng nướu là do lực siết mạnh
• Vệ sinh chuyên sâu, lấy cao răng và làm sạch ổ viêm, nếu tình trạng sưng nướu khi niềng răng do vi khuẩn, mảng bám tích tụ
• Trường hợp nặng bác sĩ có thể phẫu thuật cắt nướu phì đại, ghép mô nướu hoặc tạm thời tháo niềng để điều trị bệnh lý răng miệng trước

Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Với những trường hợp sưng nướu gây đau nhức, viêm rõ rệt, bác sĩ có thể kê thuốc hỗ trợ kiểm soát triệu chứng bao gồm:

• Thuốc kháng sinh, kháng viêm hoặc giảm đau (như ibuprofen) để giảm sưng đau 
• Gel bôi nha chu (như Metrogyl Denta) để tiêu diệt vi khuẩn tại chỗ.

Chăm sóc tại nhà để hỗ trợ giảm sưng

Chăm sóc đúng cách tại nhà cũng là cách hiệu quả để hỗ trợ giảm sưng nướu khi niềng răng. Khách hàng có thể:

• Súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc nước súc miệng sát khuẩn như Chlorhexidine 0.12% theo hướng dẫn của bác sĩ
• Sử dụng sáp nha khoa để che chắn các vị trí sắc nhọn cọ xát vào nướu.
• Chườm lạnh bên ngoài má để giảm sưng và đau nhức.
• Duy trì việc chăm sóc răng miệng nhẹ nhàng
• Chế độ ăn uống ưu tiên thức ăn mềm, dễ nhai, dễ nuốt; tránh các thực phẩm cứng dai hoặc giòn dễ tạo áp lực lên răng và nướu

6. Biện pháp phòng ngừa sưng lợi khi niềng răng

Sưng lợi khi niềng răng có thể phòng ngừa bằng các biện pháp sau đây:

• Vệ sinh răng miệng đúng cách: Khi niềng răng việc vệ sinh sẽ khó thực hiện hơn nhưng khách hàng cần tuân thủ chế độ vệ sinh, chải răng 2-3 lần/ngày bằng bàn chải lông mềm, bàn chải kẽ để làm sạch mảng bám, hạn chế vi khuẩn tích tụ.
• Sử dụng thêm dụng cụ hỗ trợ làm sạch chuyên sâu: Để loại bỏ hoàn toàn mảng bám, khách hàng nên sử dụng thêm máy tăm nước, chỉ nha khoa chuyên dụng để làm sạch sâu vùng kẽ răng và quanh mắc cài. 
• Duy trì chế độ dinh dưỡng: Trong suốt quá trình niềng răng nên ưu tiên đồ ăn mềm, lỏng, đồng thời bổ sung thực phẩm giàu Vitamin C, Vitamin D và Canxi. Để giảm nguy cơ viêm cần hạn chế đồ ngọt và thực phẩm dai, cứng.
• Duy trì lối sống lành mạnh: Cần duy trì các thói quen lành mạnh như uống nhiều nước, không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia để tránh làm khô miệng, ảnh hưởng đến sức khỏe mô mềm.
• Tuân thủ lịch hẹn tái khám định kỳ: Trong quá trình niềng răng nên tái khám định kỳ để bác sĩ theo dõi sát sao tình trạng nướu và sự dịch chuyển của răng, đồng thời kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trước khi tiến triển quá nặng.

Sưng lợi khi niềng răng là tình trạng phổ biến có thể xảy ra. Lúc này nướu thường có dấu hiệu sưng tấy, căng phồng rõ rệt, gây đau nhức và khó chịu. Nếu kéo dài và không xử lý sưng lợi khi niềng răng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng, làm gián đoạn quá trình chỉnh nha.

Tình trạng sưng lợi khi niềng răng có thể do nhiều nguyên nhân gây ra như kỹ thuật niềng răng sai, chế độ vệ sinh kém, chế độ ăn uống chưa phù hợp…  Liên hệ ngay Nha khoa Quốc tế Việt Pháp qua số hotline: 0363.85.85.87 để được hỗ trợ tư vấn miễn phí về dịch vụ niềng răng và đặt lịch thăm khám bác sĩ nhanh nhất.

Để phản ánh về chất lượng dịch vụ tại phòng khám Nha khoa Quốc tế Việt Pháp, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài: 19006478.